Apakah Itu Fardhu Syahadah
edit / Perkataan Syahadah / Apakah Itu Fardhu Syahadah
Apakah Itu Fardhu Syahadah
Syahadah merupakan asas kepada seluruh agama Islam. Semua ibadah, hukum-hakam, akhlak dan muamalat dibina di atas dua kalimah syahadah, iaitu "أشهد أن لا إله إلا الله وأشهد أن محمداً رسول الله". Oleh sebab itu, para ulama menyatakan bahawa kewajipan pertama yang dipertanggungjawabkan kepada setiap mukallaf ialah mentauhidkan Allah SWT dan mengakui kerasulan Nabi Muhammad SAW.
Dalam masyarakat Melayu, istilah "Fardhu Syahadah" sering digunakan untuk merujuk kepada kewajipan memahami, mengimani, mengucapkan serta mengamalkan dua kalimah syahadah dalam seluruh aspek kehidupan. Walaupun istilah "Fardhu Syahadah" tidak disebut secara khusus dalam al-Quran atau hadis sebagai satu istilah teknikal, kandungan dan maksudnya berpunca daripada nas-nas syarak yang mewajibkan setiap Muslim beriman kepada Allah SWT dan Rasul-Nya.
Oleh itu, apabila disebut "Fardhu Syahadah", yang dimaksudkan ialah kewajipan yang tidak boleh ditinggalkan berkaitan pengakuan tauhid dan kerasulan serta segala tuntutan yang lahir daripadanya.
Perkataan fardhu berasal daripada bahasa Arab فرض yang bermaksud sesuatu yang diwajibkan, ditetapkan atau dipastikan oleh Allah SWT. Dalam istilah syarak, fardhu ialah perkara yang diperintahkan secara pasti oleh Allah SWT dan Rasul-Nya sehingga sesiapa yang melaksanakannya mendapat pahala, manakala sesiapa yang meninggalkannya dengan sengaja berdosa.
Manakala perkataan syahadah berasal daripada akar kata شهد yang membawa maksud menyaksikan, mengakui dan memberikan kesaksian berdasarkan ilmu dan keyakinan. Syahadah bukan sekadar ucapan di bibir, tetapi suatu penyaksian yang lahir daripada hati, diucapkan dengan lidah dan dibuktikan melalui amalan.
Apabila kedua-dua perkataan ini digabungkan, maka Fardhu Syahadah bermaksud kewajipan yang ditetapkan oleh Allah SWT ke atas setiap manusia untuk bersaksi bahawa tiada sembahan yang benar melainkan Allah SWT dan bahawa Nabi Muhammad SAW ialah hamba serta utusan-Nya, kemudian melaksanakan segala tuntutan yang terkandung dalam penyaksian tersebut.
Dalil yang menunjukkan bahawa syahadah merupakan kewajipan pertama ialah firman Allah SWT Surah Muhammad Ayat 19 (47:19) Image / edit:
فَٱعْلَمْ أَنَّهُۥ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا ٱللَّهُ ... (Muhammad:19). (Image).
Maksudnya: "Maka ketahuilah bahawa tiada Tuhan yang berhak disembah melainkan Allah."
Ayat ini menunjukkan bahawa Allah SWT memerintahkan manusia supaya mengetahui dan meyakini kalimah tauhid sebelum perkara-perkara lain. Perintah ini menjadi asas kepada seluruh agama kerana semua amalan hanya diterima apabila dibina di atas tauhid.
Rasulullah SAW juga bersabda kepada Mu'az bin Jabal ketika mengutus beliau ke negeri Yaman:
"Hendaklah perkara pertama yang engkau serukan kepada mereka ialah supaya mereka mentauhidkan Allah."
Hadis ini menunjukkan bahawa dakwah para rasul sentiasa dimulakan dengan syahadah sebelum kewajipan-kewajipan yang lain seperti solat, zakat, puasa dan haji.
Fardhu Syahadah bermula dengan kewajipan mengetahui makna sebenar dua kalimah syahadah. Allah SWT tidak memerintahkan manusia supaya mengucapkan syahadah tanpa ilmu. Sebaliknya Allah mendahulukan ilmu sebelum ucapan. Oleh itu, setiap Muslim wajib memahami bahawa kalimah "Lā ilāha illā Allāh" bermaksud tiada sembahan yang benar melainkan Allah SWT, dan kalimah "Muhammadur Rasulullah" bermaksud Nabi Muhammad SAW ialah rasul terakhir yang wajib ditaati.
Ilmu tentang syahadah merupakan fardhu ain ke atas setiap Muslim. Tiada seorang pun boleh mendakwa dirinya beriman sedangkan dia tidak mengetahui maksud asas syahadah yang diucapkannya setiap hari. Ilmu ini menjadi asas kepada seluruh ilmu agama yang lain.
Selepas mengetahui makna syahadah, seseorang wajib meyakininya tanpa sedikit pun keraguan. Firman Allah SWT Surah Al-Hujurat Ayat 15 (49:15) Image / edit:
إِنَّمَا ٱلْمُؤْمِنُونَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ ثُمَّ لَمْ يَرْتَابُوا۟ ... (Al-Hujurat:15). (Image).
Maksudnya: "Sesungguhnya orang-orang yang beriman ialah mereka yang beriman kepada Allah dan Rasul-Nya, kemudian mereka tidak ragu-ragu."
Keyakinan merupakan sebahagian daripada Fardhu Syahadah. Syahadah yang diucapkan dengan penuh keraguan tidak memenuhi tuntutan keimanan yang sebenar.
Fardhu Syahadah juga menuntut seseorang mengikhlaskan seluruh ibadah kepada Allah SWT. Firman Allah SWT Surah Al-Bayyinah Ayat 5 (98:5) Image / edit:
وَمَآ أُمِرُوٓا۟ إِلَّا لِيَعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ ... (Al-Bayyinah:5). (Image).
Maksudnya: "Mereka tidak diperintahkan melainkan supaya menyembah Allah dengan mengikhlaskan agama hanya kepada-Nya."
Keikhlasan merupakan buah kepada syahadah. Seseorang yang benar-benar bersyahadah tidak akan mempersembahkan doa, penyembelihan, nazar, tawakal atau apa jua bentuk ibadah kepada selain Allah SWT.
Selain itu, Fardhu Syahadah mewajibkan seseorang menerima seluruh ajaran Islam tanpa memilih-milih. Orang yang benar-benar bersyahadah menerima al-Quran dan sunnah sebagai sumber hukum yang tertinggi. Dia tidak menolak sesuatu hukum Allah semata-mata kerana bertentangan dengan hawa nafsunya.
Firman Allah SWT Surah Al-Ahzab Ayat 36 (33:36) Image / edit:
وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَى ٱللَّهُ وَرَسُولُهُۥٓ أَمْرًا أَن يَكُونَ لَهُمُ ٱلْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْۗ ... (Al-Ahzab:36). (Image).
Maksudnya: "Tidaklah patut bagi seorang lelaki Mukmin dan perempuan Mukmin apabila Allah dan Rasul-Nya telah menetapkan sesuatu ketetapan, mereka masih mempunyai pilihan yang lain."
Ayat ini menunjukkan bahawa syahadah mewajibkan penerimaan yang penuh terhadap hukum Allah dan Rasul-Nya.
Fardhu Syahadah juga menghendaki seseorang mencintai Allah SWT melebihi segala-galanya. Firman Allah SWT Surah Al-Baqarah Ayat 165 (2:165) Image / edit:
... وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ أَشَدُّ حُبًّا لِّلَّهِۗ ... (Al-Baqarah:165). (Image).
Maksudnya: "Orang-orang yang beriman sangat mendalam cintanya kepada Allah."
Cinta kepada Allah melahirkan kecintaan kepada al-Quran, sunnah Rasulullah SAW, para sahabat dan seluruh syariat Islam. Tanpa kecintaan ini, syahadah akan menjadi lafaz yang kosong daripada roh keimanan.
Salah satu tuntutan besar Fardhu Syahadah ialah mentaati Rasulullah SAW. Allah SWT berfirman Surah An-Nisa Ayat 80 (4:80) Image / edit:
مَّن يُطِعِ ٱلرَّسُولَ فَقَدْ أَطَاعَ ٱللَّهَۖ ... (An-Nisa:80). (Image).
Maksudnya: "Sesiapa yang mentaati Rasul, maka sesungguhnya dia telah mentaati Allah."
Mengakui Nabi Muhammad SAW sebagai rasul tidak memadai sekadar menyebut nama baginda dalam syahadah. Sebaliknya, pengakuan tersebut mestilah diterjemahkan melalui ketaatan kepada sunnah baginda dalam ibadah, akhlak, muamalat dan seluruh aspek kehidupan.
Fardhu Syahadah juga menuntut seseorang meninggalkan segala bentuk syirik. Allah SWT bukan sahaja memerintahkan manusia menyembah-Nya, tetapi juga memerintahkan mereka menjauhi segala bentuk penyembahan kepada selain-Nya.
Firman Allah SWT Surah An-Nahl Ayat 36 (16:36) Image / edit:
وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِى كُلِّ أُمَّةٍ رَّسُولًا أَنِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ وَٱجْتَنِبُوا۟ ٱلطَّٰغُوتَۖ ... (An-Nahl:36). (Image).
Maksudnya: "Sesungguhnya Kami telah mengutuskan kepada setiap umat seorang rasul supaya menyeru: Sembahlah Allah dan jauhilah segala yang disembah selain-Nya."
Ayat ini menunjukkan bahawa syahadah mengandungi dua unsur yang tidak boleh dipisahkan, iaitu menyembah Allah dan meninggalkan segala bentuk syirik.
Fardhu Syahadah bukan sekadar berkaitan akidah, bahkan memberi kesan kepada seluruh kehidupan seorang Muslim. Orang yang benar-benar memahami syahadah akan menjaga solatnya kerana solat merupakan bukti pengabdian kepada Allah. Dia akan menjaga amanah kerana mengetahui bahawa Allah sentiasa melihat segala amalannya. Dia akan berlaku adil kerana menyedari bahawa Allah memerintahkan keadilan. Dia akan menjauhi maksiat kerana takut kepada azab Allah.
Syahadah juga menjadi asas kepada akhlak. Seorang yang benar-benar menghayati syahadah akan bersifat jujur, amanah, sabar, tawaduk, pemurah dan penyayang. Semua sifat ini lahir daripada keyakinan bahawa Allah sentiasa mengawasi dirinya.
Dalam kehidupan berkeluarga, Fardhu Syahadah menjadikan suami memimpin keluarganya menurut syariat Allah. Isteri pula melaksanakan tanggungjawabnya kerana mentaati Allah. Anak-anak berbakti kepada ibu bapa kerana Allah memerintahkannya. Dengan demikian, syahadah membentuk keluarga yang dibina atas dasar keimanan.
Dalam urusan ekonomi, syahadah menjadikan seseorang mencari rezeki yang halal, menjauhi riba, penipuan, rasuah dan pengkhianatan. Dia sedar bahawa Allah memerhatikan setiap urusan jual beli dan akan menghisab semua harta yang diperolehnya.
Dalam kehidupan bermasyarakat, syahadah melahirkan individu yang bertanggungjawab, menghormati hak orang lain, menjaga silaturahim, membantu golongan yang memerlukan dan menegakkan keadilan. Semua ini merupakan kesan daripada penghayatan syahadah yang sebenar.
Fardhu Syahadah juga mengajar bahawa seluruh kehidupan adalah ibadah kepada Allah. Seorang Muslim bekerja, belajar, berniaga, berkeluarga dan bermasyarakat dengan niat mencari keredaan Allah. Dengan itu, syahadah tidak terbatas kepada masjid atau ibadah khusus semata-mata, tetapi meliputi seluruh kehidupan.
Seseorang yang mengabaikan tuntutan syahadah akan menghadapi bahaya besar. Mungkin dia masih mengucapkan dua kalimah syahadah, tetapi kehidupannya dipenuhi syirik, maksiat, penolakan terhadap sunnah atau pengagungan kepada hawa nafsu. Keadaan ini menunjukkan bahawa syahadah belum benar-benar berfungsi dalam kehidupannya.
Oleh sebab itu, para ulama sentiasa menekankan kepentingan mempelajari makna syahadah sepanjang hayat. Semakin seseorang memahami kandungan syahadah, semakin kukuh tauhidnya, semakin bertambah kecintaannya kepada Allah dan Rasul-Nya, serta semakin sempurna amal ibadahnya.
Rasulullah SAW menghabiskan sebahagian besar tempoh dakwah di Makkah untuk menanam kefahaman tentang syahadah sebelum diturunkan kewajipan-kewajipan syariat yang lain. Hal ini menunjukkan bahawa pembinaan iman melalui syahadah mesti didahulukan sebelum pembinaan amalan.
Fardhu Syahadah juga hendaklah diwariskan kepada ahli keluarga. Ibu bapa bertanggungjawab mendidik anak-anak memahami makna syahadah sejak kecil supaya tauhid menjadi asas kepada seluruh kehidupan mereka. Pendidikan ini tidak memadai dengan mengajar hafalan semata-mata, tetapi mestilah disertai penerangan tentang makna, tuntutan dan pengamalannya.
Kesimpulannya, Fardhu Syahadah ialah kewajipan asas yang ditetapkan oleh Allah SWT ke atas setiap Muslim untuk mengetahui, mengimani, mengucapkan, menerima, mencintai dan mengamalkan dua kalimah syahadah dalam seluruh aspek kehidupan. Ia bermula dengan ilmu, diikuti keyakinan, keikhlasan, penerimaan, kecintaan, ketaatan dan istiqamah sehingga akhir hayat.
Seluruh ibadah, akhlak, muamalat, kekeluargaan dan kehidupan bermasyarakat merupakan cabang daripada syahadah yang benar. Oleh itu, seorang Muslim hendaklah sentiasa memperbaharui kefahamannya terhadap syahadah, memelihara tauhid daripada segala bentuk syirik, mengikuti sunnah Rasulullah SAW serta menjadikan syahadah sebagai asas kepada setiap perkataan, perbuatan dan keputusan yang diambil.
Dengan demikian, syahadah bukan sekadar lafaz yang diucapkan ketika memeluk Islam, tetapi menjadi prinsip hidup yang memandu manusia menuju keredaan Allah SWT dan kebahagiaan yang kekal di dunia serta di akhirat.
asa
Comments
Post a Comment