Apakah Alamat-Alamat Bagi Mengenal Isim
edit / Perkataan Isim / Apakah Alamat-Alamat Bagi Mengenal Isim
Alamat-Alamat Untuk Mengenal Isim Dalam Ilmu Nahu
Isim dapat dikenal pasti melalui beberapa alamat (علامات الاسم) yang telah ditetapkan oleh para ulama nahu. Alamat-alamat ini berfungsi sebagai kaedah untuk membezakan isim daripada fi'il dan harf. Sesuatu perkataan yang menerima salah satu daripada alamat ini dihukumkan sebagai isim. Para ulama seperti Ibn Malik, Ibn Ajurrum, Ibn Hisham al-Ansari dan lain-lain menjelaskan bahawa alamat-alamat ini merupakan asas penting dalam mengenal struktur bahasa Arab.
1. Menerima Huruf Jar (دخول حرف الجر)
Antara alamat yang paling utama bagi mengenal isim ialah sesuatu perkataan boleh dimasuki oleh huruf jar. Huruf-huruf jar berfungsi menjadikan isim selepasnya berada dalam keadaan majrur. Sekiranya sesuatu perkataan boleh menerima salah satu daripada huruf jar, maka perkataan tersebut ialah isim.
Antara huruf jar yang masyhur ialah:
مِنْ
إِلَى
عَنْ
عَلَى
فِي
رُبَّ
الباء (بِ)
الكاف (كَ)
اللام (لِ)
حَتَّى
مُذْ
مُنْذُ
Contohnya:
فِي الْمَسْجِدِ
عَلَى الْأَرْضِ
مِنَ السَّمَاءِ
إِلَى الْبَيْتِ
بِاللَّهِ
Dalam contoh-contoh ini:
المسجد ialah isim kerana dimasuki في.
الأرض ialah isim kerana dimasuki على.
السماء ialah isim kerana dimasuki من.
البيت ialah isim kerana dimasuki إلى.
الله ialah isim kerana dimasuki الباء.
Fi'il dan harf sama sekali tidak boleh menerima huruf jar.
Contohnya tidak boleh disebut:
في كتب ❌
على ذهب ❌
من هل ❌
Ini kerana كتب sebagai fi'il dan هل sebagai harf bukan isim.
Oleh sebab itu, para ulama nahu sering menjadikan huruf jar sebagai alamat pertama dalam mengenal isim.
2. Menerima Tanwin (قبول التنوين)
Tanwin ialah bunyi nun tambahan pada akhir isim ketika wasal tanpa ditulis huruf nun.
Tanwin mempunyai empat bentuk:
Tanwin dhammah (ــٌ)
Tanwin fathah (ــً)
Tanwin kasrah (ــٍ)
Tanwin 'iwadh
Contoh:
رَجُلٌ
كِتَابًا
قَلَمٍ
بَيْتٌ
Semua perkataan di atas ialah isim kerana menerima tanwin.
Tanwin menunjukkan beberapa makna bergantung kepada konteks seperti:
Nakirah
Pengganti huruf
Pengganti jumlah
Pengganti perkataan
Contohnya:
جَاءَ رَجُلٌ
Perkataan رجل ialah isim kerana menerima tanwin.
Begitu juga:
قَرَأْتُ كِتَابًا
Kitaban ialah isim.
Fi'il tidak menerima tanwin.
Tidak boleh disebut:
كتبٌ ❌ (jika كتب sebagai fi'il)
ذهبًا ❌ (jika ذهب sebagai fi'il)
Begitu juga harf tidak menerima tanwin.
Tidak boleh disebut:
فيٌ ❌
هلٌ ❌
3. Menerima Alif Lam (دخول أل)
Salah satu alamat yang sangat jelas ialah menerima أل pada permulaan perkataan.
Contohnya:
الرجل
الكتاب
المسجد
المؤمن
السماء
Semuanya ialah isim.
Alif lam mempunyai beberapa fungsi antaranya:
Lil-'ahd
Lil-jins
Lil-istighraq
Lil-haqiqah
Apabila sesuatu perkataan boleh dimasuki alif lam, maka ia merupakan isim.
Contohnya:
رجل
boleh menjadi
الرجل
Maka jelas bahawa رجل ialah isim.
Sebaliknya fi'il tidak boleh menerima alif lam.
Tidak boleh disebut:
الكاتبَ (daripada fi'il كتب) ❌
Begitu juga harf.
Tidak boleh disebut:
الفي ❌
4. Menjadi Mudhaf Ilaih (الإضافة)
Isim boleh menjadi mudhaf atau mudhaf ilaih.
Contohnya:
كتابُ الطالبِ
كتاب isim
الطالب isim
Begitu juga:
بيتُ اللهِ
بيت isim
الله isim
Dalam struktur idhafah hanya isim boleh menjadi mudhaf atau mudhaf ilaih.
Fi'il tidak boleh menjadi mudhaf.
Tidak boleh disebut:
كتبُ الرجل ❌
Jika كتب ialah fi'il.
Begitu juga harf.
5. Menerima Kasrah (الجر)
Isim sahaja boleh berada dalam keadaan majrur.
Contohnya:
في المسجدِ
Daripada:
المسجدُ
berubah menjadi
المسجدِ
kerana dimasuki huruf jar.
Begitu juga:
مررتُ بالرجلِ
الرجل menjadi majrur.
Fi'il tidak pernah menjadi majrur.
Begitu juga harf.
Kasrah merupakan tanda i'rab khas bagi isim.
6. Menjadi Mubtada'
Isim boleh menjadi mubtada'.
Contohnya:
اللهُ غفورٌ
Allah menjadi mubtada'.
Begitu juga:
الرجلُ قائمٌ
الرجل ialah mubtada'.
Fi'il tidak boleh menjadi mubtada'.
Tidak boleh disebut:
ذهب قائم ❌
7. Menjadi Khabar
Isim boleh menjadi khabar.
Contohnya:
زيدٌ طالبٌ
طالب ialah isim.
Begitu juga:
اللهُ ربُّنا
رب ialah isim.
8. Menjadi Fa'il
Isim boleh menjadi fa'il.
Contohnya:
جاء زيدٌ
زيد ialah isim.
Begitu juga:
حضر الطالبُ
الطالب ialah isim.
Fa'il mestilah isim.
9. Menjadi Maf'ul Bih
Contohnya:
قرأ خالدٌ الكتابَ
الكتاب ialah isim.
Begitu juga:
أكل الولدُ الطعامَ
الطعام ialah isim.
Maf'ul bih mestilah isim.
10. Menjadi Munada
Isim boleh dipanggil menggunakan huruf nida'.
Contohnya:
يا زيدُ
يا رجلُ
يا عبدَ اللهِ
Semua selepas يا ialah isim.
Fi'il tidak boleh dipanggil menggunakan nida'.
11. Menjadi Na'at
Contohnya:
الرجلُ الصالحُ
الصالح ialah isim.
Begitu juga:
الكتابُ الجديدُ
الجديد ialah isim.
Na'at mestilah isim.
12. Menjadi Ma'tuf
Contohnya:
جاء زيدٌ وعمروٌ
عمرو ialah isim.
Huruf 'ataf menghubungkan dua isim.
13. Menjadi Badal
Contohnya:
جاء أخوك زيدٌ
زيد ialah badal.
Badal ialah isim.
14. Menjadi Taukid
Contohnya:
جاء القوم كلهم
كلهم ialah taukid.
Taukid juga termasuk isim.
15. Menjadi Hal
Contohnya:
جاء الرجلُ راكبًا
راكبًا ialah hal.
Hal ialah isim musytaq pada kebanyakan keadaan.
16. Menjadi Tamyiz
Contohnya:
اشتريت عشرين كتابًا
كتابًا ialah tamyiz.
Begitu juga:
ازداد محمد علمًا
علمًا ialah tamyiz.
17. Menjadi Zarf
Contohnya:
جلست أمامَ البيتِ
أمام ialah isim.
Begitu juga:
سافرت صباحًا
صباحًا ialah isim.
Walaupun memberi makna masa atau tempat, zarf tetap tergolong sebagai isim.
18. Menjadi Mustathna
Contohnya:
جاء الطلاب إلا خالدًا
خالدًا ialah isim.
19. Menjadi Majrur Dengan Idhafah
Contohnya:
بابُ المسجدِ
المسجد ialah isim kerana menjadi mudhaf ilaih.
20. Menjadi Isim Isyarah
Contohnya:
هذا
هذه
ذلك
تلك
Kesemuanya ialah isim kerana menunjukkan sesuatu.
21. Menjadi Isim Mausul
Contohnya:
الذي
التي
الذين
اللائي
Semuanya ialah isim.
22. Menjadi Dhamir
Contohnya:
أنا
أنت
هو
هي
نحن
Meskipun mabni, semuanya ialah isim.
23. Menjadi Isim Istifham
Contohnya:
من
ما
أين
متى
أي
كم
Kesemuanya ialah isim.
24. Menjadi Isim Syarat
Contohnya:
من
ما
أي
أين
متى
Semuanya tergolong sebagai isim.
25. Menjadi Masdar
Contohnya:
قيام
جلوس
علم
كتابة
Masdar ialah isim yang menunjukkan makna sesuatu perbuatan tanpa terikat dengan masa.
26. Menjadi Isim Fa'il
Contohnya:
كاتب
ناصر
ضارب
قائم
Kesemuanya ialah isim kerana menunjukkan pelaku.
27. Menjadi Isim Maf'ul
Contohnya:
مكتوب
مضروب
محمود
منصور
Kesemuanya ialah isim.
28. Menjadi Sifat Musyabbahah
Contohnya:
كريم
حسن
جميل
شجاع
Semuanya ialah isim.
29. Menjadi Isim Tafdhil
Contohnya:
أكبر
أصغر
أعلم
أفضل
Kesemuanya ialah isim.
30. Menjadi Isim Zaman, Isim Makan dan Isim Alat
Contohnya:
مَجْلِس (isim makan)
مَوْعِد (isim zaman)
مِفْتَاح (isim alat)
مِنْشَار (isim alat)
مِكْتَب (isim makan)
Kesemua bentuk ini ialah isim kerana menunjukkan tempat, masa atau alat dan menerima hukum-hukum isim.
Rumusan
Walaupun terdapat banyak ciri yang menunjukkan sesuatu perkataan ialah isim, para ulama nahu menegaskan bahawa alamat yang paling masyhur dan paling banyak disebut dalam kitab-kitab asas nahu ialah:
Menerima huruf jar (الجر).
Menerima tanwin (التنوين).
Menerima alif lam (أل).
Boleh dimasuki huruf nida' (يا).
Boleh menjadi sandaran dalam idhafah (الإضافة).
Kelima-lima alamat ini merupakan tanda yang paling utama dan paling banyak digunakan oleh para ulama dalam mengenal pasti sesuatu perkataan sebagai isim. Adapun tanda-tanda yang lain merupakan hukum dan fungsi sintaksis yang mengukuhkan lagi bahawa sesuatu perkataan tersebut tergolong dalam kategori isim menurut ilmu nahu Arab.
asas
asa
Comments
Post a Comment