Petunjuk Dari Surah Az-Zumar Ayat 11
edit / Petunjuk Dari Surah Az-Zumar Ayat 11 / as
Petunjuk Daripada Surah al-Zumar Ayat 11
Allah سبحانه وتعالى berfirman:
﴿قُلْ إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ اللَّهَ مُخْلِصًا لَّهُ الدِّينَ﴾
“Katakanlah: ‘Sesungguhnya aku diperintahkan supaya menyembah Allah dengan mengikhlaskan agama kepada-Nya.’” (Surah al-Zumar: 11)
Ayat ini menegaskan bahawa ibadah wajib ditujukan hanya kepada Allah سبحانه وتعالى dan hendaklah dilakukan dengan penuh keikhlasan. Rasulullah ﷺ diperintahkan oleh Allah untuk menyatakan bahawa Baginda diperintahkan menyembah Allah dan memurnikan seluruh agama hanya untuk-Nya. Ayat ini menunjukkan bahawa asas utama penerimaan amal ialah keikhlasan, iaitu seseorang melakukan ibadah semata-mata kerana Allah, bukan kerana pujian manusia, kedudukan, kepentingan dunia atau tujuan selain-Nya.
20 Petunjuk
Petunjuk bahawa Allah سبحانه وتعالى sahaja yang wajib disembah. Firman Allah: ﴿أَنْ أَعْبُدَ اللَّهَ﴾ — “supaya aku menyembah Allah.” Ini menunjukkan bahawa seluruh ibadah hendaklah ditujukan kepada Allah.
Petunjuk bahawa ibadah kepada Allah merupakan perintah daripada-Nya. Rasulullah ﷺ sendiri diperintahkan untuk menyembah Allah.
Petunjuk bahawa Rasulullah ﷺ ialah hamba Allah yang tunduk kepada perintah-Nya. Baginda tidak beribadah berdasarkan kehendak sendiri, tetapi berdasarkan apa yang diperintahkan oleh Allah.
Petunjuk bahawa agama wajib dimurnikan hanya untuk Allah. Firman Allah: ﴿مُخْلِصًا لَّهُ الدِّينَ﴾ — “dengan mengikhlaskan agama kepada-Nya.”
Petunjuk bahawa ikhlas merupakan asas utama dalam ibadah. Amal yang dilakukan tanpa keikhlasan tidak mencapai kesempurnaan yang dikehendaki oleh syarak.
Petunjuk bahawa niat mempunyai kedudukan yang sangat penting dalam amal. Seorang Mukmin hendaklah sentiasa memeriksa tujuan di sebalik amal yang dilakukannya.
Petunjuk bahawa pujian manusia bukan tujuan ibadah. Seorang Mukmin tidak sepatutnya melakukan amal untuk mendapatkan sanjungan atau penghormatan manusia.
Petunjuk bahawa ibadah tidak boleh dicampurkan dengan tujuan yang bercanggah dengan keikhlasan. Amal hendaklah dilakukan kerana Allah dan mengharapkan ganjaran daripada-Nya.
Petunjuk bahawa ikhlas ialah memurnikan amal daripada syirik dan riya’. Hati hendaklah mengarahkan ibadah hanya kepada Allah.
Petunjuk bahawa agama Islam dibina di atas pengabdian kepada Allah. Kehidupan seorang Muslim hendaklah berpusat pada ketaatan kepada Allah.
Petunjuk bahawa seseorang hendaklah menjadikan Allah sebagai tujuan utama dalam kehidupannya. Amal, ibadah dan ketaatan dilakukan untuk mendapatkan keredaan-Nya.
Petunjuk bahawa ibadah yang benar memerlukan dua perkara: dilakukan untuk Allah dan dilakukan berdasarkan petunjuk Rasulullah ﷺ. Ikhlas sahaja tidak mencukupi jika amalan tidak mengikuti petunjuk syarak.
Petunjuk bahawa seorang Mukmin hendaklah menjauhi riya’. Riya’ boleh merosakkan keikhlasan apabila seseorang melakukan amal untuk mendapatkan pandangan manusia.
Petunjuk bahawa amal yang tersembunyi boleh menjadi jalan untuk menjaga keikhlasan. Seseorang hendaklah memperbanyakkan amal yang hanya diketahui oleh Allah.
Petunjuk bahawa hati manusia perlu sentiasa diperiksa. Seseorang mungkin melakukan amal yang kelihatan baik tetapi perlu memastikan tujuan hatinya benar-benar kerana Allah.
Petunjuk bahawa ibadah bukan sekadar perbuatan zahir. Keadaan hati dan tujuan seseorang mempunyai hubungan yang sangat penting dengan nilai amalnya.
Petunjuk bahawa seorang Mukmin hendaklah tidak merasa aman daripada penyakit hati. Keikhlasan perlu dijaga sebelum, ketika dan selepas melakukan amal.
Petunjuk bahawa keikhlasan merupakan jalan menuju penerimaan amal. Seorang Muslim hendaklah sentiasa berusaha membersihkan niatnya daripada tujuan selain Allah.
Petunjuk bahawa dakwah dan pengajaran juga mesti dilakukan dengan ikhlas. Orang yang menyampaikan ilmu hendaklah mencari keredaan Allah, bukan sekadar mencari kemasyhuran atau pujian.
Petunjuk bahawa Surah al-Zumar ayat 11 merupakan penegasan yang sangat jelas tentang kewajipan memurnikan seluruh ibadah hanya kepada Allah سبحانه وتعالى. Allah memerintahkan Rasulullah ﷺ menyatakan: ﴿إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ اللَّهَ﴾ — “Sesungguhnya aku diperintahkan supaya menyembah Allah.” Ini menunjukkan bahawa ibadah bukan pilihan yang boleh diberikan kepada sesiapa sahaja berdasarkan kehendak manusia. Ibadah adalah hak Allah dan wajib ditujukan kepada-Nya. Kemudian Allah menyebut: ﴿مُخْلِصًا لَّهُ الدِّينَ﴾ — “dengan mengikhlaskan agama kepada-Nya.” Ini menunjukkan bahawa bukan sahaja ibadah itu mesti ditujukan kepada Allah, bahkan ia mesti dilakukan dengan hati yang bersih daripada tujuan yang merosakkan keikhlasan. Seseorang mungkin solat, membaca al-Quran, bersedekah, berdakwah atau mengajar ilmu, tetapi dia tetap perlu bertanya kepada dirinya: “Untuk siapa aku melakukan semua ini?” Jika tujuannya ialah mencari keredaan Allah, maka dia berada di atas jalan keikhlasan. Namun, jika tujuan utamanya ialah mendapatkan pujian, kedudukan, penghormatan atau kemasyhuran, maka dia berada dalam bahaya penyakit hati. Oleh itu, seorang Mukmin hendaklah sentiasa memperbaharui niatnya. Sebelum melakukan amal, dia berniat kerana Allah. Ketika melakukan amal, dia menjaga hatinya daripada berpaling kepada pandangan manusia. Selepas melakukan amal, dia tidak merasa ujub atau membanggakan dirinya, bahkan memohon agar Allah menerima amal tersebut. Ayat ini juga menunjukkan bahawa ikhlas bukan hanya dalam solat dan puasa, tetapi dalam seluruh agama. Segala bentuk ibadah hendaklah dimurnikan untuk Allah. Bahkan usaha mencari ilmu, mengajar, berdakwah, menulis, membantu manusia dan melakukan kebaikan hendaklah diniatkan untuk mencari keredaan Allah. Namun, ikhlas tidak bermaksud seseorang meninggalkan sebab-sebab duniawi yang dibenarkan. Seseorang boleh menerima gaji daripada pekerjaan yang halal, tetapi niat ibadah dan ketaatannya tetap kepada Allah. Seseorang boleh mendapat pujian manusia tanpa sengaja, tetapi dia tidak menjadikan pujian itu sebagai tujuan amalnya. Ikhlas bukan bermakna manusia tidak pernah dipuji; ikhlas ialah seseorang tidak menjadikan pujian manusia sebagai sebab utama dia beramal. Ayat ini juga mengajar bahawa Rasulullah ﷺ sendiri diperintahkan untuk beribadah dan mengikhlaskan agama kepada Allah. Maka lebih-lebih lagi umat Baginda hendaklah menjaga keikhlasan dalam seluruh amal mereka. Petunjuk terbesar daripada ayat ini ialah bahawa seorang Mukmin hendaklah sentiasa memurnikan ibadahnya kepada Allah, kerana tujuan hidupnya ialah menjadi hamba Allah dan mencari keredaan-Nya. Amal yang besar pada pandangan manusia tidak semestinya besar di sisi Allah jika niatnya rosak, manakala amal yang kecil boleh menjadi sangat bernilai apabila dilakukan dengan ikhlas dan mengikuti petunjuk Rasulullah ﷺ.
asas
asa
