Apakah Kesan Tidak Memahami Ilmu Tauhid Terhadap Kehidupan Manusia
edit > Perkataan Tauhid / Apakah Kesan Tidak Memahami Ilmu Tauhid Terhadap Kehidupan Manusia
Apakah Kesan Tidak Memahami Ilmu Tauhid Terhadap Kehidupan Manusia
Ilmu tauhid merupakan ilmu yang paling mulia dalam Islam kerana ia membicarakan tentang pengenalan terhadap Allah SWT, hak-hak-Nya sebagai Tuhan Yang Maha Esa, kewajipan manusia mengabdikan diri kepada-Nya serta perkara-perkara yang berkaitan dengan keimanan. Tauhid bukan sekadar satu cabang ilmu agama, bahkan menjadi asas kepada seluruh kehidupan seorang Muslim. Segala bentuk ibadah, akhlak, muamalat dan syariat dibina di atas asas tauhid. Oleh sebab itu, apabila seseorang tidak memahami ilmu tauhid, kesannya bukan sahaja terhadap akidahnya, bahkan turut mempengaruhi cara berfikir, cara beribadah, cara membuat keputusan, hubungan dengan manusia, ketenangan jiwa serta persediaannya menghadapi kehidupan akhirat. Al-Quran berulang kali menegaskan bahawa perkara pertama yang perlu diketahui oleh manusia ialah mengenal Allah SWT. Tanpa ilmu tauhid, seseorang mungkin memiliki ilmu dunia yang tinggi, mempunyai harta yang banyak dan kedudukan yang mulia, namun kehidupannya tetap kehilangan arah yang sebenar kerana dia tidak memahami tujuan asal penciptaannya.
Perkara pertama yang akan berlaku apabila seseorang tidak memahami ilmu tauhid ialah dia tidak mengenal Allah SWT dengan pengenalan yang benar. Mengenal Allah merupakan tujuan utama ilmu tauhid. Apabila seseorang tidak mempelajari tauhid, dia mungkin mengetahui bahawa Allah ialah Tuhan, tetapi tidak memahami kebesaran, kesempurnaan, kebijaksanaan, rahmat dan kekuasaan-Nya sebagaimana yang diterangkan oleh al-Quran dan al-Sunnah.
Allah SWT berfirman:
﴿فَٱعْلَمْ أَنَّهُۥ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا ٱللَّهُ﴾
Maksudnya: "Maka ketahuilah bahawa tiada Tuhan yang berhak disembah melainkan Allah." (Surah Muhammad: 19)
Ayat ini menunjukkan bahawa mengenal Allah hendaklah dibina di atas ilmu. Tanpa ilmu tersebut, manusia akan mempunyai kefahaman yang kabur tentang Tuhan yang disembahnya.
Kesan yang kedua ialah kehidupan kehilangan tujuan yang sebenar. Ilmu tauhid menjelaskan bahawa manusia diciptakan untuk beribadah kepada Allah SWT. Tanpa kefahaman ini, seseorang akan mencari tujuan hidup berdasarkan hawa nafsu, kemewahan, kedudukan atau keseronokan dunia semata-mata.
Allah SWT berfirman:
﴿وَمَا خَلَقْتُ ٱلْجِنَّ وَٱلْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ﴾
Maksudnya: "Dan tidaklah Aku menciptakan jin dan manusia melainkan supaya mereka beribadah kepada-Ku." (Surah az-Zariyat: 56)
Apabila tujuan hidup tidak difahami, manusia mudah berasa kosong walaupun memiliki pelbagai nikmat dunia.
Kesan yang ketiga ialah ibadah dilakukan tanpa penghayatan. Ramai orang mungkin menunaikan solat, berpuasa atau membaca al-Quran, tetapi apabila tauhid tidak difahami, ibadah itu dilakukan sekadar memenuhi kewajipan atau mengikut kebiasaan masyarakat. Hatinya tidak merasakan kebesaran Allah, tidak merasakan kemanisan beribadah dan tidak merasakan hubungan yang rapat dengan Penciptanya.
Tauhid ialah roh kepada ibadah. Tanpa tauhid yang benar, ibadah kehilangan makna yang mendalam.
Kesan yang keempat ialah mudah terjerumus ke dalam syirik. Orang yang tidak memahami tauhid sukar membezakan antara pengabdian kepada Allah dengan amalan yang boleh membawa kepada syirik. Dia mungkin bergantung secara mutlak kepada makhluk, mempercayai kuasa yang tidak mempunyai dalil atau melakukan amalan yang bercanggah dengan prinsip tauhid.
Allah SWT berfirman:
﴿إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِۦ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَٰلِكَ لِمَن يَشَآءُ﴾
Maksudnya: "Sesungguhnya Allah tidak mengampunkan dosa syirik, dan Dia mengampunkan dosa selain daripada itu bagi sesiapa yang dikehendaki-Nya." (Surah an-Nisa': 48)
Ayat ini menunjukkan bahawa menjaga tauhid merupakan perkara yang paling penting dalam kehidupan seorang Muslim.
Kesan yang kelima ialah mudah dipengaruhi oleh khurafat, tahyul dan kepercayaan yang tidak berasaskan wahyu. Apabila asas tauhid lemah, seseorang mudah menerima pelbagai dakwaan yang tidak mempunyai sandaran daripada al-Quran dan al-Sunnah. Dia mungkin percaya kepada tangkal, azimat, ramalan tertentu atau kepercayaan lain yang bercanggah dengan konsep pergantungan mutlak kepada Allah SWT.
Tauhid mengajar bahawa hanya Allah yang memiliki manfaat dan mudarat secara mutlak.
Firman Allah SWT:
﴿وَعَلَى ٱللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ ٱلْمُؤْمِنُونَ﴾
Maksudnya: "Dan kepada Allah sahajalah hendaknya orang-orang yang beriman bertawakal." (Surah Ibrahim: 11)
Kesan yang keenam ialah jiwa mudah gelisah dan tidak memiliki ketenangan yang sebenar. Orang yang memahami tauhid mengetahui bahawa segala urusan berada dalam kekuasaan Allah SWT. Dia yakin bahawa setiap musibah berlaku dengan hikmah dan setiap nikmat datang daripada Allah.
Sebaliknya, apabila tauhid tidak difahami, seseorang mudah tenggelam dalam kebimbangan, ketakutan dan tekanan kerana dia bergantung kepada sebab-sebab dunia semata-mata.
Allah SWT berfirman:
﴿ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِكْرِ ٱللَّهِ ۗ أَلَا بِذِكْرِ ٱللَّهِ تَطْمَئِنُّ ٱلْقُلُوبُ﴾
Maksudnya: "Orang-orang yang beriman dan hati mereka menjadi tenang dengan mengingati Allah. Ketahuilah bahawa dengan mengingati Allah hati menjadi tenang." (Surah ar-Ra'd: 28)
Ketenangan yang sebenar lahir daripada tauhid yang kukuh.
Kesan yang ketujuh ialah mudah berputus asa ketika menghadapi ujian. Orang yang memahami tauhid percaya bahawa setiap ujian datang daripada Allah dengan hikmah tertentu. Dia bersabar kerana mengetahui bahawa Allah Maha Mengetahui dan Maha Bijaksana.
Sebaliknya, orang yang tidak memahami tauhid mudah menyalahkan takdir, hilang harapan dan berasa bahawa hidupnya tidak mempunyai makna apabila ditimpa kesusahan.
Allah SWT berfirman:
﴿مَآ أَصَابَ مِن مُّصِيبَةٍ إِلَّا بِإِذْنِ ٱللَّهِ ۗ وَمَن يُؤْمِنۢ بِٱللَّهِ يَهْدِ قَلْبَهُۥ﴾
Maksudnya: "Tidak ada sesuatu musibah pun yang menimpa melainkan dengan izin Allah. Dan sesiapa yang beriman kepada Allah, Dia akan memberi petunjuk kepada hatinya." (Surah at-Taghabun: 11)
Ayat ini menunjukkan bahawa keimanan memberi petunjuk kepada hati ketika menghadapi ujian.
Kesan yang kelapan ialah mudah terpengaruh dengan fahaman yang bercanggah dengan Islam. Dunia hari ini dipenuhi dengan pelbagai ideologi dan pemikiran. Orang yang tidak mempunyai asas tauhid yang kukuh mudah menerima fahaman yang menolak agama, mempertikaikan wahyu atau mengangkat akal manusia melebihi petunjuk Allah.
Tauhid menjadi benteng yang memelihara pemikiran daripada kesesatan.
Kesan yang kesembilan ialah hilangnya rasa ikhlas dalam beramal. Orang yang memahami tauhid melakukan ibadah kerana Allah SWT. Namun apabila tauhid tidak difahami, seseorang mungkin melakukan amal kerana pujian manusia, kedudukan, pengaruh atau kepentingan tertentu.
Allah SWT berfirman:
﴿وَمَآ أُمِرُوٓا۟ إِلَّا لِيَعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ﴾
Maksudnya: "Padahal mereka tidak diperintahkan melainkan supaya menyembah Allah dengan mengikhlaskan agama hanya kepada-Nya." (Surah al-Bayyinah: 5)
Keikhlasan hanya dapat dipelihara melalui tauhid yang benar.
Kesan yang kesepuluh ialah akhlak menjadi lemah. Tauhid bukan sekadar membentuk keyakinan, bahkan membentuk tingkah laku. Orang yang mengenal Allah akan berusaha berlaku jujur, amanah, penyabar, pemurah dan bertanggungjawab kerana menyedari bahawa Allah sentiasa melihat setiap perbuatannya.
Apabila tauhid tidak difahami, nilai-nilai akhlak mudah berubah mengikut kepentingan diri atau tekanan masyarakat.
Kesan yang kesebelas ialah hilangnya rasa syukur terhadap nikmat Allah. Tauhid mengajar bahawa semua nikmat datang daripada Allah SWT.
Firman Allah SWT:
﴿وَمَا بِكُم مِّن نِّعْمَةٍ فَمِنَ ٱللَّهِ﴾
Maksudnya: "Dan apa sahaja nikmat yang ada pada kamu, maka ia datang daripada Allah." (Surah an-Nahl: 53)
Tanpa tauhid, seseorang mudah menganggap kejayaan hanya hasil usahanya sendiri sehingga lahir sifat ujub dan sombong.
Kesan yang kedua belas ialah kurang rasa takut melakukan dosa. Orang yang mengenal Allah sentiasa mengingati bahawa Allah Maha Melihat, Maha Mendengar dan Maha Mengetahui segala yang tersembunyi.
Sebaliknya, orang yang tidak memahami tauhid mungkin hanya takut kepada undang-undang manusia atau pandangan masyarakat, tetapi tidak mempunyai muraqabah terhadap Allah.
Kesan yang ketiga belas ialah hubungan kekeluargaan menjadi lemah dari sudut kerohanian. Apabila ibu bapa tidak memahami tauhid, pendidikan anak-anak lebih tertumpu kepada kejayaan dunia tanpa membina hubungan mereka dengan Allah SWT. Akibatnya, generasi yang lahir mungkin berjaya dari sudut akademik tetapi lemah dari sudut akidah dan penghayatan agama.
Allah SWT berfirman:
﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ قُوٓا۟ أَنفُسَكُمْ وَأَهْلِيكُمْ نَارًا﴾
Maksudnya: "Wahai orang-orang yang beriman, peliharalah diri kamu dan keluarga kamu daripada api neraka." (Surah at-Tahrim: 6)
Ayat ini menunjukkan bahawa membina akidah keluarga merupakan tanggungjawab utama setiap Muslim.
Kesan yang keempat belas ialah masyarakat mudah berpecah-belah. Tauhid yang benar menyatukan hati manusia di atas pengabdian kepada Allah SWT. Sebaliknya, apabila tauhid diabaikan, masyarakat lebih mudah dipengaruhi oleh fanatik, kepentingan dunia, perpecahan dan perselisihan yang tidak berasaskan ilmu.
Kesan yang kelima belas ialah kehilangan kebahagiaan akhirat jika seseorang mati tanpa membawa iman yang sahih. Inilah kesan yang paling besar kerana kehidupan dunia hanyalah sementara, sedangkan kehidupan akhirat kekal selama-lamanya.
Allah SWT berfirman:
﴿إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ كَانَتْ لَهُمْ جَنَّٰتُ ٱلْفِرْدَوْسِ نُزُلًا﴾
Maksudnya: "Sesungguhnya orang-orang yang beriman dan beramal soleh, bagi mereka syurga Firdaus sebagai tempat tinggal." (Surah al-Kahfi: 107)
Ayat ini menunjukkan bahawa iman sentiasa didahulukan sebelum amal soleh kerana iman menjadi syarat keselamatan di akhirat.
Sebaliknya, apabila seseorang memahami ilmu tauhid dengan baik, seluruh kehidupannya berubah. Dia mengenal Allah dengan benar, mengikhlaskan ibadah, bertawakal kepada-Nya, bersabar ketika diuji, bersyukur apabila menerima nikmat, menjauhi syirik dan sentiasa menjadikan al-Quran serta sunnah sebagai panduan hidup. Tauhid menjadikan hati tenang, fikiran lurus dan akhlak mulia. Ia membimbing manusia menjalani kehidupan dunia dengan penuh keyakinan bahawa segala urusan berada di bawah kekuasaan Allah SWT.
Kesimpulannya, tidak memahami ilmu tauhid memberi kesan yang sangat besar terhadap kehidupan manusia, sama ada dari sudut akidah, ibadah, akhlak, pemikiran, keluarga, masyarakat mahupun persediaan menghadapi akhirat. Tanpa tauhid, manusia kehilangan arah hidup, mudah dipengaruhi syirik dan syubhah, hilang keikhlasan, sukar memperoleh ketenangan hati, lemah menghadapi ujian serta gagal memahami tujuan sebenar penciptaan mereka. Sebaliknya, dengan memahami dan menghayati ilmu tauhid, seseorang akan membina hubungan yang kukuh dengan Allah SWT, memperoleh ketenangan jiwa, mengamalkan ibadah dengan penuh keikhlasan, memiliki akhlak yang mulia serta istiqamah di atas jalan yang lurus hingga bertemu Allah SWT. Oleh itu, mempelajari ilmu tauhid bukan sekadar satu tuntutan ilmu, bahkan merupakan keperluan paling asas bagi setiap Muslim kerana daripadanya lahir seluruh kehidupan yang diberkati di dunia dan kebahagiaan yang kekal di akhirat.
as
