Adakah Wajib Beriman Kepada Malaikat
edit / Perkataan Malaikat / Adakah Wajib Beriman Kepada Malaikat
Adakah Wajib Beriman Kepada Malaikat
Keimanan kepada malaikat merupakan salah satu daripada asas akidah Islam yang tidak boleh dipisahkan daripada keimanan kepada Allah SWT. Persoalan sama ada wajib atau tidak beriman kepada malaikat telah dijawab secara jelas oleh al-Quran dan al-Sunnah. Jawapannya ialah ya, beriman kepada malaikat adalah wajib, bahkan ia termasuk salah satu daripada enam rukun iman yang menjadi tonggak kepercayaan setiap Muslim. Seseorang yang menolak kewujudan malaikat, mendustakan berita yang sahih mengenainya atau mengingkari kewajipan beriman kepada mereka setelah sampai penjelasan yang benar, maka dia telah menolak salah satu daripada perkara asas dalam agama. Oleh itu, memahami kewajipan beriman kepada malaikat merupakan sebahagian daripada ilmu akidah yang wajib dipelajari oleh setiap Muslim agar keimanannya berdiri di atas asas yang benar.
Keimanan kepada malaikat termasuk dalam perkara al-ghaybiyyat, iaitu perkara-perkara ghaib yang tidak dapat diketahui melalui pancaindera atau eksperimen saintifik semata-mata. Manusia tidak mampu melihat malaikat dalam bentuk asal mereka kecuali jika Allah SWT mengizinkan. Oleh sebab itu, asas keimanan kepada malaikat bukanlah berdasarkan pengalaman melihat mereka, tetapi berdasarkan berita yang benar daripada Allah SWT dan Rasul-Nya. Inilah hakikat iman yang sebenar, iaitu membenarkan segala khabar yang datang daripada wahyu walaupun perkara tersebut berada di luar kemampuan pancaindera manusia.
Allah SWT memuji orang-orang yang beriman dengan firman-Nya:
﴿ٱلَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِٱلْغَيْبِ﴾
Maksudnya: "Iaitu orang-orang yang beriman kepada perkara-perkara yang ghaib." (Surah al-Baqarah: 3)
Ayat ini menunjukkan bahawa salah satu sifat utama orang bertakwa ialah mereka menerima berita-berita ghaib yang disampaikan melalui wahyu. Malaikat merupakan antara perkara ghaib yang wajib diimani.
Dalil yang paling jelas mengenai kewajipan beriman kepada malaikat ialah firman Allah SWT:
﴿ءَامَنَ ٱلرَّسُولُ بِمَآ أُنزِلَ إِلَيْهِ مِن رَّبِّهِۦ وَٱلْمُؤْمِنُونَ ۚ كُلٌّ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَمَلَٰٓئِكَتِهِۦ وَكُتُبِهِۦ وَرُسُلِهِۦ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّن رُّسُلِهِۦ﴾
Maksudnya: "Rasul telah beriman kepada apa yang diturunkan kepadanya daripada Tuhannya, demikian juga orang-orang yang beriman. Semuanya beriman kepada Allah, malaikat-malaikat-Nya, kitab-kitab-Nya dan rasul-rasul-Nya. Mereka berkata: Kami tidak membezakan antara seorang pun daripada rasul-rasul-Nya." (Surah al-Baqarah: 285)
Ayat ini meletakkan keimanan kepada malaikat seiring dengan keimanan kepada Allah, kitab-kitab dan para rasul. Susunan ini menunjukkan bahawa beriman kepada malaikat bukan perkara sampingan, tetapi merupakan asas akidah yang sangat penting.
Allah SWT juga berfirman:
﴿لَّيْسَ ٱلْبِرَّ أَن تُوَلُّوا۟ وُجُوهَكُمْ قِبَلَ ٱلْمَشْرِقِ وَٱلْمَغْرِبِ وَلَٰكِنَّ ٱلْبِرَّ مَنْ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْءَاخِرِ وَٱلْمَلَٰٓئِكَةِ وَٱلْكِتَٰبِ وَٱلنَّبِيِّۦنَ﴾
Maksudnya: "Bukanlah kebajikan itu sekadar kamu menghadapkan wajahmu ke arah timur dan barat, tetapi kebajikan ialah orang yang beriman kepada Allah, hari akhirat, malaikat-malaikat, kitab-kitab dan para nabi." (Surah al-Baqarah: 177)
Ayat ini menerangkan bahawa kebajikan yang sebenar bermula dengan akidah yang sahih. Keimanan kepada malaikat disebut secara khusus sebagai salah satu unsur utama keimanan tersebut.
Dalil yang paling masyhur mengenai rukun iman ialah hadis Jibril. Dalam hadis yang diriwayatkan oleh Umar bin al-Khattab RA, Malaikat Jibril datang menemui Rasulullah SAW dalam rupa seorang lelaki lalu bertanya:
"Wahai Muhammad, khabarkan kepadaku tentang iman."
Rasulullah SAW menjawab:
"Iman ialah engkau beriman kepada Allah, malaikat-malaikat-Nya, kitab-kitab-Nya, rasul-rasul-Nya, hari akhirat dan engkau beriman kepada qadar yang baik dan yang buruk."
Hadis ini diriwayatkan oleh Imam Muslim dan menjadi dalil yang paling jelas bahawa beriman kepada malaikat merupakan salah satu daripada enam rukun iman. Oleh itu, sesiapa yang menolak salah satu daripada rukun iman ini telah merosakkan asas keimanannya.
Beriman kepada malaikat bukan sekadar mempercayai bahawa mereka wujud. Keimanan yang benar merangkumi beberapa perkara. Pertama, meyakini bahawa malaikat benar-benar wujud sebagai makhluk Allah SWT yang diciptakan daripada cahaya. Kedua, beriman kepada nama-nama malaikat yang disebut dalam al-Quran dan hadis yang sahih seperti Jibril, Mikail, Israfil dan Malik. Ketiga, beriman kepada tugas-tugas yang diberikan kepada mereka seperti menyampaikan wahyu, mencatat amalan, mencabut nyawa, meniup sangkakala dan lain-lain. Keempat, meyakini sifat-sifat malaikat sebagaimana yang diterangkan oleh wahyu tanpa menambah atau mengurangkannya.
Allah SWT menjelaskan bahawa malaikat merupakan makhluk yang sangat taat kepada-Nya.
﴿لَّا يَعْصُونَ ٱللَّهَ مَآ أَمَرَهُمْ وَيَفْعَلُونَ مَا يُؤْمَرُونَ﴾
Maksudnya: "Mereka tidak menderhakai Allah terhadap apa yang diperintahkan kepada mereka dan mereka melaksanakan apa yang diperintahkan." (Surah at-Tahrim: 6)
Ayat ini menunjukkan bahawa antara perkara yang wajib diimani ialah sifat malaikat yang sentiasa taat kepada Allah SWT dan tidak pernah melakukan maksiat.
Keimanan kepada malaikat juga menuntut seseorang menerima semua berita yang sahih mengenai mereka walaupun perkara tersebut tidak dapat dilihat oleh mata. Sebagai contoh, seseorang wajib beriman bahawa terdapat malaikat yang mencatat setiap amalan manusia.
Allah SWT berfirman:
﴿وَإِنَّ عَلَيْكُمْ لَحَٰفِظِينَ كِرَامًا كَٰتِبِينَ يَعْلَمُونَ مَا تَفْعَلُونَ﴾
Maksudnya: "Sesungguhnya ada malaikat yang sentiasa mengawasi kamu, yang mulia lagi mencatat. Mereka mengetahui apa yang kamu lakukan." (Surah al-Infitar: 10–12)
Walaupun manusia tidak melihat malaikat tersebut, mereka tetap wajib mempercayainya kerana Allah SWT sendiri yang mengkhabarkannya.
Begitu juga seseorang wajib beriman bahawa Malaikat Jibril telah menyampaikan al-Quran kepada Rasulullah SAW.
Allah SWT berfirman:
﴿نَزَلَ بِهِ ٱلرُّوحُ ٱلْأَمِينُ﴾
Maksudnya: "Yang dibawa turun oleh Ruh al-Amin (Jibril)." (Surah asy-Syu'ara': 193)
Tanpa keimanan kepada Jibril, seseorang sebenarnya telah meragui cara penurunan wahyu yang menjadi asas kepada al-Quran.
Allah SWT juga memberi amaran keras terhadap mereka yang memusuhi malaikat.
Firman Allah SWT:
﴿مَن كَانَ عَدُوًّا لِّلَّهِ وَمَلَٰٓئِكَتِهِۦ وَرُسُلِهِۦ وَجِبْرِيلَ وَمِيكَىٰلَ فَإِنَّ ٱللَّهَ عَدُوٌّ لِّلْكَٰفِرِينَ﴾
Maksudnya: "Sesiapa yang menjadi musuh kepada Allah, malaikat-malaikat-Nya, rasul-rasul-Nya, Jibril dan Mikail, maka sesungguhnya Allah menjadi musuh kepada orang-orang kafir." (Surah al-Baqarah: 98)
Ayat ini diturunkan sebagai bantahan terhadap golongan yang mendakwa beriman kepada sebahagian malaikat tetapi memusuhi Jibril. Allah SWT menegaskan bahawa memusuhi malaikat yang taat kepada-Nya merupakan suatu bentuk kekufuran.
Keimanan kepada malaikat juga mengajar manusia bahawa seluruh pentadbiran alam berada di bawah kekuasaan Allah SWT. Allah mentadbir alam dengan hikmah-Nya dan para malaikat hanyalah pelaksana kepada perintah-perintah-Nya. Mereka tidak mempunyai kuasa secara bebas dan tidak boleh disembah atau dipohon pertolongan dalam perkara yang hanya Allah mampu melakukannya.
Oleh sebab itu, Islam menolak semua kepercayaan yang mengangkat malaikat sebagai anak-anak Allah atau makhluk yang mempunyai sifat ketuhanan.
Allah SWT berfirman:
﴿بَلْ عِبَادٌ مُّكْرَمُونَ﴾
Maksudnya: "Bahkan mereka ialah hamba-hamba yang dimuliakan." (Surah al-Anbiya': 26)
Ayat ini menegaskan bahawa malaikat hanyalah hamba Allah SWT yang dimuliakan kerana ketaatan mereka.
Keimanan kepada malaikat memberikan kesan yang sangat besar dalam kehidupan seorang Mukmin. Apabila seseorang yakin bahawa terdapat malaikat yang mencatat segala amalannya, dia akan lebih berhati-hati dalam setiap ucapan dan tindakannya. Dia sedar bahawa tiada satu pun perkataan yang akan terlepas daripada catatan.
Allah SWT berfirman:
﴿مَّا يَلْفِظُ مِن قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ﴾
Maksudnya: "Tidak ada suatu perkataan yang diucapkannya melainkan di sisinya ada malaikat pengawas yang sentiasa bersedia." (Surah Qaf: 18)
Keimanan terhadap ayat ini akan mendorong seseorang menjaga lidah daripada mengumpat, berdusta, memfitnah dan berkata-kata yang sia-sia.
Selain itu, seseorang yang beriman kepada malaikat akan lebih bersungguh-sungguh menghadiri majlis ilmu dan zikir kerana mengetahui bahawa para malaikat menghadiri majlis-majlis tersebut dan memohon keampunan kepada para pesertanya.
Keimanan kepada malaikat juga melahirkan rasa tenang kerana mengetahui bahawa Allah SWT menugaskan malaikat untuk menjaga manusia dengan izin-Nya.
Firman Allah SWT:
﴿لَهُۥ مُعَقِّبَٰتٌ مِّنۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِۦ يَحْفَظُونَهُۥ بِأَمْرِ ٱللَّهِ﴾
Maksudnya: "Bagi manusia ada malaikat yang silih berganti di hadapan dan di belakangnya yang menjaganya dengan perintah Allah." (Surah ar-Ra'd: 11)
Namun penjagaan tersebut berlaku mengikut kehendak Allah SWT dan tidak mengubah ketetapan-Nya apabila ajal telah tiba.
Beriman kepada malaikat juga menjadikan seseorang lebih menghayati kehidupan selepas mati. Dia mengetahui bahawa sebaik sahaja meninggal dunia, malaikat maut akan mencabut nyawanya. Kemudian dua malaikat akan menyoalnya di dalam kubur mengenai Tuhan, agama dan nabinya. Kesedaran ini mendorong seseorang mempersiapkan diri dengan iman dan amal soleh sebelum tibanya kematian.
Dari sudut akidah, para ulama Ahl al-Sunnah wal Jamaah bersepakat bahawa mengingkari kewujudan malaikat atau menolak perkara yang telah sabit secara qat'i tentang mereka merupakan suatu kesesatan yang besar. Ini kerana kewujudan malaikat disebut secara berulang kali dalam al-Quran dan hadis-hadis sahih. Seseorang yang mendustakan perkara yang telah diketahui secara pasti dalam agama sebenarnya telah mendustakan wahyu itu sendiri.
Namun seseorang yang jahil mengenai sebahagian tugas malaikat atau tidak mengetahui nama sebahagian malaikat tidak dihukum sebagai mengingkari rukun iman. Yang wajib ialah membenarkan secara umum kewujudan seluruh malaikat Allah serta mempercayai secara khusus apa yang telah disebut dengan dalil yang sahih.
Keimanan kepada malaikat juga mengajar manusia tentang kesempurnaan sistem pentadbiran Allah SWT. Walaupun Allah Maha Berkuasa melakukan segala sesuatu tanpa perantaraan, Allah menjadikan malaikat sebagai pelaksana kepada pelbagai urusan sebagai manifestasi hikmah-Nya. Hal ini menunjukkan bahawa Allah mengatur alam dengan penuh kebijaksanaan dan ketelitian.
Selain itu, keimanan kepada malaikat mengajar manusia supaya mencintai ketaatan. Para malaikat sentiasa beribadah kepada Allah tanpa merasa letih.
Allah SWT berfirman:
﴿يُسَبِّحُونَ ٱلَّيْلَ وَٱلنَّهَارَ لَا يَفْتُرُونَ﴾
Maksudnya: "Mereka bertasbih siang dan malam tanpa berhenti." (Surah al-Anbiya': 20)
Walaupun manusia tidak mampu menyamai ibadah malaikat, mereka dituntut mencontohi semangat ketaatan tersebut mengikut kemampuan masing-masing.
Keimanan kepada malaikat juga melatih seseorang supaya sentiasa menghormati perkara-perkara ghaib yang dijelaskan oleh wahyu. Tidak semua perkara dapat dibuktikan melalui eksperimen makmal atau pemerhatian mata kasar. Sebahagian hakikat kehidupan hanya dapat diketahui melalui al-Quran dan al-Sunnah. Oleh itu, seorang Mukmin menerima berita mengenai malaikat dengan penuh keyakinan kerana dia percaya kepada kebenaran firman Allah dan sabda Rasul-Nya.
Kesimpulannya, beriman kepada malaikat adalah wajib dan merupakan salah satu daripada enam rukun iman yang menjadi asas akidah Islam. Kewajipan ini ditegaskan secara jelas dalam al-Quran dan al-Sunnah melalui banyak ayat dan hadis sahih. Beriman kepada malaikat bermaksud meyakini kewujudan mereka sebagai makhluk Allah yang diciptakan daripada cahaya, membenarkan nama-nama serta tugas-tugas mereka yang disebut dalam wahyu, mengimani sifat-sifat mereka sebagaimana yang diterangkan oleh Allah dan Rasul-Nya serta menolak segala bentuk kepercayaan yang bercanggah dengan nas. Keimanan ini memberikan kesan yang sangat besar terhadap kehidupan seorang Muslim kerana ia melahirkan rasa muraqabah, meningkatkan ketaatan, mengukuhkan keyakinan terhadap perkara-perkara ghaib dan menjadikan seseorang lebih bersedia menghadapi kehidupan di alam barzakh serta hari akhirat. Oleh itu, setiap Muslim hendaklah mempelajari dan menghayati rukun iman ini dengan sebaik-baiknya agar akidahnya tetap teguh di atas petunjuk al-Quran dan al-Sunnah sehingga bertemu dengan Allah SWT dalam keadaan beriman.
asa
