Apakah Bidang Perbahasan Ilmu Tauhid
edit > Perkataan Tauhid / Apakah Bidang Perbahasan Ilmu Tauhid
Apakah Bidang Perbahasan Ilmu Tauhid
Ilmu tauhid merupakan ilmu yang paling agung dalam Islam kerana ia menjadi asas kepada seluruh agama. Semua ibadah, akhlak, hukum-hakam dan muamalat hanya diterima oleh Allah SWT apabila dibina di atas akidah yang benar.
Oleh sebab itu, memahami bidang perbahasan ilmu tauhid merupakan satu keperluan bagi setiap Muslim agar dia mengetahui apakah perkara-perkara yang wajib dipelajari dalam membina keimanan yang sahih. Bidang perbahasan ilmu tauhid bukan sekadar membincangkan kewujudan Allah SWT semata-mata, bahkan meliputi seluruh perkara yang berkaitan dengan keimanan kepada Allah, para malaikat, kitab-kitab, para rasul, hari akhirat, qada dan qadar, serta semua perkara yang berkaitan dengan akidah berdasarkan al-Quran dan al-Sunnah. Ilmu ini juga membincangkan perkara-perkara yang merosakkan keimanan seperti syirik, kufur, nifaq, riddah dan pelbagai bentuk penyimpangan akidah. Oleh itu, bidang ilmu tauhid sangat luas kerana ia menyentuh seluruh asas agama yang menjadi pegangan seorang Mukmin sepanjang hidupnya.
Perbahasan yang paling utama dalam ilmu tauhid ialah mengenal Allah SWT. Inilah tujuan terbesar ilmu tauhid. Seseorang tidak mungkin dapat beribadah kepada Allah dengan sempurna jika dia tidak mengenali Tuhan yang disembahnya. Oleh sebab itu, al-Quran sentiasa memperkenalkan Allah SWT melalui nama-nama-Nya yang indah, sifat-sifat-Nya yang sempurna dan perbuatan-perbuatan-Nya yang agung.
Allah SWT berfirman:
﴿فَٱعْلَمْ أَنَّهُۥ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا ٱللَّهُ﴾
Maksudnya: "Maka ketahuilah bahawa tiada Tuhan yang berhak disembah melainkan Allah." (Surah Muhammad: 19)
Ayat ini menunjukkan bahawa mengenal Allah merupakan asas kepada seluruh ilmu tauhid. Perkataan fa'lam (ketahuilah) membuktikan bahawa tauhid dibina di atas ilmu, bukan sangkaan atau warisan semata-mata.
Perbahasan mengenal Allah meliputi pengenalan terhadap nama-nama Allah yang paling indah (al-Asma' al-Husna) dan sifat-sifat-Nya yang Maha Sempurna sebagaimana yang dinyatakan dalam al-Quran dan hadis-hadis sahih.
Allah SWT berfirman:
﴿وَلِلَّهِ ٱلْأَسْمَآءُ ٱلْحُسْنَىٰ فَٱدْعُوهُ بِهَا﴾
Maksudnya: "Dan bagi Allah nama-nama yang paling indah, maka berdoalah kepada-Nya dengan nama-nama itu." (Surah al-A'raf: 180)
Melalui perbahasan ini, seseorang mempelajari bahawa Allah Maha Mendengar, Maha Melihat, Maha Mengetahui, Maha Berkuasa, Maha Pengasih, Maha Bijaksana dan memiliki seluruh sifat kesempurnaan yang layak bagi keagungan-Nya tanpa menyerupakan-Nya dengan makhluk.
Selain itu, ilmu tauhid juga membincangkan hak Allah SWT untuk disembah dan ditaati. Allah sahaja yang berhak menerima segala bentuk ibadah seperti doa, sujud, nazar, sembelihan, tawakal, takut, cinta dan pengharapan.
Firman Allah SWT:
﴿وَمَآ أُمِرُوٓا۟ إِلَّا لِيَعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ﴾
Maksudnya: "Padahal mereka tidak diperintahkan melainkan supaya menyembah Allah dengan mengikhlaskan agama hanya kepada-Nya." (Surah al-Bayyinah: 5)
Ayat ini menjadi asas bahawa seluruh ibadah hendaklah dipersembahkan hanya kepada Allah SWT.
Bidang perbahasan ilmu tauhid juga meliputi keimanan kepada para malaikat. Malaikat ialah makhluk Allah yang mulia, diciptakan daripada cahaya dan sentiasa taat kepada perintah-Nya. Mereka tidak pernah menderhakai Allah walaupun sedikit.
Allah SWT berfirman:
﴿لَّا يَعْصُونَ ٱللَّهَ مَآ أَمَرَهُمْ وَيَفْعَلُونَ مَا يُؤْمَرُونَ﴾
Maksudnya: "Mereka tidak menderhakai Allah terhadap apa yang diperintahkan kepada mereka dan mereka melaksanakan apa yang diperintahkan." (Surah at-Tahrim: 6)
Perbahasan ini merangkumi kewujudan malaikat, sifat mereka, tugas-tugas mereka serta kewajipan beriman kepada mereka sebagai salah satu rukun iman.
Seterusnya, ilmu tauhid membincangkan keimanan kepada kitab-kitab Allah. Allah SWT telah menurunkan beberapa kitab kepada para rasul sebagai petunjuk kepada umat manusia.
Firman Allah SWT:
﴿ءَامَنَ ٱلرَّسُولُ بِمَآ أُنزِلَ إِلَيْهِ مِن رَّبِّهِۦ وَٱلْمُؤْمِنُونَ... وَكُتُبِهِۦ﴾
Maksudnya: "Rasul telah beriman kepada apa yang diturunkan kepadanya daripada Tuhannya, demikian juga orang-orang yang beriman... dan mereka beriman kepada kitab-kitab-Nya." (Surah al-Baqarah: 285)
Perbahasan ini menjelaskan bahawa Taurat, Zabur, Injil dan al-Quran semuanya berasal daripada Allah SWT ketika mula-mula diturunkan. Namun al-Quran merupakan kitab terakhir yang dipelihara daripada perubahan dan menjadi petunjuk sehingga hari kiamat.
Ilmu tauhid juga membincangkan keimanan kepada para rasul. Semua rasul dipilih oleh Allah SWT untuk menyampaikan wahyu kepada manusia.
Firman Allah SWT:
﴿وَمَآ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ مِن رَّسُولٍ إِلَّا نُوحِىٓ إِلَيْهِ أَنَّهُۥ لَآ إِلَٰهَ إِلَّآ أَنَا۠ فَٱعْبُدُونِ﴾
Maksudnya: "Dan Kami tidak mengutus sebelum engkau seorang rasul pun melainkan Kami wahyukan kepadanya bahawa tiada Tuhan yang berhak disembah melainkan Aku, maka sembahlah Aku." (Surah al-Anbiya': 25)
Perbahasan ini meliputi kewajipan beriman kepada semua rasul, meyakini bahawa mereka menyampaikan risalah dengan amanah, serta mengiktiraf bahawa Nabi Muhammad SAW ialah penutup segala nabi dan rasul.
Satu lagi bidang utama ilmu tauhid ialah keimanan kepada hari akhirat. Perbahasan ini sangat luas kerana meliputi semua perkara yang berlaku selepas kematian.
Allah SWT berfirman:
﴿وَبِٱلْءَاخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ﴾
Maksudnya: "Dan mereka benar-benar yakin akan adanya hari akhirat." (Surah al-Baqarah: 4)
Perbahasan ini meliputi sakaratul maut, alam barzakh, fitnah kubur, nikmat kubur, azab kubur, kebangkitan semula, padang mahsyar, hisab, mizan, syafaat, telaga Nabi SAW, titian sirat, syurga, neraka serta kehidupan yang kekal di akhirat.
Ilmu tauhid juga membincangkan qada dan qadar. Keimanan kepada qada dan qadar bermaksud meyakini bahawa segala sesuatu berlaku dengan ilmu, kehendak, penulisan dan penciptaan Allah SWT.
Allah SWT berfirman:
﴿إِنَّا كُلَّ شَىْءٍ خَلَقْنَٰهُ بِقَدَرٍ﴾
Maksudnya: "Sesungguhnya Kami menciptakan segala sesuatu menurut ketentuan." (Surah al-Qamar: 49)
Perbahasan ini mengajar seorang Muslim supaya reda terhadap ketentuan Allah tanpa menafikan usaha dan ikhtiar yang diperintahkan oleh syariat.
Selain membincangkan perkara yang wajib diimani, ilmu tauhid juga membincangkan perkara-perkara yang membatalkan atau merosakkan akidah.
Perkara pertama ialah syirik.
Allah SWT berfirman:
﴿إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِۦ﴾
Maksudnya: "Sesungguhnya Allah tidak mengampunkan dosa syirik." (Surah an-Nisa': 48)
Perbahasan syirik meliputi pelbagai bentuk penyekutuan terhadap Allah sama ada melalui ibadah, doa, pergantungan hati atau keyakinan.
Ilmu tauhid juga membincangkan kufur, iaitu menolak kebenaran yang dibawa oleh Allah dan Rasul-Nya.
Selain itu, ilmu tauhid menghuraikan nifaq atau kemunafikan yang terbahagi kepada nifaq akbar dan nifaq asghar menurut perbahasan para ulama.
Perbahasan mengenai riddah atau murtad juga termasuk dalam bidang ilmu tauhid kerana ia membincangkan perkara-perkara yang menyebabkan seseorang keluar daripada Islam.
Satu lagi bidang penting ialah perbahasan mengenai iman. Ilmu tauhid menerangkan bahawa iman bukan sekadar pengakuan di bibir, bahkan melibatkan keyakinan hati, pengakuan dengan lisan dan amalan anggota badan.
Allah SWT sering menggabungkan iman dengan amal soleh.
Firman Allah SWT:
﴿إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ﴾
Maksudnya: "Sesungguhnya orang-orang yang beriman dan mengerjakan amal-amal soleh..."
Gabungan ini menunjukkan bahawa iman mempunyai hubungan yang rapat dengan amalan.
Ilmu tauhid juga membincangkan tanda-tanda orang beriman.
Allah SWT berfirman:
﴿إِنَّمَا ٱلْمُؤْمِنُونَ ٱلَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ ٱللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ﴾
Maksudnya: "Sesungguhnya orang-orang yang beriman itu ialah mereka yang apabila disebut nama Allah, gementarlah hati mereka." (Surah al-Anfal: 2)
Ayat ini menunjukkan bahawa iman mempunyai kesan kepada hati, amalan dan akhlak seseorang.
Selain itu, ilmu tauhid membincangkan hubungan antara tauhid dengan ibadah. Semua ibadah seperti solat, puasa, zakat, haji, doa dan zikir hanya diterima apabila dilakukan dengan ikhlas kerana Allah SWT.
Firman Allah SWT:
﴿قُلْ إِنَّ صَلَاتِى وَنُسُكِى وَمَحْيَاىَ وَمَمَاتِى لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ﴾
Maksudnya: "Katakanlah: Sesungguhnya solatku, ibadahku, hidupku dan matiku hanyalah untuk Allah, Tuhan seluruh alam." (Surah al-An'am: 162)
Ilmu tauhid juga membincangkan tentang hikmah penciptaan manusia.
Allah SWT berfirman:
﴿وَمَا خَلَقْتُ ٱلْجِنَّ وَٱلْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ﴾
Maksudnya: "Dan tidaklah Aku menciptakan jin dan manusia melainkan supaya mereka beribadah kepada-Ku." (Surah az-Zariyat: 56)
Perbahasan ini menjelaskan bahawa seluruh kehidupan manusia hendaklah berorientasikan pengabdian kepada Allah SWT.
Ilmu tauhid turut membincangkan dalil-dalil kewujudan Allah SWT melalui wahyu dan tanda-tanda kebesaran-Nya pada alam semesta. Al-Quran berulang kali mengajak manusia merenung penciptaan langit, bumi, gunung, laut, tumbuh-tumbuhan, haiwan dan diri manusia sebagai bukti kekuasaan Allah SWT.
Firman Allah SWT:
﴿إِنَّ فِى خَلْقِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَٱخْتِلَٰفِ ٱلَّيْلِ وَٱلنَّهَارِ لَءَايَٰتٍ لِّأُو۟لِى ٱلْأَلْبَٰبِ﴾
Maksudnya: "Sesungguhnya pada penciptaan langit dan bumi serta pergantian malam dan siang terdapat tanda-tanda bagi orang yang berakal." (Surah Ali 'Imran: 190)
Perbahasan ini menguatkan keyakinan bahawa seluruh alam merupakan bukti kewujudan dan kebesaran Allah SWT.
Di samping itu, ilmu tauhid juga menghuraikan hubungan antara ilmu, iman dan amal. Semakin seseorang mengenal Allah, semakin tinggi keimanannya, dan semakin tinggi keimanannya, semakin baik amalannya. Tauhid yang benar akan melahirkan keikhlasan, tawakal, rasa takut kepada Allah, cinta kepada-Nya, sabar ketika diuji dan syukur apabila menerima nikmat.
Ilmu tauhid turut membincangkan tentang kepentingan mengikuti wahyu dalam mengenal Allah. Akal merupakan nikmat yang besar, tetapi akal tidak mampu mengetahui perkara-perkara ghaib secara sendiri. Oleh itu, semua perkara berkaitan zat Allah, nama-nama-Nya, sifat-sifat-Nya, malaikat, syurga, neraka dan hari akhirat hanya dapat diketahui melalui wahyu.
Firman Allah SWT:
﴿وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِۦ عِلْمٌ﴾
Maksudnya: "Dan janganlah engkau mengikuti sesuatu yang engkau tidak mempunyai ilmu mengenainya." (Surah al-Isra': 36)
Ayat ini mengajar bahawa perbahasan ilmu tauhid mestilah bersumberkan al-Quran dan al-Sunnah yang sahih, bukan sangkaan, khayalan atau falsafah semata-mata.
Kesimpulannya, bidang perbahasan ilmu tauhid meliputi seluruh perkara yang berkaitan dengan akidah Islam, iaitu mengenal Allah SWT melalui nama-nama dan sifat-sifat-Nya, memahami hak Allah untuk disembah, beriman kepada malaikat, kitab-kitab, para rasul, hari akhirat dan qada serta qadar. Ilmu ini juga membincangkan hakikat iman, tujuan penciptaan manusia, kepentingan ikhlas dalam ibadah, dalil-dalil kewujudan Allah, serta segala perkara yang merosakkan akidah seperti syirik, kufur, nifaq dan riddah. Keseluruhan perbahasan ini bertujuan membentuk seorang Muslim yang mengenal Tuhannya dengan benar, mengesakan-Nya dalam ibadah, berpegang teguh kepada wahyu, menjauhi segala bentuk penyimpangan akidah dan hidup di atas jalan yang lurus sebagaimana yang dibawa oleh Nabi Muhammad SAW. Dengan memahami bidang perbahasan ilmu tauhid secara menyeluruh, seseorang bukan sahaja memiliki pengetahuan tentang akidah, bahkan memperoleh asas yang kukuh untuk melaksanakan seluruh ajaran Islam dengan keikhlasan, keyakinan dan ketakwaan sehingga bertemu Allah SWT dalam keadaan membawa iman yang sahih.
as
