Dalil Nabi Sulaiman Membaca Bismilillah
edit / Perkataan Sulaiman / Dalil Nabi Sulaiman Membaca Bismilillah
Dalil Nabi Sulaiman Membaca Bismillāh
Antara lafaz yang paling agung dalam kehidupan seorang Muslim ialah بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ (Bismillāhir-Raḥmānir-Raḥīm). Lafaz ini menjadi pembuka kepada hampir seluruh surah dalam al-Quran, menjadi zikir yang dianjurkan sebelum melakukan pelbagai amalan, dan menjadi simbol bahawa setiap pekerjaan hendaklah dimulakan dengan mengingati Allah serta memohon keberkatan daripada-Nya. Menariknya, di dalam al-Quran terdapat satu kisah yang secara jelas menunjukkan bahawa seorang nabi terdahulu, iaitu Nabi Sulaiman AS, juga memulakan surat rasminya dengan lafaz Bismillāhir-Raḥmānir-Raḥīm. Peristiwa ini bukan sekadar catatan sejarah, bahkan menjadi dalil yang sangat kuat bahawa memulakan sesuatu dengan nama Allah merupakan amalan para nabi dan rasul.
Dalil yang paling jelas terdapat dalam Surah an-Naml ketika Allah menceritakan kisah hubungan antara Nabi Sulaiman AS dengan Ratu Saba'. Setelah burung hudhud menyampaikan berita tentang sebuah kerajaan yang diperintah oleh seorang ratu dan kaumnya menyembah matahari, Nabi Sulaiman tidak terus mengisytiharkan peperangan. Sebaliknya, baginda memilih pendekatan dakwah yang penuh hikmah dengan menghantar sepucuk surat kepada pemerintah tersebut. Surat itu dibawa oleh burung hudhud atas perintah Nabi Sulaiman.
Allah menceritakan bahawa apabila surat itu sampai kepada Ratu Saba', beliau berkata kepada para pembesarnya:
"Sesungguhnya telah disampaikan kepadaku sebuah surat yang mulia."
Kemudian beliau membacakan permulaan surat tersebut sebagaimana yang dirakamkan oleh Allah:
إِنَّهُۥ مِن سُلَيْمَٰنَ وَإِنَّهُۥ بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ (An-Naml:30). (Image).
"Sesungguhnya surat itu daripada Sulaiman, dan sesungguhnya kandungannya ialah: Dengan nama Allah Yang Maha Pengasih lagi Maha Penyayang."(Surah an-Naml: 30)
Ayat ini merupakan dalil yang paling jelas bahawa Nabi Sulaiman AS memulakan surat rasmi baginda dengan lafaz بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ. Menariknya, Allah sendiri mengabadikan lafaz tersebut di dalam al-Quran, menunjukkan kemuliaan dan kepentingannya.
Para ulama tafsir menjelaskan bahawa terdapat beberapa hikmah besar di sebalik penyebutan lafaz Bismillah dalam kisah Nabi Sulaiman. Antaranya ialah menunjukkan bahawa segala urusan dakwah hendaklah dimulakan dengan mengingati Allah. Walaupun Nabi Sulaiman merupakan seorang raja yang memiliki kerajaan yang sangat besar, tentera yang kuat, kekayaan yang melimpah dan kekuasaan yang tidak dimiliki oleh raja-raja lain, baginda tetap tidak memulakan surat dengan menyebut keagungan dirinya. Sebaliknya, baginda mendahulukan nama Allah sebelum menyebut namanya sendiri.
Perhatikan susunan ayat tersebut. Ratu Saba' berkata:
"Sesungguhnya surat itu daripada Sulaiman."
Kemudian disambung:
"Dan sesungguhnya kandungannya ialah: Dengan nama Allah Yang Maha Pengasih lagi Maha Penyayang."
Ini menunjukkan bahawa walaupun pengirim surat ialah Nabi Sulaiman, permulaan kandungannya dimulakan dengan nama Allah. Para ulama melihat susunan ini sebagai lambang bahawa seorang nabi sentiasa mengembalikan segala urusannya kepada Allah.
Kisah ini juga menunjukkan adab yang sangat tinggi dalam berdakwah. Nabi Sulaiman tidak memulakan surat dengan ancaman, penghinaan atau kebanggaan terhadap kekuasaannya. Sebaliknya, baginda memulakan dengan nama Allah Yang Maha Pengasih lagi Maha Penyayang. Hal ini memberikan isyarat bahawa asas dakwah ialah memperkenalkan manusia kepada Allah sebelum membicarakan perkara-perkara lain.
Sebahagian mufassir menyatakan bahawa penggunaan nama Ar-Rahman dan Ar-Rahim dalam surat Nabi Sulaiman mempunyai hikmah yang sangat mendalam. Baginda sedang mengajak sebuah kerajaan yang menyembah matahari supaya kembali menyembah Allah. Oleh itu, baginda memperkenalkan Allah melalui dua nama yang menggambarkan keluasan rahmat-Nya. Dakwah dimulakan dengan rahmat sebelum disebutkan amaran.
Selain itu, ayat ini juga menjadi dalil bahawa lafaz Bismillāhir-Raḥmānir-Raḥīm telah dikenal dan digunakan oleh para nabi sebelum Nabi Muhammad SAW. Ini menunjukkan bahawa mengagungkan nama Allah bukanlah syariat yang baru muncul pada zaman Rasulullah SAW, bahkan ia merupakan amalan yang mempunyai akar sejarah yang panjang dalam kalangan para nabi.
Walau bagaimanapun, para ulama menjelaskan bahawa tidak semestinya setiap nabi menggunakan lafaz yang sama dalam semua urusan mereka, kerana syariat setiap nabi mempunyai beberapa perbezaan. Apa yang dapat dipastikan melalui al-Quran ialah bahawa Nabi Sulaiman AS benar-benar menggunakan lafaz tersebut dalam suratnya kepada Ratu Saba', dan itulah dalil yang wajib diterima.
Apabila diperhatikan keseluruhan kisah dalam Surah an-Naml, kita akan mendapati bahawa Bismillah bukan sekadar pembukaan yang indah, tetapi menjadi sebahagian daripada strategi dakwah Nabi Sulaiman. Baginda ingin menunjukkan bahawa kerajaan yang dipimpinnya bukan kerajaan yang berasaskan kesombongan manusia, tetapi kerajaan yang tunduk kepada Allah. Oleh sebab itu, nama Allah didahulukan sebelum segala perkara yang lain.
Selepas lafaz Bismillah, kandungan surat Nabi Sulaiman sangat ringkas tetapi penuh wibawa:
"Janganlah kamu berlaku sombong terhadapku, dan datanglah kepadaku sebagai orang-orang yang berserah diri."
Ini menunjukkan bahawa tujuan utama surat tersebut bukan mencari kekuasaan atau perluasan wilayah, tetapi mengajak manusia kepada Islam dan penyerahan diri kepada Allah.
Para ulama juga menjadikan kisah ini sebagai dalil bahawa memulakan penulisan surat dengan Bismillah adalah sunnah para nabi. Rasulullah SAW sendiri turut mengamalkan perkara yang sama ketika menghantar surat kepada raja-raja dan pemerintah di luar Semenanjung Arab. Banyak hadith sahih menunjukkan bahawa surat-surat Baginda dimulakan dengan lafaz:
"Dengan nama Allah Yang Maha Pengasih lagi Maha Penyayang."
Kemudian diikuti dengan:
"Daripada Muhammad, hamba Allah dan Rasul-Nya..."
Ini menunjukkan kesinambungan antara amalan Nabi Sulaiman AS dan Nabi Muhammad SAW dalam memulakan urusan rasmi dengan nama Allah.
Daripada sudut akidah, lafaz Bismillah yang digunakan oleh Nabi Sulaiman menunjukkan bahawa segala kekuatan baginda bergantung sepenuhnya kepada Allah. Walaupun baginda mempunyai tentera manusia, jin dan burung, memahami bahasa haiwan serta diberikan kerajaan yang sangat luas, baginda tetap memulakan segala urusan dengan menyebut nama Allah. Ini mengajar bahawa semakin besar nikmat yang dimiliki seseorang, semakin kuat pergantungannya kepada Allah.
Kisah ini juga menjadi jawapan kepada mereka yang menyangka bahawa menyebut nama Allah hanyalah adat masyarakat Islam. Hakikatnya, al-Quran sendiri membuktikan bahawa para nabi terdahulu juga memulakan urusan mereka dengan nama Allah. Oleh itu, Bismillah merupakan lambang tauhid yang merentas zaman.
Di samping itu, kisah Nabi Sulaiman menunjukkan bahawa Bismillah bukan hanya dibaca ketika melakukan ibadah khusus seperti solat atau membaca al-Quran, bahkan digunakan dalam urusan pentadbiran, surat-menyurat, diplomasi dan hubungan antarabangsa. Ini memberikan kefahaman bahawa nama Allah hendaklah mengiringi seluruh aspek kehidupan seorang mukmin.
Para ulama fiqh juga mengambil istidlal daripada ayat ini bahawa memulakan surat, penulisan ilmiah dan dokumen penting dengan Bismillah merupakan satu amalan yang baik dan dianjurkan. Walaupun hukumnya tidak semestinya wajib dalam semua keadaan, ia merupakan sunnah yang mempunyai asas yang kukuh daripada al-Quran dan al-Sunnah.
Dari sudut pendidikan, kisah Nabi Sulaiman mengajar ibu bapa dan pendidik supaya membiasakan anak-anak memulakan setiap pekerjaan dengan Bismillah. Jika seorang nabi yang memiliki kerajaan terbesar memulakan suratnya dengan nama Allah, maka lebih-lebih lagi seorang hamba biasa yang penuh kelemahan memerlukan pertolongan Allah dalam setiap urusannya.
Lebih jauh lagi, lafaz Bismillah mengandungi pengakuan bahawa segala kejayaan datang daripada Allah. Nabi Sulaiman tidak bergantung kepada kebijaksanaan diplomasi semata-mata. Baginda meletakkan nama Allah di hadapan segala perancangan. Ini menunjukkan bahawa usaha manusia hendaklah sentiasa disertai dengan tawakal kepada Allah.
Kisah ini juga memperlihatkan keseimbangan antara sebab dan tawakal. Nabi Sulaiman menggunakan sebab-sebab yang tersedia seperti menghantar surat, mengumpulkan maklumat melalui hudhud dan bermusyawarah dengan tenteranya. Namun semua usaha tersebut dimulakan dengan menyebut nama Allah. Ini menjadi contoh bahawa Islam tidak memisahkan usaha daripada pergantungan kepada Allah.
Apabila seseorang memahami dalil ini, dia akan menyedari bahawa Bismillah bukan sekadar lafaz yang diucapkan di bibir. Ia adalah perisytiharan tauhid. Setiap kali seseorang mengucapkan Bismillah sebelum bekerja, belajar, menulis, bermusafir atau melakukan apa sahaja yang harus, dia sebenarnya mengakui bahawa dirinya tidak mempunyai kekuatan melainkan dengan pertolongan Allah.
Lebih daripada itu, lafaz Bismillah menjadi benteng daripada gangguan syaitan. Dalam banyak hadith sahih, Rasulullah SAW mengajar umatnya membaca Bismillah sebelum makan, sebelum memasuki rumah, sebelum berwuduk dan sebelum melakukan pelbagai urusan. Ini menunjukkan bahawa menyebut nama Allah membawa keberkatan dan menjadi sebab perlindungan daripada gangguan syaitan.
Kisah Nabi Sulaiman juga memperlihatkan bahawa dakwah yang benar sentiasa bermula dengan memperkenalkan Allah. Sebelum meminta manusia tunduk kepada hukum Allah, seorang pendakwah hendaklah mengajak mereka mengenal Allah terlebih dahulu. Bismillah menjadi simbol bahawa segala seruan kepada manusia mesti berpaksikan tauhid.
Kesimpulannya, dalil bahawa Nabi Sulaiman AS membaca Bismillah datang secara jelas daripada Surah An-Naml Ayat 30 (27:30) Image. Allah mengabadikan kandungan surat baginda yang dimulakan dengan lafaz بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ, menjadikannya bukti bahawa memulakan urusan dengan nama Allah merupakan amalan seorang nabi.
Kisah ini menunjukkan bahawa Bismillah ialah lambang tauhid, pergantungan kepada Allah dan keberkatan dalam setiap pekerjaan. Ia juga menjadi asas bahawa penulisan surat, dakwah dan pelbagai urusan penting wajar dimulakan dengan menyebut nama Allah.
Seorang mukmin yang menghayati pengajaran ini akan sentiasa memulakan kehidupannya dengan Bismillah, bukan sekadar sebagai lafaz di bibir, tetapi sebagai pengakuan bahawa seluruh kekuatan, kejayaan dan keberkatan hanya datang daripada Allah سبحانه وتعالى.
asa
Comments
Post a Comment