Artikel I'rab Bagi Perkataan 0059 سورة الأحزاب آية 59 - ٱلۡمُؤۡمِنِينَ
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِيُّ قُل لِّأَزۡوَٰجِكَ وَبَنَاتِكَ وَنِسَآءِ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ يُدۡنِينَ عَلَيۡهِنَّ مِن جَلَٰبِيبِهِنَّۚ ذَٰلِكَ أَدۡنَىٰٓ أَن يُعۡرَفۡنَ فَلَا يُؤۡذَيۡنَۗ وَكَانَ ٱللَّهُ غَفُورًا رَّحِيمًا ﴿سورة الأحزاب آية ٥٩﴾.
Artikel I‘rab bagi Perkataan ٱلْمُؤْمِنِينَ dalam Surah al-Aḥzāb Ayat 59
Pendahuluan
Perkataan ٱلْمُؤْمِنِينَ dalam Surah al-Aḥzāb ayat 59 merupakan kata nama yang perlu diteliti dari sudut ilmu nahu Arab, khususnya kedudukan i‘rab, tanda jar, bentuk jamak, hubungan iḍāfah dan ciri morfologi yang membezakannya daripada bentuk kata nama yang lain.
Dalam analisis i‘rab, sesuatu perkataan tidak boleh dihukum berdasarkan bentuk zahirnya semata-mata. Kedudukan perkataan dalam susunan ayat perlu dikenal pasti terlebih dahulu sebelum tanda i‘rabnya ditentukan. Hal ini penting kerana perkataan yang sama boleh berada dalam keadaan rafa‘, nasab atau jar bergantung pada fungsi tatabahasanya.
Lafaz ٱلْمُؤْمِنِينَ mempunyai beberapa ciri yang perlu diperhatikan. Ia didahului oleh kata nama نِسَاءِ yang menjadi mudaf, manakala ٱلْمُؤْمِنِينَ berfungsi sebagai mudaf ilayh. Oleh sebab kedudukannya sebagai mudaf ilayh, perkataan ini berada dalam keadaan majrur.
Walau bagaimanapun, tanda jar bagi perkataan ini bukan kasrah seperti yang lazim ditemukan pada banyak kata nama. Sebaliknya, tanda jarnya ialah يَاءٌ, iaitu huruf ya’ yang menjadi tanda jar bagi jamak muzakkar salim.
Perbezaan ini menjadi inti utama perbahasan i‘rab bagi lafaz ٱلْمُؤْمِنِينَ.
1. Lafaz yang Dibincangkan
Lafaz yang menjadi fokus perbahasan ialah:
ٱلْمُؤْمِنِينَ
Perkataan ini dibaca al-mu’minīna. Dari sudut struktur tulisan dan sebutan, lafaz ini boleh diperhatikan melalui tiga unsur utama:
Pertama, الـ pada permulaan perkataan, iaitu alif lam ta‘rif.
Kedua, مُؤْمِنِينَ, iaitu bentuk jamak muzakkar salim yang berasal daripada perkataan مُؤْمِنٌ.
Ketiga, akhiran ـِينَ, yang menjadi bentuk perkataan ini ketika berada dalam keadaan nasab atau jar bagi jamak muzakkar salim.
Dalam ayat yang dibincangkan, lafaz ini berada dalam keadaan jar. Oleh itu, bentuk akhirnya ialah مُؤْمِنِينَ, dengan ya’ sebagai tanda jar dan huruf nun dikekalkan sebagai sebahagian daripada bentuk jamak muzakkar salim.
2. I‘rab Lengkap bagi ٱلْمُؤْمِنِينَ
I‘rab perkataan ini boleh dihuraikan seperti berikut:
ٱلْمُؤْمِنِينَ: مُضَافٌ إِلَيْهِ مَجْرُورٌ، وَعَلَامَةُ جَرِّهِ الْيَاءُ؛ لِأَنَّهُ جَمْعُ مُذَكَّرٍ سَالِمٌ.
Maksudnya: ٱلْمُؤْمِنِينَ ialah mudaf ilayh yang majrur, dan tanda jarnya ialah ya’, kerana perkataan ini merupakan jamak muzakkar salim.
Huraian ini mengandungi tiga perkara penting.
Pertama, مُضَافٌ إِلَيْهِ menerangkan kedudukan perkataan tersebut dalam struktur iḍāfah.
Kedua, مَجْرُورٌ menerangkan hukum i‘rab yang diterimanya.
Ketiga, الْيَاءُ menerangkan tanda yang menunjukkan hukum jar tersebut.
Ketiga-tiga perkara ini perlu dibezakan supaya analisis nahu tidak bercampur antara fungsi sintaksis dengan tanda i‘rab.
3. Mengapa ٱلْمُؤْمِنِينَ Menjadi مُضَافٌ إِلَيْهِ?
Dalam bahasa Arab, الإِضَافَةُ ialah hubungan sandaran antara dua kata nama. Kata nama pertama dinamakan mudaf, manakala kata nama kedua dinamakan mudaf ilayh.
Dalam rangkaian ayat ini, perkataan نِسَاءِ الْمُؤْمِنِينَ membentuk struktur iḍāfah.
Perkataan نِسَاءِ ialah mudaf, manakala ٱلْمُؤْمِنِينَ ialah mudaf ilayh.
Dari sudut susunan tatabahasa, mudaf ilayh datang selepas mudaf untuk melengkapkan hubungan sandaran antara kedua-duanya. Hubungan ini bukan sekadar kedekatan dua perkataan dalam tulisan, tetapi hubungan nahu yang mempunyai kesan terhadap hukum i‘rab.
3.1. Fungsi mudaf ilayh
Mudaf ilayh ialah unsur kedua dalam struktur iḍāfah. Antara ciri utamanya ialah ia berada dalam keadaan jar.
Kaedah nahu menyatakan:
الْمُضَافُ إِلَيْهِ مَجْرُورٌ.
Maksudnya: Mudaf ilayh berada dalam keadaan majrur.
Oleh itu, ٱلْمُؤْمِنِينَ menerima hukum jar kerana kedudukannya sebagai mudaf ilayh kepada نِسَاءِ.
Hukum ini tidak berpunca daripada huruf jar yang mendahuluinya secara langsung. Sebaliknya, ia berpunca daripada hubungan iḍāfah antara نِسَاءِ dengan ٱلْمُؤْمِنِينَ.
3.2. Adakah mudaf ilayh mesti datang selepas huruf jar?
Tidak. Mudaf ilayh tidak disyaratkan datang selepas huruf jar. Dalam struktur iḍāfah, hukum jar berlaku kerana hubungan sandaran antara dua kata nama.
Sebagai contoh:
كِتَابُ الطَّالِبِ
Perkataan الطَّالِبِ menjadi mudaf ilayh dan berada dalam keadaan majrur, walaupun tidak didahului oleh huruf jar.
Begitu juga dalam:
نِسَاءِ الْمُؤْمِنِينَ
Perkataan ٱلْمُؤْمِنِينَ menjadi mudaf ilayh, lalu menerima hukum jar berdasarkan kaedah iḍāfah.
Contoh ini memperlihatkan bahawa sebab jar tidak semestinya berupa huruf jar. Hubungan sintaksis tertentu, termasuk iḍāfah, juga menyebabkan sesuatu kata nama berada dalam keadaan majrur.
4. Mengapa ٱلْمُؤْمِنِينَ Disebut مَجْرُورٌ?
Istilah مَجْرُورٌ menunjukkan bahawa perkataan tersebut berada dalam keadaan jar.
Dalam pembahagian i‘rab utama bagi kata nama, terdapat tiga keadaan yang lazim dibincangkan, iaitu rafa‘, nasab dan jar. Setiap keadaan ditentukan oleh kedudukan sintaksis perkataan dalam ayat serta kaedah yang terpakai kepada jenis perkataan berkenaan.
Bagi ٱلْمُؤْمِنِينَ, hukum jar berlaku kerana kedudukannya sebagai mudaf ilayh.
Maka, dua pernyataan berikut menerangkan dua aspek yang berlainan:
مُضَافٌ إِلَيْهِ: menerangkan kedudukan perkataan dalam struktur iḍāfah.
مَجْرُورٌ: menerangkan hukum i‘rab yang diterima oleh perkataan tersebut.
Kedua-duanya saling berkaitan, tetapi tidak membawa maksud yang sama. Istilah mudaf ilayh menerangkan fungsi tatabahasa, sedangkan majrur menerangkan keadaan i‘rab.
5. Tanda Jar bagi ٱلْمُؤْمِنِينَ ialah يَاءٌ
I‘rab perkataan ini tidak lengkap jika hanya disebut bahawa ia majrur. Tanda yang menunjukkan hukum jar juga perlu dinyatakan.
Bagi ٱلْمُؤْمِنِينَ, tanda jar ialah ya’.
Ungkapan i‘rabnya ialah:
وَعَلَامَةُ جَرِّهِ الْيَاءُ؛ لِأَنَّهُ جَمْعُ مُذَكَّرٍ سَالِمٌ.
Maksudnya: Tanda jarnya ialah ya’, kerana perkataan ini merupakan jamak muzakkar salim.
Dalam jamak muzakkar salim, tanda i‘rab berbeza daripada tanda yang digunakan bagi kata nama tunggal dan sebahagian besar jamak taksir.
Kaedah umumnya adalah seperti berikut:
Ketika rafa‘, jamak muzakkar salim menggunakan wāw.
Ketika nasab, jamak muzakkar salim menggunakan ya’.
Ketika jar, jamak muzakkar salim juga menggunakan ya’.
Oleh sebab ٱلْمُؤْمِنِينَ berada dalam keadaan jar, huruf ya’ menjadi tanda i‘rabnya.
5.1. Mengapa bukan kasrah?
Bagi banyak kata nama tunggal, tanda jar yang lazim ialah kasrah. Contohnya, dalam كِتَابِ الطَّالِبِ, perkataan الطَّالِبِ berada dalam keadaan jar dengan kasrah sebagai tanda jar.
Namun, kaedah i‘rab tidak menetapkan bahawa semua kata nama majrur mesti menggunakan kasrah. Tanda i‘rab bergantung pada jenis kata nama dan kategori tatabahasanya.
Jamak muzakkar salim mempunyai tanda i‘rab khas. Ya’ digunakan sebagai tanda nasab dan jar, manakala wāw digunakan sebagai tanda rafa‘.
Oleh itu, tidak tepat jika ٱلْمُؤْمِنِينَ dihuraikan sebagai majrur dengan kasrah. Huraian yang tepat ialah majrur dengan ya’, kerana ia merupakan jamak muzakkar salim.
5.2. Ya’ sebagai tanda i‘rab, bukan huruf jar
Perlu dibezakan antara ya’ yang menjadi tanda i‘rab dengan huruf jar.
Dalam lafaz ٱلْمُؤْمِنِينَ, ya’ bukan huruf jar yang mendahului kata nama. Sebaliknya, ya’ ialah huruf pada akhir bentuk perkataan yang berfungsi sebagai tanda i‘rab bagi jamak muzakkar salim.
Dengan kata lain, ya’ tidak menyebabkan perkataan itu menjadi majrur. Sebaliknya, perkataan tersebut terlebih dahulu menerima hukum jar kerana kedudukan sintaksisnya, kemudian hukum itu ditandai dengan ya’ berdasarkan kaedah jamak muzakkar salim.
Perbezaan antara sebab i‘rab dengan tanda i‘rab merupakan asas penting dalam analisis nahu Arab.
6. ٱلْمُؤْمِنِينَ sebagai Jamak Muzakkar Salim
Dari sudut ṣarf, perkataan ٱلْمُؤْمِنِينَ tergolong dalam kategori جَمْعُ مُذَكَّرٍ سَالِمٌ, iaitu jamak muzakkar salim.
Bentuk tunggalnya ialah:
مُؤْمِنٌ
Bentuk jamak muzakkar salim dalam keadaan rafa‘ ialah:
مُؤْمِنُونَ
Manakala bentuknya dalam keadaan nasab dan jar ialah:
مُؤْمِنِينَ
Perbezaan antara مُؤْمِنُونَ dengan مُؤْمِنِينَ bukan perubahan makna asas perkataan, tetapi perubahan bentuk akhir yang berkaitan dengan hukum i‘rab.
6.1. Maksud جَمْعُ مُذَكَّرٍ سَالِمٌ
Istilah جَمْعٌ bermaksud jamak, iaitu bentuk yang menunjukkan bilangan lebih daripada dua dalam pembahagian bilangan bahasa Arab.
Istilah مُذَكَّرٌ merujuk kepada bentuk muzakkar dalam kategori ini.
Istilah سَالِمٌ pula menunjukkan bahawa struktur asas kata tunggal dikekalkan dan bentuk jamaknya dibina melalui penambahan akhiran tertentu.
Dalam perkataan مُؤْمِنٌ, bentuk jamak dibina dengan akhiran ـُونَ ketika rafa‘ atau ـِينَ ketika nasab dan jar.
Oleh itu, ٱلْمُؤْمِنِينَ tidak tergolong dalam jamak taksir. Ia merupakan jamak muzakkar salim kerana bentuk asas مُؤْمِنٌ dikekalkan dengan penambahan akhiran yang menandakan bentuk jamak tersebut.
6.2. Mengapa perubahan berlaku pada akhiran?
Dalam bahasa Arab, sebahagian kata nama menunjukkan hukum i‘rab melalui perubahan baris pada huruf akhirnya. Sebahagian yang lain pula menunjukkan perubahan melalui huruf tertentu yang menggantikan tanda asal.
Jamak muzakkar salim termasuk dalam kategori kedua. Perubahan antara ـُونَ dengan ـِينَ menunjukkan perbezaan hukum i‘rab.
Perhatikan perbandingan berikut:
مُؤْمِنُونَ — bentuk rafa‘.
مُؤْمِنِينَ — bentuk nasab atau jar.
Dalam lafaz yang dibincangkan, kedudukan perkataan sebagai mudaf ilayh menjadikannya majrur. Oleh itu, bentuk yang digunakan ialah ٱلْمُؤْمِنِينَ.
7. Analisis Huruf Akhiran ـِينَ
Akhiran ـِينَ dalam ٱلْمُؤْمِنِينَ perlu diperhatikan secara khusus kerana ia berkaitan dengan bentuk jamak muzakkar salim.
Akhiran tersebut mengandungi ya’ dan nun. Dalam bentuk jamak muzakkar salim, ya’ berfungsi sebagai tanda nasab atau jar, manakala nun merupakan sebahagian daripada bentuk akhiran jamak itu.
Dalam analisis i‘rab, tidak tepat jika seluruh akhiran ـِينَ dianggap sebagai satu tanda jar tanpa membezakan fungsi unsur-unsurnya. Tanda jar yang disebut secara khusus ialah ya’.
Ungkapan yang tepat ialah:
وَعَلَامَةُ جَرِّهِ الْيَاءُ.
Bukan:
وَعَلَامَةُ جَرِّهِ الْيَاءُ وَالنُّونُ.
Hal ini kerana nun bukan tanda jar bagi jamak muzakkar salim. Ya’ ialah tanda i‘rab, sedangkan nun ialah sebahagian daripada bentuk perkataan tersebut.
7.1. Adakah nun dikekalkan dalam keadaan jar?
Ya. Dalam bentuk jamak muzakkar salim yang tidak berada dalam struktur iḍāfah, nun lazimnya dikekalkan, seperti مُؤْمِنِينَ.
Namun, apabila jamak muzakkar salim menjadi mudaf, nun pada akhir bentuk jamaknya digugurkan.
Contohnya:
مُعَلِّمُونَ — bentuk rafa‘ yang tidak disandarkan melalui iḍāfah.
مُعَلِّمُو الْمَدْرَسَةِ — bentuk mudaf; nun digugurkan.
Dalam lafaz ٱلْمُؤْمِنِينَ, perkataan tersebut ialah mudaf ilayh, bukannya mudaf. Oleh itu, kaedah pengguguran nun bagi mudaf tidak terpakai kepadanya.
Nun dikekalkan dalam bentuk ٱلْمُؤْمِنِينَ kerana perkataan itu tidak menjadi mudaf dalam struktur berkenaan.
Perkara ini menunjukkan bahawa hukum i‘rab dan hukum iḍāfah perlu dianalisis secara berasingan sebelum kedua-duanya digabungkan dalam huraian lengkap.
8. Fungsi ال التعريف pada ٱلْمُؤْمِنِينَ
Pada permulaan perkataan terdapat الـ, yang dikenali sebagai أَلِفُ اللَّامِ لِلتَّعْرِيفِ atau alif lam ta‘rif.
Fungsinya ialah menjadikan kata nama itu ma‘rifah, iaitu kata nama yang ditentukan atau dikenal pasti dari sudut tatabahasa.
Bentuk tanpa ال ialah:
مُؤْمِنِينَ
Manakala bentuk dengan ال ialah:
الْمُؤْمِنِينَ
Kehadiran ال menjadikan perkataan tersebut ma‘rifah. Walau bagaimanapun, ال bukan sebab perkataan itu menjadi majrur.
Sebab jar dalam ayat ini ialah kedudukannya sebagai mudaf ilayh. Kehadiran ال pula berkaitan dengan sifat kata nama itu sebagai ma‘rifah.
8.1. Adakah ال mengubah tanda jar?
Tidak. ال tidak menggantikan tanda i‘rab bagi jamak muzakkar salim.
Sama ada perkataan itu menggunakan ال atau tidak, kaedah i‘rab bagi jamak muzakkar salim tetap terpakai. Jika ia berada dalam keadaan jar, tanda jarnya ialah ya’.
Perbezaannya ialah ال memberikan sifat ma‘rifah kepada kata nama, manakala ya’ menunjukkan hukum i‘rabnya.
Oleh itu, dua perkara ini perlu dibezakan:
الـ: berkaitan dengan ta‘rif atau pengenalpastian kata nama.
يَاءٌ: tanda jar bagi jamak muzakkar salim dalam bentuk ini.
8.2. Kedudukan ال dalam struktur iḍāfah
Dalam bahasa Arab, mudaf lazimnya tidak menerima ال ketika berada dalam struktur iḍāfah yang biasa. Sebaliknya, mudaf ilayh boleh menjadi ma‘rifah melalui ال, seperti dalam الْمُؤْمِنِينَ.
Dalam rangkaian نِسَاءِ الْمُؤْمِنِينَ, mudaf ialah نِسَاءِ dan mudaf ilayh ialah الْمُؤْمِنِينَ.
Oleh itu, ال pada الْمُؤْمِنِينَ tidak menafikan kedudukannya sebagai mudaf ilayh. Kedudukan tersebut ditentukan oleh struktur iḍāfah, bukan semata-mata oleh kehadiran atau ketiadaan ال.
9. Perbezaan antara Hukum Jar dengan Bentuk Jamak
Satu kesilapan yang boleh berlaku dalam pembelajaran nahu ialah menganggap bahawa sesuatu perkataan menjadi majrur kerana ia berbentuk jamak.
Anggapan tersebut tidak tepat. Bentuk jamak menerangkan bilangan dan kategori morfologi, manakala hukum jar ditentukan oleh kedudukan sintaksis.
Sebagai contoh, jamak muzakkar salim boleh berada dalam keadaan rafa‘, nasab atau jar:
مُؤْمِنُونَ — rafa‘.
مُؤْمِنِينَ — nasab.
مُؤْمِنِينَ — jar.
Bentuk مُؤْمِنِينَ digunakan dalam nasab dan jar, tetapi kedua-dua keadaan itu dibezakan melalui fungsi perkataan dalam ayat.
Dalam Surah al-Aḥzāb ayat 59, ٱلْمُؤْمِنِينَ berada dalam keadaan jar kerana ia mudaf ilayh. Bentuk akhirnya selaras dengan hukum tersebut.
Maka, urutan analisis yang betul ialah mengenal pasti fungsi perkataan, menentukan hukum i‘rab dan kemudian menyatakan tanda i‘rab berdasarkan jenis kata nama.
10. Perbezaan antara مُؤْمِنِينَ dengan الْمُؤْمِنِينَ
Perbezaan antara kedua-dua bentuk ini terletak pada kehadiran ال pada permulaan perkataan.
مُؤْمِنِينَ ialah bentuk jamak muzakkar salim tanpa ال.
الْمُؤْمِنِينَ ialah bentuk jamak muzakkar salim yang disertai ال.
Dari sudut i‘rab, kedua-duanya boleh berada dalam keadaan jar dan menggunakan ya’ sebagai tanda jar, bergantung pada kedudukan sintaksis masing-masing.
Kehadiran ال tidak menjadikan perkataan itu marfu‘, mansub atau majrur secara automatik. Sebaliknya, hukum i‘rab tetap ditentukan oleh fungsi perkataan dalam ayat.
Dalam lafaz yang dibincangkan, perkataan tersebut berada dalam keadaan jar kerana menjadi mudaf ilayh, manakala ال menjadikannya ma‘rifah.
11. Adakah ٱلْمُؤْمِنِينَ Berfungsi sebagai Sifat?
Dari sudut analisis sintaksis, perkataan ٱلْمُؤْمِنِينَ dalam rangkaian نِسَاءِ الْمُؤْمِنِينَ bukan sifat atau na‘t kepada نِسَاءِ.
Sebaliknya, hubungan kedua-duanya ialah hubungan iḍāfah: نِسَاءِ sebagai mudaf dan ٱلْمُؤْمِنِينَ sebagai mudaf ilayh.
Perbezaan ini penting kerana na‘t dan mudaf ilayh mempunyai kaedah tatabahasa yang berbeza.
Na‘t berfungsi menerangkan kata nama sebelumnya dan lazimnya mengikut man‘ut dalam beberapa aspek tatabahasa, termasuk i‘rab, ta‘rif atau tankir, serta kesesuaian jantina dan bilangan mengikut keadaan.
Mudaf ilayh pula merupakan unsur kedua dalam struktur sandaran dan menerima hukum jar berdasarkan hubungan iḍāfah.
Oleh itu, ٱلْمُؤْمِنِينَ tidak dihuraikan sebagai na‘t majrur bagi نِسَاءِ. Huraian yang tepat ialah mudaf ilayh majrur.
12. Hubungan antara I‘rab dan Makna ٱلْمُؤْمِنِينَ
Dari sudut makna bahasa, perkataan مُؤْمِنٌ berkaitan dengan akar kata أ م ن dan membawa makna orang yang beriman. Bentuk jamaknya ialah مُؤْمِنُونَ ketika rafa‘ dan مُؤْمِنِينَ ketika nasab atau jar.
Apabila ال ditambahkan pada bentuk jamak tersebut, terhasil lafaz الْمُؤْمِنِينَ.
Namun, perbahasan i‘rab tidak bertujuan menghuraikan keseluruhan makna keimanan atau semua perbahasan akidah yang berkaitan dengannya. Fokus i‘rab ialah kedudukan perkataan tersebut dalam struktur ayat dan tanda yang menunjukkan kedudukan itu.
Oleh itu, makna leksikal ٱلْمُؤْمِنِينَ perlu dibezakan daripada hukum nahunya. Maknanya berkaitan dengan golongan orang beriman, manakala kedudukannya sebagai mudaf ilayh menjadikannya majrur.
Begitu juga, ya’ pada akhir perkataan bukan sebahagian daripada makna keimanan itu sendiri. Ya’ berfungsi sebagai tanda i‘rab berdasarkan kategori jamak muzakkar salim.
13. Kaedah Mengenal Pasti I‘rab ٱلْمُؤْمِنِينَ
Untuk menentukan i‘rab sesuatu perkataan seperti ٱلْمُؤْمِنِينَ, analisis boleh dilakukan melalui beberapa langkah.
Langkah pertama: Kenal pasti jenis perkataan.
ٱلْمُؤْمِنِينَ ialah kata nama, bukan kata kerja atau huruf.
Langkah kedua: Kenal pasti bentuk morfologinya.
Perkataan ini ialah jamak muzakkar salim daripada مُؤْمِنٌ.
Langkah ketiga: Tentukan hubungannya dengan perkataan sebelumnya.
Dalam rangkaian نِسَاءِ الْمُؤْمِنِينَ, perkataan ini ialah mudaf ilayh.
Langkah keempat: Tentukan hukum i‘rabnya.
Oleh sebab ia mudaf ilayh, hukumnya ialah jar.
Langkah kelima: Tentukan tanda jar mengikut jenis perkataan.
Oleh sebab ia jamak muzakkar salim, tanda jarnya ialah ya’.
Melalui langkah ini, analisis i‘rab tidak dibuat berdasarkan tekaan atau rupa tulisan semata-mata. Sebaliknya, setiap keputusan tatabahasa disandarkan pada kaedah yang jelas.
14. Kesilapan yang Perlu Dielakkan dalam I‘rab ٱلْمُؤْمِنِينَ
Terdapat beberapa kesilapan yang perlu dielakkan ketika menghuraikan lafaz ini.
14.1. Mengatakan tanda jarnya ialah kasrah
Huraian ini tidak tepat bagi jamak muzakkar salim dalam keadaan jar. Tanda jar yang betul ialah ya’.
14.2. Mengatakan ya’ ialah huruf jar
Ya’ pada akhir ٱلْمُؤْمِنِينَ bukan huruf jar. Ia merupakan tanda i‘rab bagi jamak muzakkar salim.
14.3. Mengatakan perkataan ini majrur kerana ال
Kehadiran ال menjadikan kata nama itu ma‘rifah, bukan menjadikannya majrur. Hukum jar berpunca daripada kedudukannya sebagai mudaf ilayh.
14.4. Menganggap ٱلْمُؤْمِنِينَ sebagai jamak taksir
Perkataan ini ialah jamak muzakkar salim. Bentuk asas مُؤْمِنٌ dikekalkan dengan penambahan akhiran jamak yang bersesuaian.
14.5. Menganggap perkataan ini sebagai na‘t kepada نِسَاءِ
Hubungan antara kedua-duanya ialah iḍāfah, bukannya na‘t dan man‘ut.
14.6. Menganggap nun sebagai tanda jar
Dalam jamak muzakkar salim, ya’ ialah tanda nasab dan jar. Nun ialah sebahagian daripada bentuk akhiran jamak dan bukan tanda jar.
Mengelakkan kesilapan ini membantu memastikan bahawa setiap unsur perkataan dihuraikan menurut fungsi nahu yang sebenar.
15. Rumusan I‘rab secara Terperinci
Berdasarkan keseluruhan analisis, i‘rab bagi perkataan ٱلْمُؤْمِنِينَ dalam Surah al-Aḥzāb ayat 59 ialah:
ٱلْمُؤْمِنِينَ: مُضَافٌ إِلَيْهِ مَجْرُورٌ، وَعَلَامَةُ جَرِّهِ الْيَاءُ؛ لِأَنَّهُ جَمْعُ مُذَكَّرٍ سَالِمٌ.
Maksudnya: ٱلْمُؤْمِنِينَ ialah mudaf ilayh yang majrur, dan tanda jarnya ialah ya’ kerana perkataan ini merupakan jamak muzakkar salim.
Huraian ini boleh diperincikan seperti berikut:
مُضَافٌ إِلَيْهِ — menunjukkan bahawa perkataan tersebut merupakan unsur kedua dalam struktur iḍāfah.
مَجْرُورٌ — menunjukkan bahawa perkataan tersebut berada dalam keadaan jar.
وَعَلَامَةُ جَرِّهِ الْيَاءُ — menunjukkan bahawa tanda jar yang digunakan ialah ya’.
لِأَنَّهُ جَمْعُ مُذَكَّرٍ سَالِمٌ — menjelaskan sebab ya’ digunakan sebagai tanda jar, iaitu kerana perkataan tersebut tergolong dalam kategori jamak muzakkar salim.
Dari sudut morfologi, bentuk tunggalnya ialah مُؤْمِنٌ, bentuk jamaknya ketika rafa‘ ialah مُؤْمِنُونَ, manakala bentuk jamaknya ketika nasab dan jar ialah مُؤْمِنِينَ.
Dari sudut struktur, perkataan ٱلْمُؤْمِنِينَ ialah mudaf ilayh kepada نِسَاءِ. Oleh sebab kedudukannya itu, ia menerima hukum jar. Tanda jar tersebut dinyatakan melalui ya’, bukan kasrah.
Kesimpulannya, ketepatan i‘rab bagi ٱلْمُؤْمِنِينَ bergantung pada pemahaman terhadap tiga perkara utama: kedudukannya sebagai mudaf ilayh, hukum jar yang diterimanya dan tanda ya’ yang digunakan bagi jamak muzakkar salim. Ketiga-tiga perkara ini perlu dihuraikan secara berasingan sebelum digabungkan dalam rumusan i‘rab yang lengkap.
asasas
asas
https://draft.blogger.com/blog/post/edit/50065684574614780/2529696908242297976?hl=en
