Petunjuk Dari Surah Al-A'raf Ayat 16
edit / Petunjuk Dari Surah Al-A'raf Ayat 16 / as
Petunjuk Daripada Surah al-A‘rāf Ayat 16
Allah سبحانه وتعالى berfirman:
﴿قَالَ فَبِمَا أَغْوَيْتَنِي لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيمَ﴾
“Iblis berkata: ‘Oleh sebab Engkau telah menyesatkan aku, pasti aku akan duduk menghadang mereka di jalan-Mu yang lurus.’” (Surah al-A‘rāf: 16)
Ayat ini menceritakan perkataan Iblis selepas dia enggan taat kepada perintah Allah سبحانه وتعالى untuk sujud kepada Adam عليه السلام. Setelah Iblis dilaknat dan diusir daripada rahmat Allah, dia menyatakan tekadnya untuk menghalang manusia daripada mengikuti صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيمَ, iaitu jalan Allah yang lurus. Ayat ini mengandungi peringatan yang sangat besar tentang permusuhan Iblis terhadap keturunan Adam, bahaya godaan syaitan, kepentingan istiqamah di atas jalan yang lurus dan keperluan manusia berlindung kepada Allah daripada tipu daya syaitan.
1. Petunjuk Bahawa Iblis Adalah Musuh Nyata bagi Manusia
Firman Allah:
﴿لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ﴾
“Pasti aku akan duduk menghadang mereka.”
Iblis sendiri mengakui bahawa dia akan berusaha menghalang manusia. Ini menunjukkan bahawa permusuhan Iblis terhadap manusia adalah permusuhan yang nyata dan berterusan.
Manusia tidak boleh menganggap syaitan sebagai perkara kecil. Syaitan mempunyai satu tujuan utama, iaitu menyesatkan manusia daripada jalan Allah.
2. Petunjuk Bahawa Iblis Berusaha Menghalang Manusia daripada Kebenaran
Iblis tidak berkata bahawa dia hanya akan mengganggu manusia daripada melakukan perkara-perkara kecil. Sebaliknya, dia menyatakan bahawa dia akan menunggu manusia di jalan Allah yang lurus.
Ini menunjukkan bahawa sasaran utama syaitan ialah iman, tauhid, ketaatan dan istiqamah manusia.
Syaitan mahu manusia menyimpang daripada jalan yang benar sama ada melalui kekufuran, kesyirikan, bid‘ah, kemaksiatan atau kelalaian.
3. Petunjuk Bahawa Jalan Allah Adalah Jalan yang Lurus
Firman Allah:
﴿صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيمَ﴾
“Jalan-Mu yang lurus.”
Ayat ini menunjukkan bahawa terdapat satu jalan yang lurus yang membawa manusia kepada keredaan Allah.
Jalan tersebut ialah jalan yang Allah syariatkan dan yang dibawa oleh para rasul-Nya. Ia bukan jalan yang dibina berdasarkan hawa nafsu manusia, tetapi berdasarkan wahyu Allah.
4. Petunjuk Bahawa Syaitan Mengetahui Kebenaran tetapi Tetap Menolaknya
Iblis menyebut:
﴿صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيمَ﴾
Dia mengetahui bahawa jalan tersebut ialah jalan Allah yang lurus. Namun, pengetahuannya tidak menyebabkan dia tunduk.
Ini menunjukkan bahawa pengetahuan semata-mata tidak mencukupi. Seseorang mungkin mengetahui kebenaran tetapi tetap menolaknya kerana kesombongan dan hawa nafsu.
Maka ilmu mesti disertai dengan ketundukan dan ketaatan.
5. Petunjuk Bahawa Kesombongan Menjadi Sebab Kebinasaan Iblis
Iblis tidak jatuh kerana tidak mengetahui perintah Allah. Dia jatuh kerana enggan tunduk.
Dia mengetahui perintah Allah, tetapi kesombongan menyebabkan dia menolak.
Ini menjadi peringatan kepada manusia agar tidak mempunyai sifat sombong terhadap kebenaran.
Apabila dalil telah jelas, seorang Mukmin hendaklah tunduk dan berkata: “Kami mendengar dan kami taat.”
6. Petunjuk Bahawa Syaitan Menunggu Manusia di Jalan Kebenaran
Iblis berkata:
﴿لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ﴾
Gambaran ini menunjukkan bahawa syaitan sentiasa mencari peluang untuk menyesatkan manusia.
Dia boleh menggoda manusia ketika manusia hendak melakukan kebaikan, ketika sedang beribadah dan ketika hendak kembali kepada Allah.
Maka seorang Mukmin hendaklah sentiasa berwaspada.
7. Petunjuk Bahawa Syaitan Menghalang Manusia melalui Pelbagai Jalan
Syaitan tidak semestinya mengajak manusia meninggalkan agama secara tiba-tiba. Kadang-kadang dia bermula dengan perkara kecil.
Dia boleh menyebabkan manusia menangguhkan solat, memandang ringan dosa, meninggalkan ilmu, membenci nasihat atau mengikuti hawa nafsu.
Akhirnya, perkara kecil yang berulang boleh membawa manusia jauh daripada jalan Allah.
8. Petunjuk Bahawa Syaitan Menjadikan Hawa Nafsu sebagai Jalan Penyesatan
Antara cara syaitan menyesatkan manusia ialah dengan membangkitkan hawa nafsu.
Syaitan menghiasi maksiat sehingga kelihatan indah. Dia menjadikan perkara haram kelihatan ringan dan ketaatan kelihatan berat.
Maka manusia hendaklah sentiasa melawan hawa nafsu dengan ilmu, iman dan ketaatan.
9. Petunjuk Bahawa Syaitan Berusaha Menghalang Manusia daripada Beribadah
Jalan Allah ialah jalan ketaatan. Maka syaitan akan berusaha menghalang manusia daripada solat, membaca al-Quran, berzikir dan melakukan amal soleh.
Apabila manusia hendak melakukan kebaikan, syaitan boleh membisikkan rasa malas, menangguhkan amal atau memberikan alasan.
Maka seorang Mukmin hendaklah segera melawan bisikan tersebut.
10. Petunjuk Bahawa Jalan yang Lurus Memerlukan Istiqamah
Ayat ini menunjukkan bahawa manusia sedang berjalan di atas satu jalan yang lurus, tetapi syaitan sentiasa menunggu untuk menghalangnya.
Ini menunjukkan bahawa manusia bukan hanya perlu mencari kebenaran, tetapi perlu beristiqamah di atas kebenaran.
Ramai manusia mengetahui kebenaran tetapi tidak istiqamah. Maka seseorang hendaklah sentiasa memohon kepada Allah agar diteguhkan di atas jalan-Nya.
11. Petunjuk Bahawa Syaitan Tidak Mampu Memaksa Manusia
Walaupun Iblis berusaha menyesatkan manusia, dia tidak mempunyai kuasa mutlak untuk memaksa manusia melakukan dosa.
Syaitan hanya menggoda, membisikkan dan menghiasi keburukan.
Manusia tetap mempunyai tanggungjawab untuk memilih jalan ketaatan atau kemaksiatan.
Oleh itu, manusia tidak boleh menyalahkan syaitan sepenuhnya atas dosa yang dilakukannya.
12. Petunjuk Bahawa Manusia Hendaklah Tidak Memberikan Peluang kepada Syaitan
Manusia hendaklah menutup pintu-pintu yang boleh membawa kepada dosa.
Jika seseorang mengetahui bahawa sesuatu pergaulan, tempat atau kebiasaan boleh membawanya kepada maksiat, dia hendaklah menjauhinya.
Janganlah seseorang sengaja mendekati perkara yang boleh melemahkan imannya kemudian menyalahkan syaitan apabila dia terjatuh.
13. Petunjuk Bahawa Syaitan Menyerang dari Pelbagai Arah
Dalam ayat selepasnya, Allah سبحانه وتعالى menyebut:
﴿ثُمَّ لَآتِيَنَّهُم مِّن بَيْنِ أَيْدِيهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ وَعَنْ أَيْمَانِهِمْ وَعَن شَمَائِلِهِمْ﴾
Ini menunjukkan keluasan usaha syaitan dalam menyesatkan manusia.
Syaitan menggunakan pelbagai jalan untuk mencapai tujuannya.
Maka manusia hendaklah sentiasa berwaspada terhadap tipu daya syaitan.
14. Petunjuk Bahawa Syaitan Menjadikan Jalan Kebenaran sebagai Sasaran Utama
Iblis tidak berkata bahawa dia akan duduk di jalan kesesatan, kerana manusia yang sudah berada di jalan kesesatan tidak perlu digoda terlalu banyak.
Sebaliknya, dia menyebut jalan Allah yang lurus.
Ini menunjukkan bahawa orang yang berusaha untuk taat kepada Allah hendaklah lebih berhati-hati terhadap godaan syaitan.
15. Petunjuk Bahawa Manusia Memerlukan Perlindungan Allah
Oleh kerana syaitan sentiasa mengganggu manusia, manusia tidak boleh bergantung kepada kekuatan dirinya semata-mata.
Dia hendaklah banyak berdoa dan memohon perlindungan kepada Allah.
Antara doa yang diajarkan dalam al-Quran ialah:
﴿رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَمَزَاتِ الشَّيَاطِينِ وَأَعُوذُ بِكَ رَبِّ أَن يَحْضُرُونِ﴾
“Wahai Tuhanku, aku berlindung kepada-Mu daripada bisikan-bisikan syaitan. Dan aku berlindung kepada-Mu, wahai Tuhanku, daripada kehadiran mereka.”
16. Petunjuk Bahawa Iblis Menyandarkan Kesalahannya kepada Allah
Iblis berkata:
﴿فَبِمَا أَغْوَيْتَنِي﴾
“Oleh sebab Engkau telah menyesatkan aku.”
Ini merupakan antara bentuk kesesatan Iblis. Dia tidak mengakui kesalahannya sendiri, bahkan menyandarkan kesesatannya kepada Allah.
Padahal Iblis sendiri yang memilih untuk derhaka dan sombong terhadap perintah Allah.
Ini mengajar manusia agar tidak menyandarkan dosa kepada takdir sebagai alasan untuk melepaskan tanggungjawab.
17. Petunjuk Bahawa Manusia Hendaklah Mengakui Kesalahan Diri
Berbeza dengan Iblis, seorang Mukmin apabila melakukan kesalahan hendaklah segera mengakui dosa dan bertaubat.
Janganlah dia berkata: “Aku berdosa kerana Allah telah menetapkan aku begini.”
Sebaliknya, dia hendaklah berkata: “Aku telah melakukan kesalahan dan aku memohon ampun kepada Allah.”
Sikap mengakui kesalahan merupakan jalan menuju taubat.
18. Petunjuk Bahawa Syaitan Tidak Akan Berhenti Menggoda
Lafaz:
﴿لَأَقْعُدَنَّ﴾
mengandungi penegasan yang kuat tentang tekad Iblis.
Ini menunjukkan bahawa permusuhan syaitan terhadap manusia berterusan.
Maka seorang Mukmin tidak boleh berasa terlalu selamat daripada godaan syaitan.
19. Petunjuk Bahawa Jalan Keselamatan ialah Berpegang Teguh dengan Jalan Allah
Apabila syaitan berusaha menghalang manusia daripada صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيمَ, maka jalan keselamatan ialah tetap berpegang teguh dengannya.
Manusia hendaklah berpegang dengan al-Quran dan Sunnah, mempelajari agama dengan ilmu yang benar dan menjauhi jalan-jalan yang membawa kepada kesesatan.
Semakin kuat seseorang berpegang kepada petunjuk Allah, semakin dia mempunyai perlindungan daripada tipu daya syaitan.
20. Petunjuk Utama: Syaitan Menunggu di Jalan Allah untuk Menyesatkan Manusia daripada Jalan yang Lurus
Firman Allah سبحانه وتعالى:
﴿قَالَ فَبِمَا أَغْوَيْتَنِي لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيمَ﴾
mengandungi satu amaran yang sangat besar kepada seluruh manusia. Iblis telah berikrar untuk menunggu manusia di jalan Allah yang lurus dan berusaha menghalang mereka daripada mengikuti kebenaran. Ini menunjukkan bahawa perjuangan manusia untuk istiqamah di atas agama bukanlah sesuatu yang mudah. Ada musuh yang sentiasa berusaha merosakkan iman, melemahkan ketaatan dan menjadikan kebatilan kelihatan indah.
Namun, ayat ini juga mengandungi satu pengajaran penting: Iblis sendiri mengakui bahawa terdapat jalan Allah yang lurus. Jalan itu ialah jalan yang benar yang membawa manusia kepada keredaan Allah. Maka manusia hendaklah mengenali jalan tersebut dengan ilmu, kemudian berpegang teguh kepadanya dengan amal dan istiqamah.
Manusia hendaklah menyedari bahawa syaitan tidak mempunyai kuasa mutlak. Dia hanya menggoda dan membisikkan. Oleh itu, manusia tidak boleh menjadikan syaitan sebagai alasan untuk membenarkan kemaksiatannya. Sebaliknya, manusia hendaklah melawan godaan dengan keimanan, ilmu, zikir, doa, membaca al-Quran dan memohon perlindungan Allah سبحانه وتعالى.
Petunjuk terbesar daripada Surah al-A‘rāf ayat 16 ialah Iblis merupakan musuh yang sentiasa berusaha menghalang manusia daripada jalan Allah yang lurus. Oleh itu, manusia wajib mengenali tipu daya syaitan, menjauhi jalan-jalan maksiat, menjaga hati daripada kesombongan dan hawa nafsu, serta sentiasa memohon pertolongan Allah agar diteguhkan di atas jalan yang benar.
Ayat ini juga memberikan peringatan bahawa jalan Allah ialah jalan yang lurus, sedangkan syaitan menjadikan jalan tersebut sebagai tempat untuk menghadang manusia. Maka semakin seseorang berusaha mendekatkan diri kepada Allah, semakin dia perlu meningkatkan kewaspadaan terhadap godaan syaitan. Keselamatan bukan dengan kekuatan diri semata-mata, tetapi dengan berpegang teguh kepada petunjuk Allah, mengikuti wahyu-Nya dan sentiasa berlindung kepada-Nya daripada tipu daya musuh yang nyata.
asas
asa
