Ditasdiqkan Dengan Hati (Fardhu Syahadah: Kitab Kifayatul Ghulam)
edit / Perkataan Hati / Ditasdiqkan Dengan Hati (Fardhu Syahadah: Kitab Kifayatul Ghulam)
Ditasdiqkan Dengan Hati (Fardu Syahadah: Kitab Kifayatul Ghulam)
Dalam perbahasan akidah Islam, syahadah merupakan asas kepada seluruh binaan agama. Semua ibadah, akhlak, muamalat dan kehidupan seorang Muslim berdiri di atas asas syahadah yang benar. Para ulama menjelaskan bahawa syahadah mempunyai dua unsur yang tidak boleh dipisahkan, iaitu diiqrarkan dengan lidah dan ditasdiqkan dengan hati. Sekiranya seseorang hanya melafazkan syahadah dengan lidah tanpa membenarkannya di dalam hati, maka syahadah itu tidak memberi manfaat di sisi Allah SWT. Sebaliknya, apabila hati benar-benar membenarkan dan meyakini kandungan syahadah, maka pengakuan dengan lidah akan lahir secara ikhlas dan seluruh anggota badan akan terdorong untuk mentaati Allah SWT. Oleh sebab itu, Kitab Kifayatul Ghulam meletakkan tasdiq dengan hati sebagai salah satu daripada dua perkara asas dalam fardu syahadah.
Perkataan tasdiq berasal daripada perkataan Arab التصديق, yang bermaksud membenarkan, mempercayai, mengesahkan serta meyakini sesuatu tanpa sebarang keraguan. Dalam istilah akidah, tasdiq dengan hati bermaksud hati seseorang benar-benar menerima, mempercayai dan meyakini bahawa tiada tuhan yang berhak disembah melainkan Allah SWT serta Nabi Muhammad SAW ialah hamba dan utusan-Nya. Keyakinan ini bukan sekadar sangkaan atau andaian, tetapi suatu kepercayaan yang mantap sehingga tidak digoncangkan oleh syubhah, tekanan manusia atau perubahan keadaan hidup.
Hati mempunyai kedudukan yang sangat tinggi dalam Islam. Walaupun manusia sering melihat kepada rupa paras dan penampilan zahir, Allah SWT menilai hati dan amalan seseorang. Rasulullah SAW bersabda bahawa Allah tidak melihat kepada rupa paras dan harta manusia, tetapi Allah melihat kepada hati dan amalan mereka. Hadis ini menunjukkan bahawa hati merupakan tempat lahirnya keimanan, keikhlasan, ketakwaan dan segala niat yang menjadi asas kepada penerimaan sesuatu amalan.
Tasdiq dengan hati bermula dengan ilmu yang benar. Seseorang tidak mungkin membenarkan sesuatu yang tidak diketahuinya. Oleh sebab itu, Allah SWT memerintahkan manusia supaya mengetahui hakikat tauhid sebelum menghayatinya. Firman Allah SWT:
﴿فَاعْلَمْ أَنَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ﴾
Maksudnya: "Maka ketahuilah bahawa tiada tuhan yang berhak disembah melainkan Allah." (Surah Muhammad: 19)
Ayat ini menunjukkan bahawa ilmu mendahului keyakinan. Apabila seseorang mengenal Allah SWT melalui wahyu-Nya, memahami sifat-sifat kesempurnaan-Nya serta menyedari bahawa hanya Allah yang mencipta, memiliki dan mentadbir seluruh alam, maka lahirlah keyakinan yang teguh dalam hati. Keyakinan inilah yang dinamakan tasdiq.
Tasdiq dengan hati bukan sekadar percaya bahawa Allah itu wujud. Orang-orang musyrikin Quraisy juga mengakui bahawa Allah ialah Pencipta langit dan bumi. Namun mereka tetap dianggap kafir kerana tidak mentauhidkan Allah dalam ibadah dan tidak menerima kerasulan Nabi Muhammad SAW. Oleh itu, tasdiq yang sebenar merangkumi keseluruhan kandungan dua kalimah syahadah, bukan hanya sebahagian daripadanya.
Apabila seseorang mengucapkan "La ilaha illallah", dia hendaklah membenarkan di dalam hatinya bahawa tiada satu pun makhluk yang mempunyai hak untuk disembah selain Allah SWT. Segala bentuk ibadah seperti doa, sujud, tawakal, istighathah, nazar, sembelihan, pengharapan dan pergantungan mutlak hendaklah ditujukan hanya kepada Allah SWT. Hati yang mentasdiqkan kalimah ini tidak akan reda untuk menyekutukan Allah dengan sesuatu apa pun.
Apabila seseorang mengucapkan "Muhammadur Rasulullah", dia hendaklah membenarkan bahawa Nabi Muhammad SAW benar-benar diutus oleh Allah SWT sebagai penutup sekalian nabi dan rasul. Segala ajaran yang dibawa oleh baginda adalah wahyu daripada Allah SWT. Oleh itu, hati yang benar-benar mentasdiqkan syahadah akan menerima sunnah Rasulullah SAW dengan penuh kepatuhan dan tidak mendahulukan pendapat sesiapa melebihi petunjuk baginda dalam urusan agama.
Dalil yang menunjukkan bahawa tasdiq hati merupakan syarat keimanan dapat dilihat dalam firman Allah SWT:
﴿إِلَّا مَن شَهِدَ بِالْحَقِّ وَهُمْ يَعْلَمُونَ﴾
Maksudnya: "Kecuali orang yang memberikan penyaksian dengan kebenaran sedang mereka mengetahui." (Surah az-Zukhruf: 86)
Perkataan "يَعْلَمُونَ" menunjukkan bahawa penyaksian yang benar mestilah disertai dengan ilmu dan keyakinan. Seseorang tidak dianggap benar-benar bersyahadah jika dia hanya menghafal lafaz tanpa mengetahui serta mempercayai maknanya.
Sebaliknya, al-Quran menceritakan tentang golongan yang gagal mencapai tasdiq walaupun lidah mereka mengucapkan syahadah. Firman Allah SWT:
﴿إِذَا جَاءَكَ الْمُنَافِقُونَ قَالُوا نَشْهَدُ إِنَّكَ لَرَسُولُ اللَّهِ وَاللَّهُ يَعْلَمُ إِنَّكَ لَرَسُولُهُ وَاللَّهُ يَشْهَدُ إِنَّ الْمُنَافِقِينَ لَكَاذِبُونَ﴾
Maksudnya: "Apabila orang-orang munafik datang kepadamu, mereka berkata: 'Kami bersaksi bahawa engkau benar-benar Rasul Allah.' Allah mengetahui bahawa engkau benar-benar Rasul-Nya dan Allah menyaksikan bahawa orang-orang munafik itu benar-benar pendusta." (Surah al-Munafiqun: 1)
Ayat ini menunjukkan bahawa pengakuan dengan lidah sahaja tidak memadai. Allah SWT menyifatkan mereka sebagai pendusta kerana hati mereka tidak membenarkan apa yang diucapkan oleh lidah mereka. Inilah bukti bahawa tasdiq hati merupakan syarat asas kepada syahadah yang diterima oleh Allah SWT.
Tasdiq dengan hati melahirkan keikhlasan. Orang yang benar-benar yakin kepada Allah SWT tidak beribadah kerana mengharapkan pujian manusia, kedudukan atau keuntungan dunia. Dia beribadah kerana mengharapkan keredaan Allah semata-mata. Keikhlasan merupakan buah daripada hati yang benar-benar mentasdiqkan syahadah.
Tasdiq juga melahirkan ketundukan. Apabila hati benar-benar menerima bahawa Allah ialah Tuhan Yang Maha Bijaksana, maka seseorang akan tunduk kepada segala hukum-Nya. Dia tidak mempersoalkan syariat berdasarkan hawa nafsunya, bahkan dia yakin bahawa setiap perintah dan larangan Allah mengandungi hikmah yang sempurna walaupun tidak semuanya dapat difahami oleh akal manusia.
Di samping itu, tasdiq dengan hati melahirkan kecintaan kepada Allah SWT. Orang yang mengenal Allah akan mencintai-Nya. Semakin mendalam pengenalannya terhadap nama-nama dan sifat-sifat Allah, semakin kuat rasa cintanya kepada Pencipta. Kecintaan ini mendorongnya memperbanyakkan ibadah, zikir, doa dan amal soleh sebagai tanda pengabdian kepada Allah SWT.
Tasdiq terhadap kerasulan Nabi Muhammad SAW pula melahirkan kecintaan kepada baginda. Seorang Mukmin akan berusaha mencontohi akhlak Rasulullah SAW, mempelajari sunnah baginda serta mempertahankan kemuliaan baginda apabila dihina atau dipersendakan. Dia menyedari bahawa kecintaan kepada Rasulullah SAW merupakan sebahagian daripada kesempurnaan iman.
Hati yang mentasdiqkan syahadah juga akan melahirkan rasa takut kepada Allah SWT. Rasa takut ini bukan kerana Allah bersifat zalim, tetapi kerana seseorang menyedari keagungan Allah, keadilan-Nya dan balasan-Nya terhadap dosa. Pada masa yang sama, tasdiq juga melahirkan rasa harap kepada rahmat Allah sehingga seseorang tidak berputus asa walaupun pernah melakukan kesalahan.
Tasdiq yang benar akan menghasilkan tawakal. Orang yang benar-benar yakin bahawa Allah mentadbir seluruh alam akan menyerahkan segala urusannya kepada Allah setelah berusaha bersungguh-sungguh. Dia tidak bergantung kepada makhluk secara mutlak kerana mengetahui bahawa segala sebab berada di bawah kekuasaan Allah SWT.
Antara tanda tasdiq yang sebenar ialah ketenangan hati. Allah SWT berfirman bahawa dengan mengingati Allah hati akan menjadi tenang. Hati yang dipenuhi keyakinan terhadap Allah tidak mudah gelisah apabila ditimpa ujian kerana dia percaya bahawa setiap ketentuan Allah mengandungi hikmah dan rahmat.
Tasdiq dengan hati juga melahirkan sifat sabar. Seseorang yang benar-benar beriman akan bersabar ketika menerima musibah kerana dia yakin bahawa semua yang berlaku berada dalam ilmu dan ketentuan Allah SWT. Dia memahami bahawa dunia hanyalah tempat ujian, manakala kehidupan akhirat ialah kehidupan yang kekal.
Selain itu, tasdiq melahirkan sifat syukur. Orang yang benar-benar mengenal Allah menyedari bahawa setiap nikmat datang daripada-Nya. Oleh sebab itu, dia menggunakan nikmat tersebut untuk mentaati Allah dan tidak menggunakannya bagi melakukan maksiat. Syukur bukan sekadar ucapan, tetapi lahir daripada hati yang benar-benar mengakui kemurahan Allah SWT.
Tasdiq dengan hati turut membentuk akhlak yang mulia. Orang yang benar-benar beriman akan menjaga amanah, berlaku jujur, menepati janji, menghormati ibu bapa, menyayangi keluarga dan berlaku adil kepada semua manusia. Semua akhlak ini lahir daripada hati yang hidup dengan keimanan.
Hati merupakan raja kepada seluruh anggota badan. Rasulullah SAW bersabda bahawa dalam tubuh manusia terdapat seketul daging; jika ia baik maka baiklah seluruh tubuh, dan jika ia rosak maka rosaklah seluruh tubuh. Seketul daging itu ialah hati. Oleh itu, apabila hati dipenuhi tasdiq, seluruh anggota badan akan terdorong melakukan ketaatan. Mata akan digunakan untuk melihat perkara yang halal, telinga mendengar perkara yang baik, lidah berkata benar dan tangan melakukan kebajikan.
Sebaliknya, jika hati rosak, anggota badan juga akan rosak. Lidah akan berdusta, mata memandang perkara haram, tangan melakukan kezaliman dan kaki melangkah ke tempat maksiat. Semua ini menunjukkan bahawa hati merupakan pusat kepada seluruh kehidupan seorang Mukmin.
Tasdiq dengan hati bukanlah sesuatu yang statik. Ia boleh bertambah dan berkurang. Keimanan bertambah melalui ilmu, amal soleh, membaca al-Quran, berzikir, menghadiri majlis ilmu dan merenungi kebesaran ciptaan Allah. Sebaliknya, iman boleh berkurang akibat maksiat, kelalaian, syubhah dan mengikuti hawa nafsu. Oleh itu, seorang Muslim hendaklah sentiasa memelihara hatinya agar tetap hidup dengan tasdiq yang benar.
Antara cara memelihara tasdiq ialah memperbanyakkan tadabbur al-Quran. Al-Quran bukan sekadar bacaan, tetapi petunjuk yang menghidupkan hati. Semakin seseorang memahami makna ayat-ayat Allah, semakin kukuh keyakinannya terhadap kebenaran Islam. Oleh sebab itu, para ulama sentiasa menggalakkan umat Islam membaca al-Quran dengan penuh penghayatan.
Tasdiq juga diperkukuhkan melalui doa. Rasulullah SAW sering berdoa:
"Ya Muqallibal qulub, thabbit qalbi 'ala dinik."
Maksudnya: "Wahai Tuhan yang membolak-balikkan hati, tetapkanlah hatiku di atas agama-Mu."
Doa ini menunjukkan bahawa hati berada di bawah kekuasaan Allah SWT. Walau setinggi mana ilmu seseorang, dia tetap memerlukan pertolongan Allah agar hatinya terus teguh di atas keimanan.
Selain itu, tasdiq dipelihara melalui muhasabah. Seorang Mukmin sentiasa menilai keadaan hatinya. Dia bertanya kepada dirinya sama ada dia benar-benar ikhlas, benar-benar yakin kepada Allah dan benar-benar mengutamakan akhirat. Muhasabah menjadikan seseorang sentiasa memperbaiki dirinya dan tidak berasa selamat daripada tipu daya syaitan.
Tasdiq juga melahirkan keberanian mempertahankan agama. Para sahabat Rasulullah SAW sanggup meninggalkan kampung halaman, harta benda bahkan nyawa demi mempertahankan keimanan mereka. Pengorbanan ini tidak mungkin berlaku sekiranya syahadah hanya berada pada lidah tanpa meresap ke dalam hati.
Bilal bin Rabah RA, Khabbab bin al-Aratt RA, keluarga Yasir RA dan ramai lagi sahabat menjadi contoh bagaimana tasdiq hati mampu mengatasi kesakitan fizikal. Mereka yakin bahawa kehidupan dunia hanyalah sementara, sedangkan keredaan Allah dan syurga merupakan tujuan yang kekal.
Dalam kehidupan seorang Muslim, tasdiq hendaklah sentiasa diterjemahkan melalui amalan. Walaupun asas yang dibincangkan dalam Kitab Kifayatul Ghulam ialah tasdiq dengan hati, hakikatnya hati yang benar tidak akan membiarkan anggota badan terus-menerus tenggelam dalam maksiat tanpa penyesalan. Sebaliknya, hati yang hidup akan sentiasa mendorong pemiliknya kepada taubat, pembaikan diri dan peningkatan amal soleh.
Tasdiq dengan hati juga menjadikan seseorang reda terhadap qada dan qadar Allah SWT. Dia memahami bahawa segala yang berlaku sama ada nikmat atau musibah berada dalam ilmu dan hikmah Allah. Oleh itu, dia tidak mudah berputus asa apabila diuji dan tidak pula menjadi sombong apabila dikurniakan kesenangan.
Akhirnya, tasdiq dengan hati akan menjadi sebab keselamatan seseorang pada Hari Kiamat. Ketika manusia dihimpunkan di hadapan Allah SWT, bukan sekadar lafaz yang dinilai, tetapi keyakinan yang benar yang pernah hidup di dalam hati. Hati yang dipenuhi iman akan memperoleh rahmat Allah, manakala hati yang dipenuhi kekufuran atau nifak tidak akan mendapat manfaat walaupun lidah pernah mengucapkan syahadah.
Kesimpulannya, ditasdiqkan dengan hati merupakan salah satu daripada dua asas fardu syahadah sebagaimana dihuraikan dalam Kitab Kifayatul Ghulam. Tasdiq bermaksud membenarkan, meyakini dan menerima sepenuh hati bahawa tiada tuhan yang berhak disembah melainkan Allah SWT serta Nabi Muhammad SAW ialah hamba dan utusan-Nya. Keyakinan ini melahirkan keikhlasan, ketundukan, kecintaan kepada Allah dan Rasul-Nya, rasa takut dan harap kepada Allah, tawakal, sabar, syukur serta akhlak yang mulia. Tasdiq yang benar akan menghidupkan seluruh anggota badan untuk melakukan ketaatan, manakala hati yang kosong daripada tasdiq tidak akan memperoleh manfaat daripada syahadah yang diucapkan oleh lidah. Oleh itu, setiap Muslim hendaklah sentiasa memelihara hati dengan ilmu, zikir, tadabbur al-Quran, doa, muhasabah dan amal soleh agar syahadah yang diikrarkan dengan lidah benar-benar hidup dan subur di dalam hati sehingga menemui Allah SWT dalam keadaan membawa iman yang sempurna.
asa
Comments
Post a Comment