Sebab Ilmu Ladunni Tidak Boleh Dijadikan Sumber Syariat
edit / Perkataan Ladunni / Sebab Ilmu Ladunni Tidak Boleh Dijadikan Sumber Syariat
Sebab Ilmu Ladunni Tidak Boleh Dijadikan Sumber Syariat
Ilmu ladunni merupakan istilah yang diambil daripada firman Allah SWT dalam Surah al-Kahfi mengenai Nabi Khidir AS, iaitu firman-Nya: ﴿وَعَلَّمْنَاهُ مِن لَّدُنَّا عِلْمًا﴾, yang bermaksud: "Dan Kami telah mengajarnya ilmu dari sisi Kami." (Surah al-Kahfi: 65). Ayat ini menjelaskan bahawa Allah SWT boleh mengurniakan ilmu kepada sesiapa yang dikehendaki-Nya.
Walau bagaimanapun, ayat ini sama sekali tidak menunjukkan bahawa seseorang selepas kewafatan Rasulullah SAW boleh menerima syariat baharu, hukum baharu atau bentuk ibadah baharu melalui dakwaan ilmu ladunni. Oleh itu, memahami kedudukan ilmu ladunni hendaklah berdasarkan keseluruhan dalil al-Quran dan al-Sunnah, bukan berdasarkan satu ayat secara terpisah daripada prinsip-prinsip agama yang telah disepakati oleh para ulama.
Sebab pertama mengapa ilmu ladunni tidak boleh dijadikan sumber syariat ialah kerana agama Islam telah disempurnakan oleh Allah SWT. Kesempurnaan agama bermaksud semua perkara yang diperlukan oleh manusia untuk beribadah kepada Allah telah diterangkan melalui al-Quran dan al-Sunnah. Allah SWT berfirman:
﴿ٱلْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِى وَرَضِيتُ لَكُمُ ٱلْإِسْلَـٰمَ دِينًا﴾
Maksudnya: "Pada hari ini Aku telah sempurnakan bagi kamu agama kamu, Aku telah cukupkan nikmat-Ku kepada kamu dan Aku telah reda Islam sebagai agama bagi kamu." (Surah al-Ma'idah: 3)
Ayat ini menjadi dalil paling utama bahawa tidak ada lagi ruang untuk kemunculan hukum agama yang baharu selepas kesempurnaan Islam diumumkan oleh Allah SWT. Jika ilmu ladunni boleh menghasilkan syariat baharu, maka pengisytiharan kesempurnaan agama ini tidak lagi membawa makna yang sempurna.
Sebab kedua ialah kerana wahyu telah terputus dengan kewafatan Rasulullah SAW. Wahyu merupakan satu-satunya sumber syariat yang maksum. Setelah Rasulullah SAW wafat, malaikat Jibril tidak lagi turun membawa syariat kepada manusia. Allah SWT telah menetapkan bahawa Nabi Muhammad SAW ialah penutup sekalian nabi.
Firman Allah SWT:
﴿مَّا كَانَ مُحَمَّدٌ أَبَآ أَحَدٍ مِّن رِّجَالِكُمْ وَلَـٰكِن رَّسُولَ ٱللَّهِ وَخَاتَمَ ٱلنَّبِيِّۦنَ﴾
Maksudnya: "Muhammad itu bukanlah bapa kepada mana-mana lelaki dalam kalangan kamu, tetapi Baginda ialah Rasul Allah dan penutup para nabi." (Surah al-Ahzab: 40)
Apabila kenabian telah berakhir, maka wahyu juga telah berakhir. Oleh itu, tidak ada lagi jalan untuk lahirnya syariat baharu melalui ilham atau dakwaan ilmu ladunni.
Sebab ketiga ialah kerana Rasulullah SAW telah menyampaikan seluruh agama tanpa menyembunyikan sesuatu pun daripada umatnya. Baginda tidak meninggalkan mana-mana ibadah yang boleh mendekatkan manusia kepada Allah melainkan semuanya telah diterangkan. Allah SWT memerintahkan Baginda:
﴿يَـٰٓأَيُّهَا ٱلرَّسُولُ بَلِّغْ مَآ أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ﴾
Maksudnya: "Wahai Rasul! Sampaikanlah apa yang diturunkan kepadamu daripada Tuhanmu." (Surah al-Ma'idah: 67)
Rasulullah SAW melaksanakan perintah ini dengan sempurna. Oleh sebab itu, dakwaan bahawa masih ada ibadah atau hukum yang belum disampaikan kepada umat sehingga perlu diperoleh melalui ilmu ladunni secara tidak langsung menafikan kesempurnaan penyampaian risalah oleh Baginda.
Sebab keempat ialah kerana al-Quran dan al-Sunnah telah ditetapkan sebagai sumber rujukan agama. Apabila berlaku perselisihan, Allah SWT tidak memerintahkan manusia supaya kembali kepada ilham, mimpi atau ilmu ladunni. Sebaliknya Allah berfirman:
﴿فَإِن تَنَـٰزَعْتُمْ فِى شَىْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى ٱللَّهِ وَٱلرَّسُولِ﴾
Maksudnya: "Jika kamu berselisih dalam sesuatu perkara, maka kembalikanlah ia kepada Allah dan Rasul." (Surah al-Nisa': 59)
Ayat ini menunjukkan bahawa ukuran kebenaran ialah wahyu, bukan pengalaman rohani individu.
Sebab kelima ialah kerana para sahabat tidak pernah menjadikan ilmu ladunni sebagai sumber hukum agama. Mereka merupakan generasi yang paling hampir dengan Rasulullah SAW, paling bertakwa dan paling memahami al-Quran. Namun apabila berhadapan dengan sesuatu masalah, mereka akan mencari dalil daripada al-Quran dan hadis. Mereka tidak pernah mendakwa bahawa sesuatu hukum diperoleh melalui ilham peribadi atau ilmu ladunni.
Sekiranya ilmu ladunni boleh menjadi sumber syariat, sudah tentu Abu Bakar al-Siddiq RA, Umar ibn al-Khattab RA, Uthman ibn Affan RA dan Ali ibn Abi Talib RA akan menjadi orang pertama yang menggunakannya. Namun sejarah Islam tidak menunjukkan perkara tersebut berlaku.
Sebab keenam ialah kerana ilmu ladunni tidak mempunyai sifat maksum. Hanya wahyu yang diturunkan kepada para nabi dipelihara daripada kesilapan. Adapun manusia biasa boleh tersalah sangka, terlupa, dipengaruhi emosi, tersilap mentafsir pengalaman atau tertipu oleh bisikan syaitan. Oleh sebab itu, dakwaan seseorang bahawa dia menerima ilmu daripada Allah tidak boleh diterima begitu sahaja sebagai hujah agama.
Sebab ketujuh ialah kerana ilmu ladunni tidak mempunyai kaedah pengesahan yang objektif. Al-Quran dipelihara melalui hafalan dan periwayatan mutawatir. Hadis pula dinilai melalui ilmu sanad dan ilmu rijal. Sebaliknya dakwaan ilmu ladunni hanya bergantung kepada pengakuan individu. Tidak ada kaedah yang boleh membuktikan bahawa pengalaman tersebut benar-benar datang daripada Allah dan bukannya sekadar lintasan hati, mimpi atau khayalan.
Oleh sebab itu, syariat tidak dibina di atas dakwaan yang tidak boleh disahkan.
Sebab kelapan ialah kerana syariat Islam diturunkan untuk seluruh manusia, bukan untuk individu tertentu sahaja. Allah SWT berfirman:
﴿هُدًى لِّلنَّاسِ﴾
Maksudnya: "Sebagai petunjuk bagi manusia." (Surah al-Baqarah: 185)
Petunjuk Allah ditujukan kepada seluruh umat. Jika syariat bergantung kepada ilmu ladunni yang hanya diterima oleh individu tertentu, maka petunjuk agama tidak lagi menjadi milik seluruh manusia.
Sebab kesembilan ialah kerana menerima ilmu ladunni sebagai sumber syariat akan membuka pintu dakwaan tanpa batas. Setiap orang boleh mendakwa menerima arahan terus daripada Allah. Seorang mungkin mendakwa diwajibkan melakukan ibadah tertentu, manakala orang lain pula mendakwa menerima hukum yang berbeza. Keadaan ini akan menyebabkan agama menjadi bercelaru kerana tidak lagi mempunyai ukuran yang tetap.
Islam menutup pintu ini dengan menetapkan bahawa segala dakwaan hendaklah diuji berdasarkan al-Quran dan al-Sunnah.
Sebab kesepuluh ialah kerana Allah telah menjamin pemeliharaan al-Quran, bukan pemeliharaan ilham manusia.
Firman Allah SWT:
﴿إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا ٱلذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَـٰفِظُونَ﴾
Maksudnya: "Sesungguhnya Kami yang menurunkan al-Quran dan sesungguhnya Kami benar-benar memeliharanya." (Surah al-Hijr: 9)
Jaminan ini menunjukkan bahawa sumber agama yang dipelihara ialah wahyu yang diturunkan kepada Rasulullah SAW. Tidak terdapat mana-mana dalil yang menjamin bahawa ilham seseorang sentiasa benar.
Sebab kesebelas ialah kerana semua imam mujtahid membina hukum berdasarkan dalil syarak, bukan ilmu ladunni. Imam Abu Hanifah, Imam Malik, Imam al-Syafi'i dan Imam Ahmad mengasaskan hukum melalui penelitian terhadap al-Quran, hadis, ijmak dan qiyas. Mereka tidak pernah mendakwa bahawa fatwa mereka bersumberkan syariat yang diterima melalui ilham.
Sekiranya ilmu ladunni boleh dijadikan sumber hukum, sudah tentu para imam tersebut akan menggunakannya. Namun hakikat sejarah menunjukkan bahawa mereka sentiasa mengembalikan setiap hukum kepada dalil yang zahir.
Sebab kedua belas ialah kerana Rasulullah SAW mengajar umat supaya mengikuti sunnah, bukan pengalaman rohani individu. Baginda bersabda:
«عَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ»
Maksudnya: "Hendaklah kamu berpegang teguh dengan sunnahku dan sunnah para khalifah yang mendapat petunjuk."
Hadis ini menunjukkan bahawa jalan keselamatan ialah berpegang kepada sunnah yang diwariskan secara terbuka, bukan kepada dakwaan syariat yang lahir melalui pengalaman individu.
Sebab ketiga belas ialah kerana agama Islam dibina atas dalil yang boleh dipelajari oleh semua orang. Al-Quran dibaca di seluruh dunia. Hadis dipelajari di masjid, sekolah dan universiti. Semua orang mempunyai peluang untuk memahami agama melalui jalan ilmu. Sebaliknya ilmu ladunni bergantung kepada dakwaan peribadi yang tidak boleh diwariskan sebagai hujah syarak.
Sebab keempat belas ialah kerana syariat mempunyai tujuan menjaga kesatuan umat. Jika setiap individu dibenarkan menjadikan ilham sebagai sumber hukum, umat Islam akan berpecah kepada pelbagai kumpulan yang masing-masing membawa syariat tersendiri. Sedangkan Allah SWT memerintahkan umat Islam supaya berpegang teguh kepada tali Allah dan tidak berpecah-belah.
Sebab kelima belas ialah kerana Allah telah menjadikan al-Quran sebagai penjelasan bagi segala perkara yang diperlukan dalam agama.
Firman Allah SWT:
﴿وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ ٱلْكِتَـٰبَ تِبْيَـٰنًا لِّكُلِّ شَىْءٍ﴾
Maksudnya: "Dan Kami telah menurunkan kepadamu al-Kitab sebagai penjelasan bagi segala sesuatu." (Surah al-Nahl: 89)
Penjelasan Rasulullah SAW melalui sunnah pula menghuraikan cara pelaksanaan ayat-ayat al-Quran. Maka tidak ada keperluan kepada sumber syariat yang lain.
Sebab keenam belas ialah kerana ilham boleh berlaku kepada orang yang soleh, tetapi ia hanya bermanfaat kepada dirinya sendiri dan bukan sebagai dalil yang mengikat orang lain. Para ulama menerima bahawa seseorang mungkin mendapat dorongan melakukan kebaikan melalui ilham. Namun ilham tersebut tidak mengubah hukum agama dan tidak boleh mewajibkan orang lain mengikutinya.
Sebab ketujuh belas ialah kerana syaitan juga boleh membisikkan sesuatu ke dalam hati manusia. Oleh itu, seseorang tidak boleh memastikan bahawa semua lintasan hati datang daripada Allah. Inilah sebabnya syariat meletakkan wahyu sebagai neraca untuk menilai setiap dakwaan.
Sebab kelapan belas ialah kerana para ulama Ahl al-Sunnah sentiasa menimbang setiap dakwaan dengan al-Quran dan al-Sunnah. Mereka tidak menolak kemungkinan seseorang memperoleh ilham yang benar dalam urusan peribadi, tetapi mereka sepakat bahawa ilham tidak pernah menjadi sumber hukum syarak.
Kesimpulannya, ilmu ladunni tidak boleh dijadikan sumber syariat kerana agama Islam telah sempurna, wahyu telah terputus, Rasulullah SAW telah menyampaikan seluruh risalah, al-Quran dan al-Sunnah telah ditetapkan sebagai sumber hukum yang dipelihara, para sahabat tidak pernah menjadikan ilmu ladunni sebagai asas pensyariatan, ilham tidak bersifat maksum, tidak boleh disahkan secara objektif, tidak mengikat orang lain dan boleh dipengaruhi oleh kesilapan manusia atau gangguan syaitan. Oleh itu, seluruh hukum agama hendaklah dibina di atas dalil yang sah daripada al-Quran, al-Sunnah, ijmak dan kaedah-kaedah syarak yang muktabar. Dengan berpegang kepada prinsip ini, umat Islam akan sentiasa berada di atas jalan yang telah disempurnakan oleh Allah SWT dan diwariskan oleh Rasulullah SAW tanpa sebarang penambahan atau pengurangan sehingga Hari Kiamat.
Jika diperlukan, bab ini boleh disusuli dengan tajuk "Bagaimanakah Para Sahabat Menolak Dakwaan Syariat Yang Tidak Bersumberkan Wahyu" sebagai kesinambungan hujah dalam topik yang sama.
asa
Comments
Post a Comment