Adakah Al-Quran Prihatin Terhadap Ilmu Tauhid Ini
edit > Perkataan Tauhid / Adakah Al-Quran Prihatin Terhadap Ilmu Tauhid Ini
Adakah Al-Quran Prihatin Terhadap Ilmu Tauhid Ini
Al-Quran merupakan kitab petunjuk yang diturunkan oleh Allah SWT kepada Nabi Muhammad SAW untuk membimbing manusia menuju jalan yang benar. Kandungan al-Quran merangkumi pelbagai aspek kehidupan manusia, termasuk akidah, ibadah, akhlak, hukum-hakam, kisah para nabi, peringatan tentang hari akhirat serta panduan hubungan manusia sesama manusia dan alam sekeliling. Namun, jika diteliti secara mendalam, perkara yang paling banyak diberikan perhatian oleh al-Quran ialah persoalan tauhid, iaitu mengenal Allah SWT, mengesakan-Nya, menyembah-Nya semata-mata dan menjauhi segala bentuk penyekutuan terhadap-Nya. Ini menunjukkan bahawa al-Quran sangat prihatin terhadap ilmu tauhid kerana tauhid merupakan asas kepada seluruh ajaran Islam. Hampir keseluruhan kandungan al-Quran mempunyai kaitan dengan pembinaan tauhid, sama ada melalui perintah beribadah kepada Allah, penyebutan nama dan sifat-Nya, kisah para rasul yang menyeru manusia kepada tauhid, bantahan terhadap kesyirikan, serta gambaran kehidupan akhirat yang menjadi hasil daripada keimanan atau kekufuran seseorang.
Al-Quran bukan sekadar memperkenalkan hukum-hakam kehidupan manusia, tetapi perkara pertama yang dibina dalam jiwa manusia ialah pengenalan terhadap Allah SWT. Sebelum manusia diperintahkan melakukan sesuatu amalan, mereka terlebih dahulu diajar tentang siapa Tuhan yang menciptakan mereka. Hal ini kerana ibadah hanya akan menjadi benar apabila manusia mengetahui kepada siapa ibadah itu ditujukan. Oleh sebab itu, tauhid menjadi asas pertama yang dibicarakan dalam al-Quran.
Allah SWT berfirman:
﴿ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ﴾
Maksudnya: "Segala puji bagi Allah, Tuhan sekalian alam." (Surah al-Fatihah: 2)
Ayat pertama dalam al-Quran selepas basmalah memperkenalkan Allah SWT sebagai Rabb seluruh alam. Ini menunjukkan bahawa al-Quran bermula dengan pengenalan kepada Allah. Manusia perlu mengetahui bahawa segala pujian, pengagungan dan kesempurnaan hanya milik Allah SWT kerana Dialah Pencipta dan Penguasa seluruh makhluk.
Surah al-Fatihah sendiri yang dibaca oleh setiap Muslim dalam solat mengandungi asas ilmu tauhid. Apabila seseorang membaca:
﴿إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ﴾
Maksudnya: "Hanya kepada Engkau kami menyembah dan hanya kepada Engkau kami memohon pertolongan." (Surah al-Fatihah: 5)
Ayat ini merupakan pengakuan tauhid yang sangat besar kerana ia menetapkan bahawa seluruh bentuk ibadah hanya diberikan kepada Allah SWT. Ia juga mengajar bahawa pergantungan hati yang mutlak hanya kepada Allah.
Perhatian al-Quran terhadap ilmu tauhid juga dapat dilihat melalui kenyataan bahawa tujuan utama dakwah semua nabi dan rasul adalah menyeru manusia kepada tauhid. Tidak ada seorang rasul pun yang diutuskan melainkan membawa seruan yang sama, iaitu menyembah Allah SWT sahaja.
Allah SWT berfirman:
﴿وَمَآ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ مِن رَّسُولٍ إِلَّا نُوحِىٓ إِلَيْهِ أَنَّهُۥ لَآ إِلَٰهَ إِلَّآ أَنَا۠ فَٱعْبُدُونِ﴾
Maksudnya: "Dan Kami tidak mengutus sebelum engkau seorang rasul pun melainkan Kami wahyukan kepadanya bahawa tiada Tuhan yang berhak disembah melainkan Aku, maka sembahlah Aku." (Surah al-Anbiya': 25)
Ayat ini menunjukkan bahawa tauhid bukan ajaran yang hanya terdapat dalam syariat Nabi Muhammad SAW, tetapi merupakan asas dakwah seluruh para nabi sejak Nabi Adam AS sehingga Nabi Muhammad SAW.
Al-Quran juga mengulangi kisah para nabi sebagai bukti bahawa perkara utama yang mereka serukan kepada umat masing-masing ialah tauhid. Nabi Nuh AS menyeru kaumnya:
﴿يَٰقَوْمِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَٰهٍ غَيْرُهُۥٓ﴾
Maksudnya: "Wahai kaumku, sembahlah Allah, kamu tidak mempunyai Tuhan selain Dia." (Surah al-A'raf: 59)
Begitu juga Nabi Hud AS, Nabi Soleh AS, Nabi Syuaib AS dan para nabi yang lain membawa seruan yang sama. Pengulangan kisah ini menunjukkan bahawa tauhid adalah perkara paling penting dalam agama Allah.
Al-Quran juga memberi perhatian yang besar terhadap ilmu tauhid melalui banyak ayat yang menjelaskan nama-nama dan sifat-sifat Allah SWT. Allah SWT memperkenalkan diri-Nya kepada manusia supaya mereka mengenali-Nya dengan benar.
Allah SWT berfirman:
﴿هُوَ ٱللَّهُ ٱلَّذِى لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ عَٰلِمُ ٱلْغَيْبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ ۖ هُوَ ٱلرَّحْمَٰنُ ٱلرَّحِيمُ﴾
Maksudnya: "Dialah Allah yang tiada Tuhan yang berhak disembah melainkan Dia, Yang Mengetahui perkara yang ghaib dan yang nyata, Dialah Yang Maha Pemurah lagi Maha Penyayang." (Surah al-Hasyr: 22)
Ayat ini menunjukkan bahawa mengenal Allah melalui nama dan sifat-Nya merupakan sebahagian daripada kandungan utama al-Quran.
Dalam al-Quran terdapat banyak ayat yang menjelaskan kekuasaan Allah SWT dalam mencipta alam, mengatur kehidupan, memberikan rezeki dan menghidupkan serta mematikan makhluk. Semua ini bertujuan membimbing manusia mengenali keagungan Allah.
Allah SWT berfirman:
﴿أَلَا لَهُ ٱلْخَلْقُ وَٱلْأَمْرُ﴾
Maksudnya: "Ketahuilah, milik-Nyalah penciptaan dan segala urusan." (Surah al-A'raf: 54)
Ayat-ayat berkaitan penciptaan alam bukan sekadar memberi maklumat tentang kejadian dunia, tetapi menjadi bukti yang membawa manusia kepada pengenalan terhadap Allah SWT.
Al-Quran juga sangat prihatin terhadap tauhid melalui penolakan terhadap syirik. Banyak ayat memberikan amaran keras terhadap manusia yang menyekutukan Allah dengan sesuatu yang lain.
Allah SWT berfirman:
﴿إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِۦ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَٰلِكَ لِمَن يَشَآءُ﴾
Maksudnya: "Sesungguhnya Allah tidak mengampunkan dosa syirik, dan Dia mengampunkan dosa selain daripada itu bagi sesiapa yang dikehendaki-Nya." (Surah an-Nisa': 48)
Ayat ini menunjukkan bahawa menjaga tauhid merupakan perkara yang paling utama kerana syirik merupakan dosa terbesar yang merosakkan hubungan manusia dengan Allah SWT.
Al-Quran juga menggunakan pelbagai pendekatan untuk menerangkan tauhid. Antaranya ialah pendekatan melalui fitrah manusia. Allah SWT menjelaskan bahawa manusia mempunyai kecenderungan semula jadi untuk mengenal dan mengakui adanya Tuhan.
Allah SWT berfirman:
﴿فِطْرَتَ ٱللَّهِ ٱلَّتِى فَطَرَ ٱلنَّاسَ عَلَيْهَا﴾
Maksudnya: "Fitrah Allah yang Dia telah menciptakan manusia di atasnya." (Surah al-Rum: 30)
Ayat ini menunjukkan bahawa mengenal Allah merupakan sesuatu yang selaras dengan kejadian asal manusia.
Selain itu, al-Quran menggunakan pendekatan akal dengan mengajak manusia berfikir tentang alam semesta. Banyak ayat meminta manusia melihat langit, bumi, kejadian manusia dan pelbagai ciptaan Allah sebagai tanda kebesaran-Nya.
Allah SWT berfirman:
﴿أَفَلَا يَنظُرُونَ إِلَى ٱلْإِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْ وَإِلَى ٱلسَّمَآءِ كَيْفَ رُفِعَتْ وَإِلَى ٱلْجِبَالِ كَيْفَ نُصِبَتْ وَإِلَى ٱلْأَرْضِ كَيْفَ سُطِحَتْ﴾
Maksudnya: "Tidakkah mereka melihat bagaimana unta diciptakan, bagaimana langit ditinggikan, bagaimana gunung-gunung ditegakkan dan bagaimana bumi dihamparkan?" (Surah al-Ghasyiyah: 17-20)
Ayat-ayat ini menunjukkan bahawa al-Quran mengarahkan manusia menggunakan akal untuk mengenali Pencipta.
Al-Quran juga menjadikan tauhid sebagai ukuran kemuliaan manusia. Manusia yang paling mulia bukanlah berdasarkan harta, keturunan atau kedudukan dunia, tetapi berdasarkan iman dan ketakwaan kepada Allah SWT.
Allah SWT berfirman:
﴿إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِندَ ٱللَّهِ أَتْقَىٰكُمْ﴾
Maksudnya: "Sesungguhnya orang yang paling mulia di sisi Allah ialah orang yang paling bertakwa." (Surah al-Hujurat: 13)
Ketakwaan tidak akan wujud tanpa tauhid yang benar.
Perhatian al-Quran terhadap ilmu tauhid juga jelas melalui banyak ayat yang menghubungkan iman dengan keselamatan di akhirat. Orang yang beriman kepada Allah mendapat janji kebaikan, manakala orang yang menolak tauhid mendapat ancaman azab.
Allah SWT berfirman:
﴿إِنَّ ٱلَّذِينَ قَالُوا۟ رَبُّنَا ٱللَّهُ ثُمَّ ٱسْتَقَٰمُوا۟ تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ ٱلْمَلَٰٓئِكَةُ أَلَّا تَخَافُوا۟ وَلَا تَحْزَنُوا۟ وَأَبْشِرُوا۟ بِٱلْجَنَّةِ﴾
Maksudnya: "Sesungguhnya orang-orang yang berkata: Tuhan kami ialah Allah, kemudian mereka tetap istiqamah, akan turun kepada mereka para malaikat dengan berkata: Janganlah kamu takut dan janganlah kamu bersedih, serta bergembiralah dengan syurga." (Surah Fussilat: 30)
Ayat ini menunjukkan bahawa pengakuan tauhid dan istiqamah di atasnya membawa keselamatan.
Al-Quran juga mendidik manusia bahawa tauhid bukan hanya pengakuan lisan, tetapi mesti diterjemahkan dalam kehidupan. Orang yang bertauhid akan ikhlas dalam ibadah, berserah diri kepada Allah, takut melakukan dosa dan sentiasa mengharapkan rahmat-Nya.
Allah SWT berfirman:
﴿قُلْ إِنَّ صَلَاتِى وَنُسُكِى وَمَحْيَاىَ وَمَمَاتِى لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ﴾
Maksudnya: "Katakanlah: Sesungguhnya solatku, ibadahku, hidupku dan matiku hanyalah untuk Allah, Tuhan seluruh alam." (Surah al-An'am: 162)
Ayat ini menunjukkan bahawa seluruh kehidupan seorang Muslim hendaklah dibina di atas tauhid.
Selain itu, al-Quran sangat prihatin terhadap ilmu tauhid kerana ia memberi amaran tentang bahaya mengikuti nenek moyang tanpa ilmu dalam masalah akidah. Sebahagian kaum musyrikin menolak tauhid kerana berpegang kepada tradisi lama.
Allah SWT berfirman:
﴿إِنَّا وَجَدْنَآ ءَابَآءَنَا عَلَىٰٓ أُمَّةٍ وَإِنَّا عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِم مُّهْتَدُونَ﴾
Maksudnya: "Sesungguhnya kami mendapati bapa-bapa kami berada di atas suatu agama dan kami mengikuti jejak mereka." (Surah az-Zukhruf: 22)
Ayat ini menunjukkan bahawa tauhid perlu dibina atas ilmu dan wahyu, bukan sekadar ikut kebiasaan masyarakat.
Al-Quran juga menunjukkan bahawa ilmu tauhid adalah ilmu yang paling awal perlu diberikan kepada keluarga.
Allah SWT berfirman:
﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ قُوٓا۟ أَنفُسَكُمْ وَأَهْلِيكُمْ نَارًا﴾
Maksudnya: "Wahai orang-orang yang beriman, peliharalah diri kamu dan keluarga kamu daripada api neraka." (Surah at-Tahrim: 6)
Para ulama menjelaskan bahawa antara cara menjaga keluarga daripada neraka ialah mengajarkan iman dan tauhid kepada mereka.
Daripada keseluruhan ayat-ayat al-Quran, jelas bahawa tauhid bukan satu bahagian kecil dalam agama, tetapi menjadi tema utama seluruh wahyu. Al-Quran memperkenalkan Allah, menyeru manusia menyembah-Nya, menceritakan dakwah para nabi, memberi amaran terhadap syirik, menerangkan tanda-tanda kebesaran Allah dan menjelaskan balasan bagi orang yang beriman atau kufur.
Kesimpulannya, al-Quran sangat prihatin terhadap ilmu tauhid kerana tauhid merupakan asas utama seluruh kandungan al-Quran dan tujuan utama pengutusan para nabi serta rasul. Al-Quran tidak hanya menyebut tauhid secara sekali-sekala, tetapi mengulanginya dalam pelbagai bentuk dan pendekatan agar manusia benar-benar mengenal Allah SWT. Surah-surah Makkiyyah banyak menumpukan kepada pembinaan tauhid, manakala ayat-ayat Madaniyyah pula membina kehidupan masyarakat berdasarkan tauhid tersebut. Semua perintah, larangan, kisah, peringatan dan hukum dalam al-Quran akhirnya kembali kepada satu tujuan, iaitu supaya manusia hidup sebagai hamba Allah yang mengesakan-Nya.
Oleh itu, mempelajari ilmu tauhid melalui al-Quran merupakan kewajipan besar bagi setiap Muslim kerana tanpa memahami tauhid, seseorang tidak akan memahami tujuan sebenar agama Islam. Al-Quran datang untuk membebaskan manusia daripada menyembah selain Allah, mengarahkan hati mereka hanya bergantung kepada-Nya dan membimbing mereka menuju kebahagiaan dunia serta akhirat.
as
