Apakah Maksud Al-Quran Itu Menjadi Petunjuk Kepada Yang Paling Tepat

Firman Allah SWT dalam Surah al-Isra' ayat 9 merupakan antara ayat yang paling agung dalam menjelaskan kedudukan al-Quran sebagai sumber petunjuk yang paling sempurna bagi seluruh manusia. Allah SWT berfirman Surah Al-Israk Ayat 9 (17:9) Image / edit:

إِنَّ هَٰذَا ٱلْقُرْءَانَ يَهْدِى لِلَّتِى هِىَ أَقْوَمُ ... (Al-Israk:9). (Image).

Maksudnya: "Sesungguhnya al-Quran ini memberi petunjuk kepada jalan yang paling tepat (paling lurus)."

Ayat yang ringkas ini mengandungi makna yang sangat luas dan mendalam. Allah SWT tidak hanya menyatakan bahawa al-Quran memberi petunjuk kepada jalan yang benar, tetapi menggunakan perkataan "أَقْوَمُ", iaitu bentuk yang membawa maksud yang paling lurus, paling tepat, paling kukuh, paling adil, paling sempurna dan paling seimbang. Ini menunjukkan bahawa di antara seluruh sistem kehidupan, pemikiran, falsafah, ideologi, undang-undang dan cara hidup manusia, petunjuk al-Quran merupakan petunjuk yang paling sempurna kerana ia datang daripada Allah Yang Maha Mengetahui segala sesuatu.

Perkataan "يَهْدِي" berasal daripada akar kata هَدَى yang bermaksud menunjukkan jalan, membimbing, memimpin dan membawa seseorang menuju destinasi yang benar. Petunjuk yang dimaksudkan bukan sekadar memberikan maklumat atau teori, tetapi membimbing manusia sehingga mereka mampu berjalan di atas jalan yang benar. Oleh sebab itu, al-Quran bukan sekadar kitab bacaan, bahkan kitab bimbingan yang mengubah cara manusia berfikir, beribadah, berakhlak dan menjalani kehidupan.

Manakala perkataan "أَقْوَمُ" berasal daripada akar kata قام yang membawa maksud tegak, lurus, kukuh dan stabil. Bentuk af‘al tafdil yang digunakan dalam ayat ini menunjukkan darjat yang paling tinggi. Ini bererti al-Quran tidak sekadar menunjukkan jalan yang lurus, tetapi menunjukkan jalan yang paling lurus jika dibandingkan dengan segala jalan yang lain. Tidak ada satu pun sistem ciptaan manusia yang mampu menandingi kesempurnaan petunjuk al-Quran kerana manusia memiliki ilmu yang terbatas, sedangkan Allah SWT memiliki ilmu yang meliputi segala sesuatu.

Al-Quran Itu Menjadi Petunjuk Kepada Akidah Yang Paling Tepat

Maksud bahawa al-Quran menunjukkan kepada jalan yang paling tepat bermula daripada aspek akidah. Al-Quran membimbing manusia mengenal Allah SWT dengan pengenalan yang benar berdasarkan wahyu, bukan berdasarkan khayalan, sangkaan atau falsafah manusia. Al-Quran menjelaskan bahawa Allah Maha Esa, tidak mempunyai sekutu, tidak beranak dan tidak diperanakkan serta tiada sesuatu pun yang setara dengan-Nya. Inilah asas petunjuk yang paling tepat kerana mengenal Allah dengan benar merupakan tujuan utama penciptaan manusia.

Petunjuk al-Quran juga merupakan petunjuk yang paling tepat dalam mengenal para rasul. Al-Quran mengajar manusia bahawa para rasul ialah manusia pilihan yang menerima wahyu daripada Allah SWT. Mereka bukan tuhan, bukan anak tuhan dan bukan makhluk yang mempunyai sifat ketuhanan. Mereka ialah hamba Allah yang paling mulia dan menjadi contoh teladan dalam melaksanakan syariat-Nya. Dengan itu, al-Quran menolak segala bentuk sikap melampau sama ada mengagungkan para rasul sehingga mengangkat mereka ke darjat ketuhanan ataupun merendahkan mereka sehingga menolak kerasulan mereka.

Selain itu, al-Quran menunjukkan kepada jalan yang paling tepat dalam menjelaskan hakikat kehidupan dunia. Ramai manusia menyangka bahawa dunia merupakan matlamat utama kehidupan. Ada yang menghabiskan seluruh umur mereka untuk mengejar harta, kuasa, kemasyhuran dan keseronokan tanpa memikirkan kehidupan selepas mati. Al-Quran membetulkan pandangan ini dengan menjelaskan bahawa dunia hanyalah tempat ujian, manakala akhirat ialah tempat pembalasan yang kekal. Petunjuk ini merupakan petunjuk yang paling tepat kerana ia meletakkan dunia dan akhirat pada kedudukan yang sebenar.

Al-Quran juga menunjukkan kepada jalan yang paling tepat dalam persoalan ibadah. Semua bentuk ibadah yang diterima oleh Allah mestilah berdasarkan wahyu yang diturunkan kepada Rasulullah SAW. Al-Quran memerintahkan manusia mendirikan solat, menunaikan zakat, berpuasa, menunaikan haji, berzikir, berdoa dan melakukan pelbagai bentuk amal soleh. Pada masa yang sama, al-Quran melarang segala bentuk ibadah yang direka-reka tanpa sandaran wahyu. Ini menunjukkan bahawa petunjuk al-Quran memelihara kesucian agama daripada penambahan dan pengurangan yang dilakukan oleh manusia.

Petunjuk al-Quran juga merupakan petunjuk yang paling tepat dalam bidang akhlak. Al-Quran mengajar manusia supaya berlaku jujur, amanah, adil, sabar, penyayang, pemaaf, rendah hati, menghormati ibu bapa, menjaga hak jiran, membantu golongan yang memerlukan dan menunaikan janji. Semua nilai ini membentuk akhlak yang seimbang antara hak individu dengan hak masyarakat. Tidak ada satu pun sistem moral ciptaan manusia yang mampu menghimpunkan keseimbangan seperti yang terdapat dalam al-Quran.

Dalam aspek kekeluargaan, al-Quran menunjukkan kepada jalan yang paling tepat dengan menetapkan hak dan tanggungjawab setiap anggota keluarga. Suami diperintahkan memimpin keluarga dengan adil dan kasih sayang. Isteri diperintahkan menjaga amanah rumah tangga dengan penuh ketaatan kepada Allah. Anak-anak diperintahkan berbakti kepada ibu bapa. Ibu bapa pula diperintahkan mendidik anak-anak dengan penuh hikmah. Semua petunjuk ini melahirkan institusi keluarga yang kukuh dan sejahtera.

Al-Quran juga menunjukkan kepada jalan yang paling tepat dalam bidang ekonomi. Ia menghalalkan jual beli yang jujur, mengharamkan riba, penipuan, rasuah, pengkhianatan dan pemerasan. Sistem ekonomi yang dibimbing oleh al-Quran tidak hanya mengejar keuntungan material, bahkan mengambil kira keadilan, keberkatan serta kebajikan masyarakat. Oleh sebab itu, ekonomi Islam tidak menindas golongan miskin dan tidak membiarkan kekayaan berlegar hanya dalam kalangan orang kaya.

Dalam aspek pemerintahan pula, al-Quran menunjukkan kepada jalan yang paling tepat dengan memerintahkan keadilan, amanah, syura dan penegakan hukum berdasarkan wahyu Allah. Pemerintah diperintahkan berlaku adil terhadap semua rakyat tanpa mengira kedudukan mereka. Keadilan dalam al-Quran bukan berdasarkan hawa nafsu atau kepentingan politik, tetapi berdasarkan kebenaran yang diturunkan oleh Allah SWT.

Petunjuk al-Quran juga merupakan petunjuk yang paling tepat dalam menyelesaikan konflik. Apabila berlaku perselisihan, al-Quran memerintahkan supaya semua perkara dikembalikan kepada Allah dan Rasul-Nya. Ini menunjukkan bahawa penyelesaian sebenar bagi segala pertikaian mestilah berpandukan wahyu, bukan semata-mata berdasarkan emosi atau kepentingan manusia.

Salah satu maksud "yang paling tepat" ialah al-Quran tidak pernah bercanggah antara satu ayat dengan ayat yang lain. Seluruh kandungannya saling melengkapi walaupun diturunkan secara berperingkat selama dua puluh tiga tahun. Hal ini hanya mungkin berlaku kerana al-Quran datang daripada Allah SWT yang Maha Mengetahui. Sekiranya al-Quran merupakan ciptaan manusia, tentu terdapat banyak percanggahan di dalamnya.

Petunjuk al-Quran juga merupakan petunjuk yang paling tepat kerana ia sesuai untuk semua zaman. Manusia sentiasa berubah dari sudut teknologi, budaya dan tamadun, tetapi fitrah manusia tetap sama. Manusia tetap memerlukan petunjuk mengenai tujuan hidup, hubungan dengan Allah, hubungan sesama manusia dan persediaan menghadapi akhirat. Oleh sebab itu, al-Quran terus relevan walaupun zaman sentiasa berubah.

Al-Quran juga menunjukkan kepada jalan yang paling tepat dalam mendidik jiwa manusia. Ia tidak hanya memerintahkan sesuatu, tetapi menjelaskan hikmah di sebalik setiap perintah. Ia menggabungkan ancaman dan khabar gembira, kisah umat terdahulu, perumpamaan, dialog serta hujah yang menyentuh akal dan hati secara serentak. Pendekatan ini menjadikan pendidikan al-Quran sangat berkesan dalam membentuk keperibadian manusia.

Petunjuk al-Quran merupakan petunjuk yang paling tepat kerana ia menjaga keseimbangan antara roh dan jasad. Islam tidak mengajar manusia meninggalkan dunia sepenuhnya sehingga mengabaikan kehidupan, dan tidak juga mengajar manusia tenggelam dalam kenikmatan dunia sehingga melupakan akhirat. Sebaliknya al-Quran membimbing manusia supaya memanfaatkan dunia sebagai bekalan menuju kehidupan yang kekal.

Dalam aspek ilmu, al-Quran menunjukkan kepada jalan yang paling tepat dengan menggalakkan manusia berfikir, mentadabbur, memerhati alam dan mencari ilmu yang bermanfaat. Al-Quran tidak memusuhi ilmu pengetahuan, bahkan meletakkan ilmu pada kedudukan yang sangat tinggi. Namun ilmu tersebut mestilah dipandu oleh wahyu supaya tidak membawa kepada kerosakan.

Petunjuk al-Quran juga merupakan petunjuk yang paling tepat dalam menghadapi ujian kehidupan. Al-Quran mengajar manusia supaya bersabar ketika ditimpa musibah, bersyukur ketika memperoleh nikmat, bertawakal setelah berusaha dan reda terhadap ketentuan Allah SWT. Dengan petunjuk ini, seseorang mampu menghadapi segala keadaan hidup dengan hati yang tenang.

Maksud "yang paling tepat" juga merangkumi keadilan al-Quran dalam meletakkan hak setiap pihak. Al-Quran menjaga hak Allah, hak para rasul, hak ibu bapa, hak pasangan, hak anak-anak, hak jiran, hak masyarakat, bahkan hak haiwan dan alam sekitar. Tiada satu pihak pun dizalimi kerana semua hukum ditetapkan oleh Allah Yang Maha Adil.

Al-Quran juga menunjukkan kepada jalan yang paling tepat dalam membezakan antara hak dengan batil. Pada zaman yang penuh dengan kekeliruan, manusia sering sukar membezakan kebenaran daripada kepalsuan. Al-Quran menjadi neraca yang memisahkan antara kedua-duanya. Apa yang selaras dengan al-Quran ialah kebenaran, manakala apa yang bercanggah dengannya hendaklah ditolak.

Petunjuk al-Quran merupakan petunjuk yang paling tepat kerana ia datang daripada Allah Yang Maha Mengetahui masa lalu, masa kini dan masa hadapan. Manusia hanya mengetahui sebahagian kecil daripada realiti kehidupan. Oleh sebab itu, hukum ciptaan manusia sering berubah apabila pengetahuan mereka berubah. Sebaliknya hukum Allah tetap benar kerana bersumber daripada ilmu-Nya yang sempurna.

Seseorang tidak akan memperoleh manfaat daripada petunjuk al-Quran sekadar membacanya tanpa memahami maknanya. Allah SWT berulang kali mengajak manusia supaya mentadabbur ayat-ayat-Nya. Tadabbur menjadikan seseorang memahami tujuan setiap ayat, menghayati pengajarannya dan berusaha mengamalkannya dalam kehidupan seharian.

Petunjuk al-Quran juga memerlukan keikhlasan hati. Orang yang membaca al-Quran semata-mata untuk mencari kesalahan atau mempertahankan hawa nafsunya tidak akan memperoleh hidayah. Sebaliknya orang yang membaca dengan niat mencari kebenaran akan dibimbing oleh Allah kepada jalan yang lurus.

Rasulullah SAW merupakan contoh terbaik bagi petunjuk al-Quran. Seluruh kehidupan baginda ialah penjelasan praktikal kepada kandungan al-Quran. Oleh sebab itu, memahami al-Quran mestilah melalui penjelasan Rasulullah SAW kerana baginda ialah penyampai dan pentafsir wahyu yang diutus oleh Allah SWT.

Generasi para sahabat menjadi bukti bahawa al-Quran benar-benar menunjukkan kepada jalan yang paling tepat. Mereka berubah daripada masyarakat yang tenggelam dalam syirik, permusuhan dan kejahilan kepada umat yang memimpin dunia dengan ilmu, keadilan dan akhlak yang mulia. Perubahan ini berlaku kerana mereka menjadikan al-Quran sebagai panduan hidup, bukan sekadar bacaan.

Sebaliknya, apabila manusia meninggalkan petunjuk al-Quran, mereka akan mencari petunjuk daripada hawa nafsu, falsafah, adat atau pemikiran manusia yang sentiasa berubah. Akibatnya lahirlah pelbagai bentuk kekeliruan dalam akidah, keruntuhan akhlak, kerosakan keluarga, penindasan ekonomi dan ketidakadilan sosial.

Firman Allah bahawa al-Quran menunjukkan kepada jalan yang paling tepat juga merupakan satu cabaran kepada seluruh manusia. Jika benar terdapat jalan yang lebih baik daripada al-Quran, maka manusia hendaklah membuktikannya. Namun sepanjang sejarah, tiada satu pun sistem ciptaan manusia yang mampu memberikan keseimbangan yang sama antara hak Allah, hak manusia dan hak seluruh makhluk sebagaimana yang dibawa oleh al-Quran.

Kesimpulannya, maksud firman Allah "Sesungguhnya al-Quran memberi petunjuk kepada jalan yang paling tepat" ialah al-Quran membimbing manusia kepada sistem kehidupan yang paling benar, paling lurus, paling adil, paling sempurna dan paling seimbang dalam seluruh aspek kehidupan. Petunjuk ini meliputi akidah, ibadah, akhlak, kekeluargaan, ekonomi, pemerintahan, pendidikan, hubungan sesama manusia dan persediaan menghadapi akhirat.

Tiada satu pun petunjuk yang dapat menandingi petunjuk al-Quran kerana ia merupakan kalam Allah SWT yang diturunkan oleh Tuhan Yang Maha Mengetahui segala sesuatu. Oleh itu, setiap Muslim hendaklah menjadikan al-Quran sebagai sumber rujukan utama dalam memahami agama, membuat keputusan, membentuk akhlak dan menjalani kehidupan.

Dengan berpegang teguh kepada petunjuk al-Quran serta memahami penjelasan Rasulullah SAW terhadapnya, seseorang akan berada di atas jalan yang paling tepat menuju keredaan Allah SWT dan kebahagiaan yang kekal di dunia serta di akhirat.

asa

Laman Web

Search This Blog

Ustaz Roslan MAIK