0049 سورة البقرة آية 49 - نَجَّيْنَـٰكُم

ا   ب   ت   ث   ج   ح   خ   د   ذ   ر   ز   س   ش   ص   ض   ط   ظ   ع   غ   ف   ق   ك   ل   م   ن   و   ه   ي

A   B   C   D   E   F   G   H   I   J   K   L   M   N   O   P   Q   R   S   T   U   V   W   X   Y   Z

Surah Al Baqarah Ayat 49 / edit / سور القرآن الكريم / 

Ayat-Ayat Al Quran Tidak Berbaris / 0002 سورة البقرة / 

0048 سورة البقرة آية 48 / edit

0049 سورة البقرة آية 49 / edit

0050 سورة البقرة آية 50 / edit

0049 سورة البقرة آية 49 - نَجَّيْنَـٰكُم / edit

وَإِذْ نَجَّيْنَـٰكُم مِّنْ ءَالِ فِرْعَوْنَ يَسُومُونَكُمْ سُوٓءَ ٱلْعَذَابِ يُذَبِّحُونَ أَبْنَآءَكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَآءَكُمۡۚ وَفِي ذَٰلِكُم بَلَآءٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَظِيمٌ ﴿سورة البقرة آية ٤٩﴾.

0049 سورة البقرة آية 49 — نَجَّيْنَاكُمْ

Firman Allah سبحانه وتعالى dalam Surah al-Baqarah ayat 49:

وَإِذْ نَجَّيْنَاكُم مِّنْ ءَالِ فِرْعَوْنَ يَسُومُونَكُمْ سُوٓءَ ٱلْعَذَابِ يُذَبِّحُونَ أَبْنَآءَكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَآءَكُمْ ۚ وَفِي ذَٰلِكُم بَلَآءٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَظِيمٌ

Maksudnya: “Dan ketika Kami selamatkan kamu daripada kaum Fir‘aun yang menimpakan kepada kamu seksaan yang seburuk-buruknya; mereka menyembelih anak-anak lelaki kamu dan membiarkan hidup perempuan-perempuan kamu; dan pada yang demikian itu terdapat ujian yang besar daripada Tuhan kamu.”

Lafaz yang menjadi tumpuan perbahasan ialah نَجَّيْنَاكُمْ. Lafaz ini kelihatan seperti satu perkataan yang ringkas, tetapi apabila direnungkan dalam rangka ayat, susunan kisah Bani Isra’il, penggunaan lafaz keselamatan dalam al-Quran, hubungan antara keselamatan dan ujian, serta cara Allah سبحانه وتعالى menisbahkan keselamatan itu terus kepada diri-Nya, ternyata lafaz ini membawa suatu perbahasan yang sangat luas. Allah tidak sekadar memberitahu bahawa Bani Isra’il “terlepas” daripada Fir‘aun, tetapi Allah berfirman نَجَّيْنَاكُمْ, “Kami telah menyelamatkan kamu.” Di dalam satu lafaz itu terdapat subjek keselamatan, objek yang diselamatkan, peristiwa yang diselamatkan daripada, dan isyarat yang sangat kuat bahawa keselamatan itu bukan sekadar perubahan keadaan yang berlaku secara kebetulan, tetapi suatu فعل إلهي, suatu perbuatan yang Allah nisbahkan kepada diri-Nya. Oleh sebab itu, memahami نَجَّيْنَاكُمْ tidak sepatutnya berhenti pada terjemahan “Kami selamatkan kamu”, kerana terjemahan tersebut hanya memberikan hasil paling zahir daripada lafaz itu, sedangkan struktur lafaznya sendiri mengandungi makna yang lebih dalam tentang bagaimana al-Quran menggambarkan keselamatan, bagaimana Allah memperkenalkan nikmat-Nya kepada manusia, bagaimana manusia sepatutnya mengenang penyelamatan Allah, dan bagaimana suatu keselamatan daripada penderitaan tidak semestinya bermaksud bahawa kehidupan selepas keselamatan akan bebas daripada ujian.

Perkara pertama yang perlu diberi perhatian ialah lafaz نَجَّيْنَاكُمْ datang daripada akar kata ن ج و. Akar ini mempunyai medan makna yang berkaitan dengan keselamatan, pelepasan daripada sesuatu yang membinasakan, terhindar daripada kebinasaan, dan keluar daripada keadaan yang membawa mudarat. Daripada akar yang sama lahir pelbagai bentuk lafaz dalam bahasa Arab dan al-Quran yang berkaitan dengan النجاة, iaitu keselamatan. Maka apabila Allah menggunakan نَجَّيْنَاكُمْ, perhatian kita tidak sepatutnya hanya tertumpu kepada idea bahawa Bani Isra’il akhirnya tidak lagi berada di bawah kekuasaan Fir‘aun, tetapi kepada hakikat bahawa mereka telah dikeluarkan daripada suatu keadaan yang membawa kebinasaan kepada keadaan yang selamat. Keselamatan di sini bukan sekadar “tidak mati”. Mereka sebelumnya berada di bawah suatu sistem penindasan yang menyebabkan anak-anak lelaki dibunuh dan kaum perempuan dibiarkan hidup untuk tujuan yang disebut dalam rangka kisah tersebut. Maka النجاة daripada keadaan itu bermaksud pelepasan daripada satu bentuk ancaman yang sangat berat dan berterusan.

Lafaz نَجَّيْنَاكُمْ juga sangat menarik kerana Allah menggunakan bentuk yang menunjukkan bahawa tindakan menyelamatkan itu dilakukan secara sengaja dan berulang atau bersungguh-sungguh dari sudut bentuknya. Ia bukan bentuk yang sekadar menggambarkan keadaan “selamat”, tetapi bentuk yang menonjolkan tindakan menyelamatkan. Dalam bahasa Arab, perbezaan antara sekadar menyatakan seseorang selamat dengan menyatakan bahawa seseorang diselamatkan mempunyai nilai yang besar. Apabila dikatakan نَجَا seseorang, fokus boleh tertumpu kepada seseorang itu mencapai keselamatan. Tetapi apabila Allah berfirman نَجَّيْنَاكُمْ, Allah meletakkan perhatian kepada perbuatan penyelamatan yang dilakukan terhadap mereka. Dengan demikian, lafaz tersebut secara langsung memindahkan perhatian manusia daripada “aku sudah selamat” kepada “siapakah yang menyelamatkan aku?” Inilah salah satu keindahan besar lafaz tersebut. Orang yang hanya melihat hasil akan berkata, “Kami terlepas.” Orang yang mengenang nikmat akan berkata, “Allah telah menyelamatkan kami.”

Perbezaan ini sangat penting kerana manusia sering mengingati keselamatan tetapi melupakan Yang Memberikan keselamatan. Ketika bahaya sedang berlaku, manusia mudah menyebut nama Allah, memohon pertolongan Allah dan berharap kepada Allah. Tetapi setelah bahaya berlalu, manusia boleh berubah. Dia mula menyandarkan keselamatan kepada dirinya sendiri, kekuatannya sendiri, kebijaksanaannya sendiri, kedudukannya sendiri, orang lain, harta, teknologi, pengalaman, atau sebab-sebab zahir yang menjadi perantara. Al-Quran mengajar manusia supaya tidak berhenti pada sebab. Sebab boleh diakui, digunakan dan dihargai, tetapi pemberi keselamatan tetap Allah. Bani Isra’il boleh mengetahui bahawa Musa عليه السلام berada di hadapan mereka, laut berada di hadapan mereka, Fir‘aun mengejar mereka, dan berbagai keadaan berlaku, tetapi apabila Allah menceritakan nikmat itu, Allah tidak mengatakan, “Musa menyelamatkan kamu.” Allah berfirman نَجَّيْنَاكُمْ. Ini mengembalikan hati kepada Musabbib al-Asbab, iaitu Allah سبحانه وتعالى.

Perhatikan juga bahawa Allah tidak mengatakan dalam ayat ini نَجَّيْنَا فِرْعَوْنَ atau menggunakan ungkapan yang menjadikan keselamatan itu sesuatu yang berlaku tanpa tujuan. Allah berfirman نَجَّيْنَاكُم مِّنْ ءَالِ فِرْعَوْنَ. Terdapat objek yang diselamatkan, iaitu كُمْ, dan terdapat sesuatu yang daripadanya mereka diselamatkan, iaitu مِنْ ءَالِ فِرْعَوْنَ. Maka struktur lafaz itu sendiri membentuk gambaran yang sangat kuat: ada pihak yang berada dalam ancaman, ada pihak yang menjadi sumber ancaman, dan ada Tuhan yang mengeluarkan mereka daripada ancaman tersebut. Ini bukan keselamatan yang tidak mempunyai latar. Ia adalah keselamatan daripada sesuatu.

Lafaz كُمْ pada نَجَّيْنَاكُمْ juga penting. Allah menggunakan dhamir jamak مخاطب, “kamu semua”. Bani Isra’il disebut sebagai suatu kelompok. Ini menunjukkan bahawa nikmat keselamatan yang diceritakan bukan hanya nikmat yang diterima oleh seorang individu. Ia adalah nikmat yang melibatkan satu umat. Mereka diselamatkan daripada suatu bentuk penindasan yang menimpa mereka sebagai kelompok. Oleh itu, apabila seseorang menerima nikmat yang bersifat kolektif, dia tidak boleh memandangnya hanya dari sudut dirinya sendiri. Dia perlu menyedari bahawa Allah memberikan nikmat kepada generasi, keluarga, masyarakat dan umat. Ada nikmat yang kita sendiri tidak memulakannya tetapi kita mewarisinya. Kita hidup dalam keadaan yang lebih aman kerana Allah telah menyelamatkan generasi sebelum kita daripada pelbagai keadaan. Kita memperoleh ilmu kerana ada orang sebelum kita yang bersusah payah. Kita dapat mempelajari al-Quran kerana Allah memelihara agama-Nya melalui manusia dari satu generasi kepada generasi yang lain. Maka konsep نَجَّيْنَاكُمْ membuka mata kita kepada nikmat yang bersifat bersama.

Dalam ayat ini Allah berkata نَجَّيْنَاكُمْ dengan lafaz “Kami”. Lafaz jamak pada fi‘il Allah dalam al-Quran merupakan apa yang dikenali sebagai jamak pengagungan, bukan menunjukkan bahawa Allah terdiri daripada beberapa Tuhan. Al-Quran sendiri dengan sangat jelas menegaskan keesaan Allah: قُلْ هُوَ ٱللَّهُ أَحَدٌ ۝ ٱللَّهُ ٱلصَّمَدُ. Maka apabila Allah berfirman نَجَّيْنَاكُمْ, kita memahami bahawa yang menyelamatkan itu ialah Allah Yang Maha Esa. Lafaz “Kami” dalam konteks ini adalah daripada uslub bahasa wahyu, sebagaimana Allah berfirman إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا ٱلذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَٰفِظُونَ, “Sesungguhnya Kamilah yang menurunkan al-Zikr dan sesungguhnya Kamilah yang memeliharanya.” Demikian juga Allah berfirman إِنَّا أَعْطَيْنَٰكَ ٱلْكَوْثَرَ, dan إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُّبِينًا. Maka نَجَّيْنَاكُمْ ialah nisbah langsung kepada Allah tentang perbuatan menyelamatkan.

Ini membawa kita kepada satu hakikat yang sangat besar: keselamatan merupakan nikmat yang perlu dinisbahkan kepada Allah. Allah berfirman dalam Surah Yunus: ثُمَّ نُنَجِّي رُسُلَنَا وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ۚ كَذَٰلِكَ حَقًّا عَلَيْنَا نُنجِ ٱلْمُؤْمِنِينَ. “Kemudian Kami menyelamatkan rasul-rasul Kami dan orang-orang yang beriman; demikianlah menjadi kewajipan bagi Kami menyelamatkan orang-orang yang beriman.” Ayat ini menunjukkan bahawa konsep النجاة bukan perkara asing dalam al-Quran. Allah berulang kali menceritakan bagaimana Dia menyelamatkan hamba-hamba-Nya. Dalam Surah al-Anbiya’, Allah berfirman tentang Nuh عليه السلام: وَنُوحًا إِذْ نَادَىٰ مِن قَبْلُ فَٱسْتَجَبْنَا لَهُۥ فَنَجَّيْنَٰهُ وَأَهْلَهُۥ مِنَ ٱلْكَرْبِ ٱلْعَظِيمِ. Allah menyebut, “Kami menyelamatkannya dan keluarganya daripada kesusahan yang besar.” Maka نَجَّيْنَاكُمْ berada dalam satu jaringan makna al-Quran yang luas tentang penyelamatan Allah terhadap hamba-hamba-Nya.

Namun keselamatan yang dimaksudkan dalam ayat ini perlu dilihat dengan tepat. Bani Isra’il bukan sekadar diselamatkan daripada “kesusahan biasa”. Mereka diselamatkan daripada آل فرعون yang يَسُومُونَكُمْ سُوءَ الْعَذَابِ, iaitu menimpakan kepada mereka seburuk-buruk seksaan. Selepas itu Allah menerangkan bentuk seksaan tersebut: يُذَبِّحُونَ أَبْنَاءَكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَاءَكُمْ. Maka lafaz نَجَّيْنَاكُمْ mendapat kekuatannya daripada apa yang datang selepasnya. Kita tidak boleh membaca “Kami menyelamatkan kamu” secara terpisah daripada “mereka menimpakan kepada kamu seksaan yang seburuk-buruknya”. Lagi berat keadaan sebelum keselamatan, lagi besar makna keselamatan itu. Kalau seseorang keluar daripada kesulitan kecil, dia bersyukur. Tetapi apabila seseorang dikeluarkan daripada keadaan yang mengancam nyawa, kebebasan, keluarga dan masa depan generasinya, nikmat keselamatan itu menjadi sangat besar.

Di sinilah pentingnya hubungan antara نَجَّيْنَاكُمْ dengan يَسُومُونَكُمْ dan يُذَبِّحُونَ أَبْنَاءَكُمْ. Allah menyusun ayat dengan membawa pembaca daripada nikmat kepada sebab mengapa nikmat itu sangat besar. Seolah-olah Allah mengingatkan Bani Isra’il: “Ingatlah keadaan kamu dahulu. Kamu berada di bawah kaum Fir‘aun. Mereka mengenakan kepada kamu seksaan yang paling buruk. Mereka membunuh anak lelaki kamu dan membiarkan perempuan kamu hidup. Dalam keadaan seperti itulah Kami menyelamatkan kamu.” Maka mengingati keselamatan memerlukan mengingati keadaan daripada mana kita diselamatkan. Jika manusia lupa bahaya yang pernah dilaluinya, dia mudah lupa besarnya nikmat.

Kita boleh memahami perkara ini melalui pengalaman manusia. Seseorang yang pernah berada dalam keadaan sangat sempit kemudian diberikan kelapangan akan lebih menghargai kelapangan itu berbanding orang yang tidak pernah mengalami kesempitan. Seseorang yang pernah kehilangan sesuatu kemudian mendapatkannya semula akan lebih memahami nilai sesuatu itu. Demikianlah al-Quran sering mengingatkan manusia tentang keadaan sebelum datangnya nikmat. Allah berfirman kepada kaum Quraisy: فَلْيَعْبُدُوا۟ رَبَّ هَٰذَا ٱلْبَيْتِ ۝ ٱلَّذِىٓ أَطْعَمَهُم مِّن جُوعٍ وَءَامَنَهُم مِّنْ خَوْفٍ. Mereka diperintahkan menyembah Tuhan Kaabah yang memberi mereka makan ketika kelaparan dan memberi keamanan daripada ketakutan. Nikmat diberi dengan mengingat keadaan yang berlawanan dengannya: lapar dan takut. Dalam ayat kita, keselamatan diberi dengan mengingat keadaan penindasan dan pembunuhan.

Lafaz نَجَّيْنَاكُمْ juga mengandungi pengajaran bahawa Allah mampu menyelamatkan seseorang walaupun keadaan zahir kelihatan sangat berat. Bani Isra’il berada di bawah kekuasaan Fir‘aun. Fir‘aun mempunyai kekuatan, kerajaan, tentera dan kuasa. Mereka pula menjadi golongan yang ditindas. Secara zahir, neraca kekuatan manusia mungkin menunjukkan bahawa Bani Isra’il tidak mempunyai jalan keluar. Tetapi kekuasaan manusia tidak menghalang kehendak Allah. Apabila Allah menghendaki keselamatan bagi seseorang, kekuatan makhluk tidak mampu menghalang keselamatan itu. Fir‘aun boleh membunuh anak-anak lelaki Bani Isra’il, tetapi dia tidak dapat membunuh Musa عليه السلام yang Allah kehendaki untuk menjadi sebab besar kepada kejatuhan kekuasaannya. Allah berfirman: وَنُرِيدُ أَن نَّمُنَّ عَلَى ٱلَّذِينَ ٱسْتُضْعِفُوا۟ فِي ٱلْأَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ ٱلْوَٰرِثِينَ ۝ وَنُمَكِّنَ لَهُمْ فِي ٱلْأَرْضِ وَنُرِيَ فِرْعَوْنَ وَهَٰمَٰنَ وَجُنُودَهُمَا مِنْهُم مَّا كَانُوا۟ يَحْذَرُونَ. Ini menunjukkan bagaimana Allah membalikkan keadaan.

Tetapi di sini kita perlu berhati-hati. نَجَّيْنَاكُمْ bukan bermaksud setiap manusia akan sentiasa diselamatkan daripada semua kesusahan dunia. Al-Quran tidak mengajar bahawa orang beriman akan hidup tanpa penderitaan. Bahkan para nabi sendiri diuji. Nuh عليه السلام diuji, Ibrahim عليه السلام diuji, Musa عليه السلام diuji, Rasulullah ﷺ diuji, para sahabat رضي الله عنهم diuji. Keselamatan Allah boleh berbentuk pelepasan daripada suatu bahaya tertentu, boleh berbentuk pemeliharaan daripada kebinasaan, boleh berbentuk keselamatan agama, dan boleh juga berbentuk keselamatan akhirat. Maka kita tidak boleh mengecilkan makna النجاة kepada satu bentuk sahaja. Dalam ayat ini, keselamatan Bani Isra’il ialah keselamatan daripada penindasan Fir‘aun; tetapi dalam keseluruhan al-Quran, keselamatan mempunyai dimensi yang lebih luas.

Bahkan salah satu perkara paling penting ialah memahami bahawa seseorang boleh diselamatkan daripada satu bahaya tetapi selepas itu diuji dengan bahaya yang lain. Bani Isra’il diselamatkan daripada Fir‘aun, tetapi selepas keselamatan itu mereka diuji dengan pelbagai perkara. Mereka melihat laut terbelah, tetapi kemudian mereka meminta dibuatkan sembahan sebagaimana kaum lain mempunyai sembahan. Mereka mendapat manna dan salwa, tetapi mereka mengeluh tentang makanan. Mereka menerima banyak nikmat, tetapi mereka juga melakukan banyak penyimpangan. Ini menunjukkan bahawa keselamatan bukan titik akhir perjalanan manusia. Keselamatan ialah nikmat yang membawa amanah baru. Setelah seseorang diselamatkan, persoalannya ialah: apakah yang dia lakukan selepas diselamatkan?

Inilah salah satu perbahasan yang sangat penting pada lafaz نَجَّيْنَاكُمْ. Allah tidak menyebut nikmat keselamatan semata-mata untuk menghiburkan Bani Isra’il dengan sejarah lama. Allah mengingatkan mereka supaya mereka mengenali Pemberi nikmat dan seterusnya melaksanakan tuntutan iman dan ketaatan. Sebelum ayat 49, Allah telah berfirman dalam rangka ayat-ayat Bani Isra’il: يَٰبَنِي إِسْرَٰٓءِيلَ ٱذْكُرُوا۟ نِعْمَتِيَ ٱلَّتِيٓ أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَأَنِّي فَضَّلْتُكُمْ عَلَى ٱلْعَٰلَمِينَ. Kemudian datang peringatan tentang hari yang seseorang tidak dapat membela orang lain. Selepas itu Allah menyebut keselamatan daripada Fir‘aun. Maka نَجَّيْنَاكُمْ adalah sebahagian daripada rangka mengingat nikmat Allah. Ertinya, keselamatan perlu melahirkan ذِكْر النعمة, iaitu mengingati nikmat, dan mengingati nikmat perlu melahirkan ketaatan.

Allah tidak mengingatkan manusia tentang nikmat semata-mata supaya manusia berasa bangga dengan masa lalu. Nikmat mempunyai tuntutan. Allah berfirman: لَئِن شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ وَلَئِن كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِي لَشَدِيدٌ. Jika kamu bersyukur, nescaya Aku akan menambahkan kepada kamu; dan jika kamu kufur, sesungguhnya azab-Ku sangat keras. Maka apabila seseorang membaca نَجَّيْنَاكُمْ, dia sepatutnya tidak hanya berkata, “Alhamdulillah dahulu Allah menyelamatkan mereka.” Dia sepatutnya bertanya: apakah bentuk syukur yang dituntut daripada orang yang menerima keselamatan? Syukur bukan sekadar ucapan. Syukur ialah mengakui nikmat dalam hati, memuji Pemberi nikmat dengan lidah dan menggunakan nikmat pada perkara yang diredai-Nya.

Sebab itu sangat indah apabila lafaz نَجَّيْنَاكُمْ dilihat bersama lafaz-lafaz lain yang berkaitan dengan nikmat. Allah berfirman kepada Bani Isra’il dalam Surah al-A‘raf: وَإِذْ أَنجَيْنَٰكُم مِّنْ ءَالِ فِرْعَوْنَ يَسُومُونَكُمْ سُوٓءَ ٱلْعَذَابِ يُقَتِّلُونَ أَبْنَآءَكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَآءَكُمْ ۚ وَفِي ذَٰلِكُم بَلَآءٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَظِيمٌ. Dalam ayat tersebut digunakan bentuk أَنجَيْنَاكُمْ, sedangkan dalam Surah al-Baqarah digunakan نَجَّيْنَاكُمْ. Kedua-duanya datang daripada medan makna yang sama, iaitu keselamatan, tetapi susunan ayat yang berlainan memberi peluang kepada kita untuk melihat keluasan penggunaan bahasa al-Quran. Dalam Surah al-Baqarah, lafaz نَجَّيْنَاكُمْ secara langsung menonjolkan perbuatan Allah menyelamatkan mereka. Ia menjadi sebahagian daripada peringatan terhadap nikmat Allah yang telah diberikan kepada Bani Isra’il.

Lafaz نَجَّيْنَاكُمْ juga menolak satu kesilapan pemikiran yang sangat biasa: menganggap bahawa apabila sesuatu keadaan buruk berakhir, ia berakhir semata-mata kerana perjalanan alam secara biasa. Islam tidak menolak sebab-sebab. Tetapi Islam mengajar bahawa sebab tidak berdiri sendiri. Apabila Bani Isra’il melihat laut terbuka, mereka tidak boleh berkata bahawa keselamatan itu sekadar hasil keberanian Musa. Apabila mereka keluar dari Mesir, mereka tidak boleh berkata bahawa mereka bebas kerana keadaan politik berubah. Al-Quran mengajar bahawa di sebalik semua sebab itu terdapat kehendak dan kuasa Allah. Allah berfirman: وَمَا رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ رَمَىٰ. Ayat ini bukan menafikan bahawa Rasulullah ﷺ melakukan perbuatan zahir, tetapi mengembalikan kesan hakiki kepada Allah. Demikianlah manusia menggunakan sebab, tetapi hatinya tidak terputus daripada Allah.

Daripada sini kita memahami bahawa نَجَّيْنَاكُمْ mempunyai dimensi tauhid yang sangat kuat. Ia mengajar bahawa Allah ialah Pelaku sebenar bagi apa yang Dia kehendaki. Allah melakukan apa yang Dia kehendaki. Allah menyelamatkan siapa yang Dia kehendaki dengan cara yang Dia kehendaki. Tidak ada kekuatan makhluk yang dapat memaksa Allah melakukan sesuatu, dan tidak ada kekuatan makhluk yang dapat menghalang apa yang Allah kehendaki. Allah berfirman: إِن يَنصُرْكُمُ ٱللَّهُ فَلَا غَالِبَ لَكُمْ ۖ وَإِن يَخْذُلْكُمْ فَمَن ذَا ٱلَّذِي يَنصُرُكُم مِّنۢ بَعْدِهِۦ. Jika Allah menolong kamu, tidak ada sesiapa yang dapat mengalahkan kamu; dan jika Dia membiarkan kamu, siapakah yang dapat menolong kamu selepas itu? Ini adalah asas besar dalam memahami keselamatan.

Namun demikian, kita tidak boleh memahami ayat tersebut dengan cara yang menyebabkan manusia meninggalkan usaha. Bani Isra’il tetap perlu bergerak. Musa عليه السلام tetap memimpin mereka. Mereka tetap perlu keluar. Apabila Allah memberikan perintah, mereka perlu taat. Tawakkal bukan meninggalkan sebab, dan mengakui Allah sebagai penyelamat bukan bermaksud manusia tidak perlu melakukan apa-apa. Sebaliknya, manusia mengambil sebab yang disyariatkan dan sebab yang dibenarkan, sementara hati bergantung kepada Allah. Nabi ﷺ bersabda dalam hadis yang masyhur: احْرِصْ عَلَى مَا يَنْفَعُكَ، وَاسْتَعِنْ بِاللَّهِ، وَلَا تَعْجِزْ — “Bersungguh-sungguhlah terhadap apa yang bermanfaat bagimu, mintalah pertolongan kepada Allah dan janganlah kamu lemah.” Maka usaha dan pertolongan Allah bukan dua perkara yang bertentangan.

Apabila kita kembali kepada نَجَّيْنَاكُمْ, terdapat juga perbezaan besar antara “diselamatkan” dengan “melarikan diri”. Melarikan diri boleh berlaku kerana seseorang berjaya mengatasi bahaya dengan kekuatannya sendiri. Tetapi apabila Allah menggunakan bahasa نَجَّيْنَاكُمْ, perhatian diberikan kepada Allah yang mengeluarkan mereka daripada bahaya. Ini menjadikan keselamatan sebagai nikmat yang perlu disandarkan kepada Allah. Orang yang mengenang نَجَّيْنَاكُمْ akan belajar satu sikap hati: “Aku tidak selamat kerana aku hebat; aku selamat kerana Allah menghendaki keselamatan bagiku.” Sikap ini melahirkan tawaduk. Sebaliknya, apabila seseorang berkata, “Aku berjaya keluar kerana aku pandai, aku kuat, aku kenal orang, aku mempunyai wang,” maka dia mungkin melihat sebab tetapi melupakan Musabbib.

Al-Quran memberikan contoh Qarun yang sangat berbeza. Apabila Qarun mendapat kekayaan yang besar, dia berkata: إِنَّمَآ أُوتِيتُهُۥ عَلَىٰ عِلْمٍ عِندِىٓ — “Sesungguhnya aku diberikan harta itu hanyalah kerana ilmu yang ada padaku.” Qarun mengembalikan nikmat kepada dirinya. Bani Isra’il dalam ayat kita pula diingatkan bahawa keselamatan mereka datang daripada Allah: نَجَّيْنَاكُمْ. Perbezaannya amat jelas. Satu sikap berkata, “Aku mendapat ini kerana aku.” Satu lagi kesedaran berkata, “Allah telah memberikan ini kepadaku.” Inilah perbezaan antara hati yang bersyukur dengan hati yang tertipu oleh nikmat.

Menarik juga bahawa Allah tidak menggunakan bentuk “Kami menyelamatkan kamu” dalam ruang kosong. Allah menyebut daripada siapa mereka diselamatkan: مِّنْ ءَالِ فِرْعَوْنَ. Fir‘aun bukan sekadar seorang individu dalam konteks ayat ini. آل فرعون menunjukkan kelompok yang berada di bawah kekuasaan dan sistem Fir‘aun. Maka keselamatan itu ialah pelepasan daripada suatu struktur kezaliman. Ini penting kerana kezaliman kadang-kadang bukan dilakukan oleh seorang manusia secara bersendirian. Ada sistem, ada pengikut, ada pembantu, ada alat kekuasaan dan ada budaya yang membolehkan kezaliman berterusan. Allah menyebut keselamatan Bani Isra’il daripada keseluruhan lingkungan Fir‘aun.

Perkara ini menjadikan نَجَّيْنَاكُمْ lebih kuat. Allah bukan hanya menyelamatkan mereka daripada seorang manusia yang mempunyai niat jahat, tetapi daripada suatu keadaan penindasan yang mempunyai kuasa besar. Fir‘aun berkata kepada kaumnya: أَنَا۠ رَبُّكُمُ ٱلْأَعْلَىٰ. Dia mencapai puncak kesombongan sehingga mendakwa kedudukan yang tidak layak bagi dirinya. Dia menggunakan kekuasaan untuk menindas. Tetapi akhirnya kekuasaan itu tidak mampu menghalang keselamatan yang Allah tentukan. Ini menjadi pelajaran bahawa kekuasaan manusia mempunyai batas. Manusia boleh berkuasa pada satu masa, tetapi kekuasaan Allah tidak mempunyai batas.

Fir‘aun mempunyai tentera, tetapi tentera tidak menyelamatkannya. Fir‘aun mempunyai kerajaan, tetapi kerajaan tidak menyelamatkannya. Fir‘aun mempunyai kekuasaan, tetapi kekuasaan tidak menyelamatkannya. Bani Isra’il pula berada dalam keadaan tertindas, tetapi Allah menyelamatkan mereka. Ini membalikkan ukuran manusia tentang siapa yang kuat dan siapa yang lemah. Al-Quran mengajar bahawa ukuran sebenar bukan semata-mata apa yang kelihatan pada saat tertentu. Yang berkuasa pada hari ini boleh menjadi tidak berkuasa esok. Yang ditindas hari ini boleh mendapat kemenangan apabila Allah menghendakinya. Oleh itu, نَجَّيْنَاكُمْ mengajar hati supaya jangan menilai kuasa makhluk sebagai kuasa mutlak.

Allah berfirman: وَتِلْكَ ٱلْأَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيْنَ ٱلنَّاسِ. Hari-hari kemenangan dan kekalahan Kami pergilirkan di antara manusia. Tidak ada keadaan dunia yang kekal. Orang yang berada di atas boleh jatuh, dan orang yang berada di bawah boleh diangkat. Tetapi yang kekal ialah Allah. Maka orang yang memahami نَجَّيْنَاكُمْ tidak akan terlalu takut kepada makhluk sehingga lupa kepada Allah. Dia tidak pula terlalu yakin kepada kedudukan dunia sehingga menganggap dirinya tidak memerlukan Allah. Keselamatan Bani Isra’il daripada Fir‘aun membuktikan bahawa kekuasaan manusia tidak boleh berdiri melawan ketetapan Allah.

Namun kita mesti melihat satu lagi perkara: Allah menyebut نَجَّيْنَاكُمْ sebelum menyebut بَلَاءٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَظِيمٌ. Di sini perkataan بَلَاءٌ sangat penting. Allah menyebut pada akhir ayat: وَفِي ذَٰلِكُم بَلَاءٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَظِيمٌ — “dan pada yang demikian itu terdapat ujian yang besar daripada Tuhan kamu.” Ini menunjukkan bahawa keselamatan itu sendiri berkaitan dengan ujian. Allah menyelamatkan mereka, tetapi penyelamatan itu juga menjadi ujian. Bagaimana mereka akan menggunakan keselamatan tersebut? Adakah mereka akan bersyukur? Adakah mereka akan taat? Adakah mereka akan menyembah Allah? Atau adakah mereka akan kembali kepada penyimpangan? Maka nikmat bukan hanya sesuatu yang menggembirakan; nikmat juga adalah medan ujian.

Inilah satu hakikat yang manusia sering lupa. Kita menganggap ujian hanya berlaku apabila sesuatu yang kita tidak suka berlaku. Kita berkata, “Aku sedang diuji kerana aku sakit, miskin, kehilangan kerja atau menghadapi masalah.” Tetapi al-Quran mengajar bahawa kekayaan juga ujian, kesihatan juga ujian, keamanan juga ujian, keselamatan juga ujian, ilmu juga ujian, masa juga ujian, kekuasaan juga ujian. Bani Isra’il diuji bukan sahaja ketika berada di bawah Fir‘aun, tetapi juga selepas Allah menyelamatkan mereka. Bahkan boleh dikatakan bahawa satu bentuk ujian berubah menjadi bentuk ujian yang lain. Sebelum keselamatan, mereka diuji dengan kesakitan. Selepas keselamatan, mereka diuji dengan syukur.

Allah berfirman: وَنَبْلُوكُم بِٱلشَّرِّ وَٱلْخَيْرِ فِتْنَةً — “Kami menguji kamu dengan keburukan dan kebaikan sebagai suatu ujian.” Maka نَجَّيْنَاكُمْ tidak boleh difahami sebagai “selepas ini kamu tidak akan diuji”. Sebaliknya, ia bermaksud “Kami telah mengeluarkan kamu daripada satu ujian berat, kemudian lihat bagaimana kamu menghadapi nikmat keselamatan.” Ini sangat relevan kepada kehidupan manusia. Seseorang berdoa ketika kesusahan: “Ya Allah, keluarkan aku daripada masalah ini.” Apabila Allah mengeluarkannya, dia perlu bertanya: “Apakah yang Allah kehendaki daripada aku selepas aku selamat?”

Di sinilah kita dapat memahami mengapa al-Quran banyak menyebut kisah Bani Isra’il dengan nada peringatan. Mereka menerima nikmat yang sangat besar. Allah menyelamatkan mereka daripada Fir‘aun. Allah membelah laut untuk mereka. Allah memberikan mereka makanan. Allah menaungi mereka. Allah memberikan kepada mereka kitab. Tetapi nikmat yang banyak tidak semestinya menghasilkan ketaatan yang banyak jika hati tidak bersyukur. Maka Allah menyebut sejarah mereka bukan semata-mata untuk mengenang kehebatan generasi terdahulu, tetapi untuk menjadi peringatan kepada umat selepas mereka. Allah berfirman: لَقَدْ كَانَ فِي قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِّأُولِي ٱلْأَلْبَٰبِ. Sesungguhnya pada kisah mereka terdapat pengajaran bagi orang yang mempunyai akal.

Maka seorang Muslim yang membaca نَجَّيْنَاكُمْ tidak sepatutnya membaca kisah Bani Isra’il dengan hati yang hanya berkata, “Mereka dahulu diselamatkan.” Sebaliknya dia bertanya, “Adakah aku juga pernah diselamatkan Allah?” Sudah tentu. Berapa banyak bahaya yang tidak kita sedari telah Allah jauhkan daripada kita? Berapa banyak musibah yang mungkin berlaku tetapi Allah alihkan? Berapa banyak keputusan buruk yang hampir kita lakukan tetapi Allah halang? Berapa banyak penyakit yang tidak datang kepada kita? Berapa banyak kemalangan yang kita tidak tahu? Berapa banyak fitnah yang Allah jauhkan? Berapa banyak dosa yang Allah tutup daripada pandangan manusia? Berapa banyak jalan kebinasaan yang Allah keluarkan kita daripadanya? Semua ini mengajar hati supaya melihat kehidupan sebagai rangkaian nikmat keselamatan yang tidak semuanya kita sedari.

Ada keselamatan yang kita sedari kerana kita melihat bahaya itu. Ada keselamatan yang kita tidak sedari kerana Allah menyekat bahaya sebelum sampai kepada kita. Bani Isra’il mengetahui bahawa mereka diselamatkan daripada Fir‘aun kerana sejarah itu sangat jelas. Tetapi manusia pada hari ini mungkin tidak tahu berapa banyak perkara yang Allah selamatkan dirinya daripadanya. Oleh itu, tidak tepat jika seseorang berkata, “Allah tidak pernah menyelamatkan aku.” Bahkan mungkin keselamatan Allah berlaku setiap hari dalam perkara yang tidak diketahui. Rasulullah ﷺ mengajar umatnya doa perlindungan daripada pelbagai perkara. Ini menunjukkan manusia sentiasa memerlukan penjagaan Allah.

Lafaz نَجَّيْنَاكُمْ juga mengajar bahawa manusia bukan pemilik mutlak keselamatannya. Kita boleh mengambil langkah keselamatan, memakai tali pinggang keledar, menjaga kesihatan, mengelakkan bahaya, memilih makanan, berhati-hati dalam perjalanan dan sebagainya. Semua itu adalah sebab yang baik. Tetapi tidak satu pun sebab tersebut memberikan jaminan mutlak. Berapa banyak manusia yang telah mengambil semua langkah tetapi masih terkena musibah, dan berapa banyak manusia yang terselamat daripada perkara yang sangat berbahaya walaupun secara zahir peluang keselamatannya kecil? Ini tidak bermaksud kita meninggalkan sebab. Sebaliknya, kita mengambil sebab sambil menyedari bahawa hasil berada di bawah kehendak Allah.

Dalam konteks ini, hadis tentang tawakkal sangat sesuai untuk difahami. Nabi ﷺ bersabda: لَوْ أَنَّكُمْ تَتَوَكَّلُونَ عَلَى اللَّهِ حَقَّ تَوَكُّلِهِ لَرَزَقَكُمْ كَمَا يَرْزُقُ الطَّيْرَ، تَغْدُو خِمَاصًا وَتَرُوحُ بِطَانًا. “Sekiranya kamu bertawakkal kepada Allah dengan sebenar-benar tawakkal, nescaya Allah akan memberi rezeki kepada kamu sebagaimana Dia memberi rezeki kepada burung; ia keluar pada waktu pagi dalam keadaan lapar dan kembali pada waktu petang dalam keadaan kenyang.” Burung tidak duduk di sarangnya menunggu rezeki datang tanpa usaha. Ia keluar mencari. Tetapi hati manusia perlu mengetahui bahawa Allah yang memberi rezeki. Demikian juga dalam keselamatan: kita mengambil sebab, tetapi Allah yang menyelamatkan.

Perhatikan juga bahawa Allah menggunakan نَجَّيْنَاكُمْ, bukan sekadar حَفِظْنَاكُمْ dalam ayat ini. Kedua-dua medan makna mempunyai kaitan dengan perlindungan dan keselamatan, tetapi النجاة membawa gambaran keluar daripada bahaya. حفظ lebih dekat dengan menjaga dan memelihara daripada sesuatu. نجاة pula menggambarkan pelepasan daripada kebinasaan atau bahaya. Dalam kisah Bani Isra’il, mereka berada dalam lingkungan penindasan Fir‘aun, lalu Allah mengeluarkan mereka. Oleh itu lafaz نَجَّيْنَاكُمْ sangat sesuai dengan konteks. Ia memberikan gambaran pergerakan daripada keadaan bahaya menuju keadaan selamat.

Kita boleh melihat pola yang sama pada kisah Nuh عليه السلام. Allah berfirman: فَأَنجَيْنَٰهُ وَأَصْحَٰبَ ٱلسَّفِينَةِ وَجَعَلْنَٰهَآ ءَايَةً لِّلْعَٰلَمِينَ. Allah menyelamatkan Nuh dan orang-orang yang berada dalam bahtera. Dalam kisah Lut عليه السلام pula Allah berfirman: فَأَنجَيْنَٰهُ وَأَهْلَهُۥٓ إِلَّا ٱمْرَأَتَهُۥ كَانَتْ مِنَ ٱلْغَٰبِرِينَ. Dalam kisah Musa pula Allah berfirman: وَنَجَّيْنَا مُوسَىٰ وَمَن مَّعَهُۥٓ أَجْمَعِينَ. Semua ini menunjukkan bahawa keselamatan daripada Allah merupakan satu tema besar dalam al-Quran. Tetapi setiap keselamatan mempunyai konteksnya. Ada keselamatan daripada banjir, ada keselamatan daripada azab suatu kaum, ada keselamatan daripada Fir‘aun dan tenteranya, dan ada keselamatan akhirat.

Dalam kisah Musa, keselamatan bukan sekadar satu peristiwa. Ia merupakan rangkaian penyelamatan yang bermula sejak kecil lagi. Allah berfirman dalam Surah Taha tentang ibu Musa: إِذْ أَوْحَيْنَآ إِلَىٰٓ أُمِّكَ مَا يُوحَىٰٓ ۝ أَنِ ٱقْذِفِيهِ فِي ٱلتَّابُوتِ فَٱقْذِفِيهِ فِي ٱلْيَمِّ فَلْيُلْقِهِ ٱلْيَمُّ بِٱلسَّاحِلِ يَأْخُذْهُ عَدُوٌّ لِّي وَعَدُوٌّ لَّهُۥ. Secara zahir, bayi itu dihantar ke sungai, kemudian berada dalam lingkungan istana musuh. Tetapi Allah mengatur keselamatan Musa dengan cara yang tidak disangka manusia. Ini menunjukkan bahawa keselamatan Allah boleh datang melalui jalan yang pada pandangan manusia kelihatan seperti bahaya. Peti yang membawa Musa ke sungai bukanlah tanda kebinasaan; ia menjadi salah satu sebab keselamatan.

Ini memberi pengajaran yang sangat mendalam dalam memahami نَجَّيْنَاكُمْ. Kadang-kadang manusia menganggap sesuatu jalan sebagai kebinasaan kerana dia hanya melihat permukaan. Musa عليه السلام dimasukkan ke dalam peti dan dihanyutkan ke sungai. Kalau manusia melihat secara zahir sahaja, dia mungkin berkata, “Ini sangat berbahaya.” Tetapi Allah menjadikan bahaya itu sebahagian daripada jalan keselamatan. Ini mengajar kita bahawa ilmu manusia terbatas. Kita melihat satu bahagian daripada peristiwa, sedangkan Allah mengetahui keseluruhan jalan. Allah berfirman: وَعَسَىٰٓ أَن تَكْرَهُوا۟ شَيْـًٔا وَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ وَعَسَىٰٓ أَن تُحِبُّوا۟ شَيْـًٔا وَهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ ۗ وَٱللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ.

Maka apabila seseorang membaca نَجَّيْنَاكُمْ, dia tidak boleh mengukur keselamatan hanya berdasarkan apa yang dia bayangkan sebagai jalan yang mudah. Allah boleh menyelamatkan dengan jalan yang tidak disangka. Allah boleh membuka pintu selepas pintu lain tertutup. Allah boleh menukar keadaan. Allah boleh mengeluarkan seseorang daripada kesusahan melalui orang yang tidak disangka. Allah boleh menyelamatkan agama seseorang dengan menjauhkan dia daripada sesuatu yang dia sendiri suka. Kadang-kadang manusia menganggap kehilangan sebagai musibah, tetapi kehilangan itu sebenarnya menjadi sebab dia terselamat daripada kebinasaan yang lebih besar.

Dalam kehidupan beragama, perkara ini amat penting. Ada seseorang yang berdoa supaya Allah memberikan kepadanya sesuatu, tetapi Allah tidak memberikannya. Dia menyangka doanya tidak diterima. Padahal mungkin Allah sedang menyelamatkannya. Ada seseorang yang kehilangan satu peluang lalu bersedih, sedangkan peluang itu mungkin membawa kepada dosa. Ada seseorang yang terpaksa meninggalkan satu lingkungan lalu merasakan hidupnya sempit, sedangkan Allah sedang menyelamatkan imannya. Maka النجاة tidak semestinya kelihatan sebagai keuntungan pada pandangan pertama. Kita memerlukan keyakinan kepada ilmu dan hikmah Allah.

Tetapi kita tidak boleh menggunakan prinsip ini untuk mengatakan semua penderitaan pasti kita tahu hikmahnya. Tidak. Kita tidak mengetahui perkara ghaib secara bebas. Yang kita tahu ialah Allah Maha Mengetahui dan Allah Maha Bijaksana. Kita boleh bersangka baik kepada Allah tanpa mendakwa mengetahui sebab khusus sesuatu kejadian jika dalil tidak memberitahunya. Inilah adab terhadap perkara yang tidak diketahui. Dalam kisah Musa dan Khidr, Nabi Musa sendiri belajar bahawa manusia tidak mengetahui seluruh hikmah di sebalik sesuatu peristiwa. Allah berfirman: وَمَا فَعَلْتُهُۥ عَنْ أَمْرِى dalam penjelasan Khidr terhadap perkara-perkara yang berlaku. Maka seseorang boleh berkata, “Aku percaya Allah mempunyai hikmah,” tetapi tidak semestinya berkata, “Aku pasti hikmahnya ialah ini,” tanpa dalil.

Kembali kepada struktur نَجَّيْنَاكُمْ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ. Huruf مِنْ di sini memberikan makna asal yang sangat jelas tentang sumber bahaya yang mereka dilepaskan daripadanya. Mereka tidak sekadar “diselamatkan”, tetapi “diselamatkan daripada آل فرعون”. Ini mengajar kita bahawa apabila menyebut nikmat keselamatan, kita perlu mengenali bahaya yang Allah jauhkan. Dalam doa yang diajarkan Rasulullah ﷺ, terdapat permohonan perlindungan daripada pelbagai keburukan. Manusia diminta memohon keselamatan bukan kerana dia tahu semua bahaya, tetapi kerana Allah mengetahui segala bahaya yang tersembunyi dan nyata.

Allah juga berfirman dalam Surah al-Mu’minun: قُلْ مَن يُنَجِّيكُم مِّن ظُلُمَٰتِ ٱلْبَرِّ وَٱلْبَحْرِ تَدْعُونَهُۥ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً لَّئِنْ أَنجَىٰنَا مِنْ هَٰذِهِۦ لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلشَّٰكِرِينَ ۝ قُلِ ٱللَّهُ يُنَجِّيكُم مِّنْهَا وَمِن كُلِّ كَرْبٍ ثُمَّ أَنتُمْ تُشْرِكُونَ. Ayat ini sangat dekat dengan tema نَجَّيْنَاكُمْ. Allah bertanya siapa yang menyelamatkan manusia daripada kegelapan darat dan laut. Mereka berdoa kepada Allah ketika kesusahan dan berjanji akan menjadi orang yang bersyukur jika diselamatkan. Tetapi apabila Allah menyelamatkan mereka, sebahagian manusia kembali melakukan kesyirikan. Inilah penyakit yang sangat perlu dijauhi: manusia mengenal Allah ketika bahaya, tetapi melupakan Allah ketika aman.

Maka نَجَّيْنَاكُمْ bukan sekadar lafaz tentang masa lalu Bani Isra’il. Ia merupakan cermin kepada sifat manusia sepanjang zaman. Berapa ramai manusia yang ketika berada dalam kesusahan bersungguh-sungguh berdoa, tetapi apabila Allah mengeluarkan mereka daripada kesusahan, solat mula ditinggalkan, doa berkurang, syukur hilang dan hati kembali bergantung kepada dunia? Berapa ramai yang ketika sakit berkata, “Ya Allah, sembuhkan aku,” kemudian apabila sihat, kesihatan itu digunakan untuk perkara yang melalaikan? Berapa ramai yang ketika miskin berkata, “Ya Allah, berikan aku rezeki,” kemudian apabila kaya, dia lupa orang miskin? Berapa ramai yang ketika takut berkata, “Ya Allah, selamatkan aku,” kemudian apabila aman, dia menggunakan keamanan itu untuk melakukan perkara yang Allah tidak redai?

Allah menceritakan manusia dalam Surah Yunus: وَإِذَا مَسَّ ٱلْإِنسَٰنَ ٱلضُّرُّ دَعَانَا لِجَنۢبِهِۦٓ أَوْ قَاعِدًا أَوْ قَآئِمًا فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُ ضُرَّهُۥ مَرَّ كَأَن لَّمْ يَدْعُنَآ إِلَىٰ ضُرٍّ مَّسَّهُۥ. Apabila manusia ditimpa kesusahan, dia berdoa kepada Allah. Tetapi apabila kesusahannya disingkirkan, dia berlalu seolah-olah dia tidak pernah berdoa kepada Allah. Ayat ini seakan-akan memberikan penjelasan tentang apa yang boleh berlaku selepas نَجَّيْنَاكُمْ. Allah menyelamatkan, tetapi manusia boleh lupa. Oleh itu, salah satu tuntutan terbesar daripada lafaz tersebut ialah jangan menjadi manusia yang hanya mengenali Allah ketika berada dalam bahaya.

Rasulullah ﷺ bersabda kepada Ibn ‘Abbas رضي الله عنهما: تَعَرَّفْ إِلَى اللَّهِ فِي الرَّخَاءِ يَعْرِفْكَ فِي الشِّدَّةِ — “Kenalilah Allah pada waktu senang, nescaya Dia akan mengenalimu pada waktu susah.” Maksudnya ialah seseorang hendaklah menjaga hubungan ketaatan dengan Allah ketika keadaan lapang. Jangan menunggu sehingga kesusahan datang baru mahu kembali kepada Allah. Bani Isra’il diberi peringatan selepas keselamatan mereka supaya mereka mengingati Allah. Demikian juga seorang Muslim perlu membina syukur ketika selamat sebelum datangnya ujian.

Lafaz نَجَّيْنَاكُمْ juga mengandungi dimensi masa. Ia menggunakan bentuk fi‘il madhi, نَجَّيْنَا, “Kami telah menyelamatkan.” Allah menceritakan suatu peristiwa yang telah berlaku. Tetapi peristiwa masa lalu itu dibawa ke dalam masa kini melalui proses peringatan. Inilah kekuatan kisah al-Quran. Peristiwa telah berlaku, tetapi maknanya tidak mati. Bani Isra’il pada zaman itu diingatkan tentang keselamatan yang telah berlaku. Kita pula pada zaman sekarang membaca kisah yang sama. Peristiwa itu menjadi pelajaran kepada kita. Maka al-Quran bukan sekadar memberitahu apa yang pernah berlaku; ia mengajar bagaimana kita membaca apa yang berlaku.

Fi‘il madhi juga menunjukkan bahawa keselamatan itu telah benar-benar berlaku. Allah tidak berkata “Kami mungkin akan menyelamatkan kamu”. Allah berkata نَجَّيْنَاكُمْ. Bagi Bani Isra’il, ini merupakan fakta sejarah yang Allah sendiri beritakan. Mereka memang telah mengalami penyelamatan daripada Fir‘aun. Ini juga menunjukkan bahawa nikmat Allah yang telah berlaku perlu diingati sebagai nikmat yang pasti, bukan dilupakan kerana manusia sibuk dengan keadaan sekarang. Kadang-kadang manusia berada dalam kesusahan baru lalu dan melupakan sepuluh tahun keselamatan sebelumnya. Dia mendapat satu musibah lalu berkata, “Allah tidak pernah memberi aku apa-apa.” Ini tidak benar. Banyak nikmat yang telah Allah berikan mungkin tenggelam daripada ingatan kerana manusia terlalu memandang apa yang hilang.

Sebab itu doa yang diajarkan Rasulullah ﷺ mengandungi permohonan supaya seseorang sentiasa mengingati nikmat. Dalam hadis yang sahih, Nabi ﷺ bersabda bahawa Allah suka apabila hamba memuji-Nya. Nabi ﷺ juga mengajar doa selepas bangun tidur: الحمد لله الذي أحيانا بعدما أماتنا وإليه النشور. Setiap pagi, manusia diingatkan bahawa dia hidup semula selepas tidur dan kepada Allah tempat kembali. Ini membentuk hati yang mengenang keselamatan dan nikmat secara berterusan. Orang yang membiasakan diri memerhatikan nikmat akan lebih mudah memahami نَجَّيْنَاكُمْ.

Jika kita perhatikan, Allah boleh sahaja menceritakan kisah Musa dan Fir‘aun dalam banyak bentuk. Tetapi apabila Allah mengingatkan Bani Isra’il tentang nikmat mereka, Allah memilih ungkapan نَجَّيْنَاكُمْ. Ini menjadikan keselamatan sebagai satu nikmat yang sangat menonjol. Mengapa? Kerana manusia cenderung menghargai sesuatu selepas hampir kehilangan. Keselamatan daripada kematian, keselamatan daripada penindasan dan keselamatan daripada azab adalah nikmat yang sangat besar. Allah mahu Bani Isra’il melihat sejarah mereka bukan hanya sebagai sejarah politik atau sosial, tetapi sebagai sejarah pertolongan Allah.

Maka apabila seseorang membaca lafaz نَجَّيْنَاكُمْ, dia perlu melihat dua perkara sekaligus: المنجي dan المنجى منه — siapa yang menyelamatkan dan daripada apa mereka diselamatkan. Yang menyelamatkan ialah Allah. Yang mereka diselamatkan daripadanya ialah آل فرعون. Apabila kedua-dua perkara ini difahami, makna ayat menjadi hidup. Jika hanya disebut “mereka diselamatkan”, kita mungkin lupa kepada Allah. Jika hanya disebut “Allah menyelamatkan”, kita mungkin tidak memahami betapa besarnya nikmat tersebut. Al-Quran menggabungkan kedua-duanya.

Ini juga mengajar bahawa nikmat Allah kadang-kadang hanya boleh dihargai apabila manusia mengetahui lawannya. Keselamatan difahami dengan melihat bahaya. Keamanan difahami dengan melihat ketakutan. Kesihatan difahami dengan melihat sakit. Kekenyangan difahami dengan melihat lapar. Kekayaan difahami dengan melihat kemiskinan. Petunjuk difahami dengan melihat kesesatan. Maka apabila Allah mengingatkan نَجَّيْنَاكُمْ, Allah terus menyebut keadaan mereka di bawah Fir‘aun. Ini adalah kaedah al-Quran dalam mendidik manusia supaya nikmat tidak menjadi perkara yang dianggap biasa.

Bani Isra’il mungkin telah melihat anak-anak lelaki mereka dibunuh. Mereka mengetahui bahawa kehidupan mereka berada di bawah ancaman. Mereka tahu bahawa wanita mereka dibiarkan hidup. Mereka mengetahui kezaliman itu. Tetapi generasi selepasnya mungkin tidak merasakan kesakitan tersebut kerana mereka tidak mengalaminya secara langsung. Oleh itu Allah mengingatkan sejarah tersebut. Begitu juga manusia hari ini sering menerima nikmat yang diwarisi daripada generasi sebelumnya tanpa mengetahui harga yang pernah dibayar untuk mendapatkannya. Keamanan, ilmu, masjid, al-Quran, institusi pendidikan dan berbagai nikmat boleh menjadi perkara biasa sehingga manusia tidak lagi bersyukur.

Dalam hal agama, kita juga perlu menghayati perkara ini. Kita dilahirkan atau hidup dalam lingkungan di mana al-Quran mudah diperoleh, masjid ada, azan kedengaran, kitab-kitab tersedia dan ilmu boleh dipelajari. Ini merupakan nikmat yang besar. Tetapi nikmat yang mudah diperoleh boleh kurang dihargai. Bani Isra’il pula melihat keselamatan sebagai sesuatu yang sangat besar kerana mereka pernah mengalami penindasan. Maka kita perlu mendidik hati supaya menghargai nikmat hidayah sebelum ia hilang daripada diri. Allah berfirman: يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ إِن تَتَّقُوا۟ ٱللَّهَ يَجْعَل لَّكُمْ فُرْقَانًا. Takwa membawa furqan, kemampuan membezakan antara yang benar dan yang salah. Nikmat ilmu dan hidayah juga perlu dijaga dengan syukur.

Lafaz نَجَّيْنَاكُمْ juga membawa kita kepada persoalan siapa yang menerima keselamatan. Allah berkata كُمْ, kamu semua. Tetapi bukan semua manusia mendapat bentuk keselamatan yang sama. Dalam kisah Musa, Allah menyelamatkan Musa dan pengikutnya, tetapi Fir‘aun dan tenteranya tidak diselamatkan daripada kebinasaan yang menimpa mereka. Ini menunjukkan bahawa keselamatan dunia tidak boleh dijadikan ukuran mutlak kedudukan seseorang di sisi Allah. Orang yang hidup selesa tidak semestinya lebih dicintai Allah, dan orang yang menghadapi kesusahan tidak semestinya hina. Yang penting ialah iman, takwa dan ketaatan.

Dalam masa yang sama, orang yang diselamatkan daripada suatu musibah tidak boleh berasa bahawa dia telah mencapai kedudukan yang pasti selamat di akhirat. Bani Isra’il diselamatkan daripada Fir‘aun, tetapi mereka masih diuji selepas itu. Ini penting. Seseorang boleh terselamat daripada kemalangan tetapi belum tentu terselamat daripada dosa. Seseorang boleh terselamat daripada penyakit tetapi belum tentu terselamat daripada kesombongan. Seseorang boleh terselamat daripada musuh tetapi belum tentu terselamat daripada hawa nafsunya. Seseorang boleh terselamat daripada kemiskinan tetapi belum tentu terselamat daripada fitnah harta. Maka keselamatan yang paling besar ialah keselamatan agama dan keselamatan akhirat.

Allah mengajar kita berdoa: رَبَّنَآ ءَاتِنَا فِي ٱلدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي ٱلْءَاخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ ٱلنَّارِ. Perhatikan lafaz قِنَا, “peliharalah kami”, daripada azab neraka. Ini merupakan bentuk permohonan keselamatan yang lebih tinggi daripada keselamatan dunia. Keselamatan dunia penting, tetapi keselamatan akhirat lebih besar. Bani Isra’il diselamatkan daripada Fir‘aun, tetapi setiap manusia memerlukan keselamatan daripada neraka. Rasulullah ﷺ bersabda: مَنْ زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَأُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَ — “Sesiapa yang dijauhkan daripada neraka dan dimasukkan ke dalam syurga, maka sesungguhnya dia telah berjaya.” Inilah النجاة yang paling besar.

Dengan demikian, نَجَّيْنَاكُمْ boleh menjadi pintu untuk kita memahami susunan keselamatan dalam kehidupan seorang Muslim. Ada keselamatan tubuh daripada bahaya. Ada keselamatan keluarga daripada kebinasaan. Ada keselamatan masyarakat daripada kezaliman. Ada keselamatan hati daripada syubhat dan syahwat. Ada keselamatan agama daripada kesesatan. Dan ada keselamatan akhirat daripada neraka. Kesemua bentuk ini berada di bawah kehendak Allah. Maka seorang Muslim tidak hanya memohon keselamatan fizikal, tetapi memohon Allah menyelamatkan iman dan amalnya.

Rasulullah ﷺ sendiri banyak berdoa memohon keselamatan. Antara doa yang masyhur ialah: اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ — “Ya Allah, sesungguhnya aku memohon kepada-Mu keampunan dan keselamatan.” Dalam hadis, Nabi ﷺ mengajar bahawa setelah seseorang memperoleh keyakinan, nikmat terbesar selepasnya ialah keselamatan. Ini menunjukkan bahawa العافية ialah nikmat yang besar. Namun keselamatan yang paling sempurna tetap merangkumi keselamatan agama dan dunia.

Satu perkara yang perlu diberi perhatian ialah bahawa Allah menyebut رَبِّكُمْ pada akhir ayat: بَلَاءٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَظِيمٌ. Allah yang menyelamatkan mereka ialah Tuhan mereka, dan Allah juga yang menguji mereka. Ini sangat penting dalam aqidah dan dalam memahami kehidupan. Tuhan yang menyelamatkan juga adalah Tuhan yang menguji. Maka seseorang tidak boleh menganggap bahawa apabila Allah menguji dia, Allah telah meninggalkannya. Bani Isra’il diselamatkan daripada Fir‘aun, tetapi selepas itu mereka masih menghadapi ujian. Ujian tidak semestinya bermaksud Allah tidak sayang. Kadang-kadang ujian merupakan jalan untuk meninggikan darjat, menghapus dosa dan menguji kesyukuran.

Allah berfirman: وَلَنَبْلُوَنَّكُم بِشَيْءٍ مِّنَ ٱلْخَوْفِ وَٱلْجُوعِ وَنَقْصٍ مِّنَ ٱلْأَمْوَٰلِ وَٱلْأَنفُسِ وَٱلثَّمَرَٰتِ ۗ وَبَشِّرِ ٱلصَّٰبِرِينَ. Ujian adalah sebahagian daripada kehidupan. Tetapi Allah menyebut berita gembira kepada orang yang sabar. Ini memberi kita satu prinsip: keselamatan daripada satu ujian tidak bermaksud kehidupan tanpa ujian; sebaliknya, manusia berpindah daripada satu keadaan kepada keadaan lain dan pada setiap keadaan dia memerlukan Allah. Ketika ditimpa musibah, dia bersabar. Ketika menerima nikmat keselamatan, dia bersyukur.

Inilah sebabnya para ulama sering menyebut bahawa kehidupan seorang mukmin berputar antara sabar dan syukur. Hadis Nabi ﷺ menyatakan: عَجَبًا لِأَمْرِ الْمُؤْمِنِ، إِنَّ أَمْرَهُ كُلَّهُ لَهُ خَيْرٌ، وَلَيْسَ ذَاكَ لِأَحَدٍ إِلَّا لِلْمُؤْمِنِ؛ إِنْ أَصَابَتْهُ سَرَّاءُ شَكَرَ فَكَانَ خَيْرًا لَهُ، وَإِنْ أَصَابَتْهُ ضَرَّاءُ صَبَرَ فَكَانَ خَيْرًا لَهُ. “Sungguh mengagumkan urusan orang beriman; seluruh urusannya baik baginya. Jika mendapat kesenangan, dia bersyukur, maka itu baik baginya. Jika ditimpa kesusahan, dia bersabar, maka itu juga baik baginya.” Maka نَجَّيْنَاكُمْ membawa kita kepada keadaan kesenangan selepas kesusahan, dan tuntutannya ialah syukur.

Jika kita membaca ayat 49 dengan hati yang hidup, kita akan melihat bahawa Allah sebenarnya sedang mendidik Bani Isra’il melalui memori. Allah berkata, secara makna: “Jangan lupa apa yang telah berlaku. Jangan lupa bagaimana Kami menyelamatkan kamu.” Ini merupakan pendidikan yang sangat kuat. Memori sejarah boleh menjadi sumber iman apabila ia mengingatkan kepada perbuatan Allah. Tetapi memori sejarah boleh menjadi sumber kesombongan apabila seseorang hanya berbangga dengan nenek moyang. Al-Quran menggunakan sejarah untuk membina tanggungjawab, bukan untuk membina rasa superior tanpa amal.

Oleh itu, apabila seseorang membaca نَجَّيْنَاكُمْ, dia perlu membezakan antara “mewarisi nikmat” dengan “mewarisi keselamatan secara automatik”. Bani Isra’il mewarisi sejarah bahawa Allah menyelamatkan nenek moyang mereka. Tetapi generasi kemudian tetap bertanggungjawab terhadap iman dan amal mereka sendiri. Begitu juga seseorang tidak boleh berkata, “Allah telah memberikan nikmat kepada keluarga aku, maka aku pasti selamat.” Tidak. Setiap orang akan berhadapan dengan Allah. Allah berfirman: وَكُلُّهُمْ ءَاتِيهِ يَوْمَ ٱلْقِيَٰمَةِ فَرْدًا. Setiap mereka akan datang kepada-Nya pada hari kiamat secara bersendirian.

Ini juga menjelaskan mengapa al-Quran menyebut sejarah Bani Isra’il berulang kali. Pengulangan bukan tanpa tujuan. Setiap kali kisah itu disebut, ada konteks pendidikan yang berbeza. Dalam Surah al-Baqarah, ia datang dalam rangka peringatan kepada Bani Isra’il tentang nikmat dan tanggungjawab mereka. Dalam Surah al-A‘raf, konteksnya mempunyai penekanan tersendiri. Dalam Surah Taha, kisah Musa dan Fir‘aun mempunyai susunan yang lain. Dalam Surah al-Qasas, kisah Musa dibentangkan dengan sangat terperinci tentang permulaan hidupnya dan bagaimana Allah mengatur keselamatannya. Semua ini memperlihatkan keluasan makna النجاة.

Jika kita kembali kepada akar ن ج و, kita mendapati bahawa idea keselamatan dalam bahasa Arab mempunyai hubungan dengan sesuatu yang terselamat daripada kebinasaan. Dalam al-Quran, perkataan نَجَا dan bentuk-bentuknya digunakan dalam pelbagai konteks. Ada keselamatan daripada azab, ada keselamatan daripada keburukan, ada keselamatan para rasul, dan ada keselamatan orang beriman. Maka نَجَّيْنَاكُمْ bukan lafaz yang terasing. Ia adalah sebahagian daripada sistem bahasa al-Quran yang menggunakan konsep keselamatan sebagai lawan kepada الهلاك, kebinasaan.

Apabila seseorang memahami lawan kepada النجاة, dia akan lebih memahami nikmat tersebut. Kebinasaan ialah keadaan seseorang tidak dapat lagi melepaskan diri daripada bahaya. Keselamatan pula ialah Allah mengeluarkannya daripada keadaan tersebut. Dalam kisah Fir‘aun, mereka bukan sekadar berada dalam kesusahan ekonomi. Mereka berada dalam sistem yang menyebabkan pembunuhan anak-anak lelaki. Maka keselamatan daripada keadaan tersebut merupakan suatu perubahan besar. Allah mengubah kedudukan mereka daripada kaum tertindas kepada kaum yang keluar daripada Mesir.

Namun keselamatan itu tidak datang kerana Bani Isra’il memiliki kekuatan yang setanding dengan Fir‘aun. Ia datang melalui pertolongan Allah kepada Musa عليه السلام dan orang-orang yang mengikutinya. Ini mengajar bahawa kemenangan dan keselamatan tidak semestinya bergantung kepada bilangan. Allah berfirman dalam konteks Talut: كَم مِّن فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ ٱللَّهِ. Berapa banyak kelompok kecil mengalahkan kelompok yang banyak dengan izin Allah. Bilangan adalah sebab, tetapi izin Allah menentukan hasil.

Dalam kisah Musa, laut yang luas tidak menjadi penghalang apabila Allah membelahnya. Allah berfirman: فَأَوْحَيْنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنِ ٱضْرِب بِّعَصَاكَ ٱلْبَحْرَ ۖ فَٱنفَلَقَ فَكَانَ كُلُّ فِرْقٍ كَٱلطَّوْدِ ٱلْعَظِيمِ ۝ وَأَزْلَفْنَا ثَمَّ ٱلْءَاخَرِينَ ۝ وَأَنجَيْنَا مُوسَىٰ وَمَن مَّعَهُۥٓ أَجْمَعِينَ. Di sini lafaz أَنجَيْنَا digunakan. Keselamatan itu berlaku di tengah keadaan yang sangat luar biasa. Ini membuktikan bahawa apabila Allah menghendaki keselamatan, halangan yang kelihatan mustahil tidak menghalang-Nya.

Tetapi yang lebih menakjubkan ialah keselamatan Bani Isra’il berlaku ketika mereka dikejar oleh musuh. Mereka berada di antara laut dan tentera Fir‘aun. Pada pandangan manusia, keadaan itu seolah-olah tidak mempunyai jalan keluar. Allah menceritakan ucapan pengikut Musa: إِنَّا لَمُدْرَكُونَ — “Sesungguhnya kita benar-benar akan dapat ditangkap.” Musa menjawab: كَلَّآ ۖ إِنَّ مَعِيَ رَبِّي سَيَهْدِينِ — “Tidak sama sekali! Sesungguhnya Tuhanku bersamaku, Dia akan memberi petunjuk kepadaku.” Kemudian Allah membuka jalan. Ini merupakan salah satu gambaran paling kuat tentang makna نَجَّيْنَاكُمْ.

Ucapan Musa كَلَّا menunjukkan keyakinan yang tidak tunduk kepada gambaran zahir. Tetapi keyakinan itu bukan kerana Musa mengetahui secara terperinci bagaimana Allah akan menyelamatkan mereka. Musa tidak berkata, “Allah akan membelah laut dengan cara sekian dan sekian.” Dia berkata: إِنَّ مَعِيَ رَبِّي سَيَهْدِينِ. Dia yakin kepada Allah sebelum mengetahui bentuk penyelamatan. Ini sangat penting. Tawakkal bukan bermaksud kita mengetahui masa depan. Tawakkal bermaksud kita percaya kepada Allah sambil melakukan apa yang diperintahkan.

Maka seseorang yang sedang berada dalam kesusahan boleh mengambil pengajaran daripada نَجَّيْنَاكُمْ tanpa mendakwa bahawa Allah pasti akan menyelamatkannya daripada musibah dunia dengan bentuk yang dia mahu. Kita yakin Allah mampu menyelamatkan. Kita berdoa agar Allah menyelamatkan. Kita mengambil sebab. Tetapi kita menyerahkan hasil kepada Allah. Jika Allah menyelamatkan dalam bentuk yang kita harapkan, kita bersyukur. Jika Allah menetapkan sesuatu yang lain, kita tetap beriman kepada hikmah dan keadilan-Nya.

Ini membawa kepada perbahasan tentang hubungan antara النجاة dan التوكل. Orang yang mengetahui bahawa Allah menyelamatkan akan lebih kuat tawakkalnya. Tawakkal bukan sekadar “aku percaya Allah ada”. Tawakkal ialah hati bergantung kepada Allah dalam mendapatkan manfaat dan menolak mudarat, sambil mengambil sebab yang dibenarkan. Bani Isra’il belajar bahawa keselamatan mereka bukan daripada Fir‘aun yang akhirnya membiarkan mereka, tetapi daripada Allah yang membuka jalan.

Dalam kehidupan manusia, kadang-kadang keselamatan datang selepas kita benar-benar merasakan kelemahan. Ini boleh menjadi rahmat kerana ia memecahkan kesombongan. Jika seseorang sentiasa berjaya dengan kekuatannya sendiri, dia mungkin menyangka dia tidak memerlukan Allah. Tetapi apabila dia berada dalam keadaan yang tidak dapat dikawal, dia menyedari kelemahan dirinya. Inilah salah satu hikmah mengapa Allah menguji manusia. Allah mahu manusia kembali kepada-Nya. Allah berfirman: وَلَقَدْ أَرْسَلْنَآ إِلَىٰٓ أُمَمٍ مِّن قَبْلِكَ فَأَخَذْنَٰهُم بِٱلْبَأْسَآءِ وَٱلضَّرَّآءِ لَعَلَّهُمْ يَتَضَرَّعُونَ. Kesusahan boleh menyebabkan manusia merendahkan diri dan kembali berdoa.

Tetapi setelah Allah menyelamatkan, manusia perlu menjaga hati daripada lupa. Inilah yang berlaku kepada sebahagian manusia. Ketika bahaya, dia berkata يا رب. Selepas selamat, dia kembali kepada kelalaian. Maka Allah mengingatkan Bani Isra’il tentang نَجَّيْنَاكُمْ agar nikmat keselamatan tidak menjadi hujah terhadap mereka. Semakin besar nikmat, semakin besar tanggungjawab.

Perkara ini sangat jelas dalam ayat lain tentang Nabi Yunus عليه السلام. Allah berfirman: فَلَوْلَآ أَنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلْمُسَبِّحِينَ ۝ لَلَبِثَ فِي بَطْنِهِۦٓ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ ۝ فَنَبَذْنَٰهُ بِٱلْعَرَآءِ وَهُوَ سَقِيمٌ ۝ وَأَنۢبَتْنَا عَلَيْهِ شَجَرَةً مِّن يَقْطِينٍ. Allah menyelamatkan Yunus daripada keadaan yang sangat sukar. Dalam kisah tersebut, keselamatan membawa kepada satu lagi bentuk kehidupan dan tanggungjawab. Ini mengajar bahawa apabila Allah menyelamatkan seseorang, dia perlu kembali kepada amal yang baik.

Begitu juga Nabi Ayyub عليه السلام. Allah berfirman: وَأَيُّوبَ إِذْ نَادَىٰ رَبَّهُۥٓ أَنِّى مَسَّنِيَ ٱلضُّرُّ وَأَنتَ أَرْحَمُ ٱلرَّٰحِمِينَ ۝ فَٱسْتَجَبْنَا لَهُۥ فَكَشَفْنَا مَا بِهِۦ مِن ضُرٍّ. Allah mengangkat kesusahannya. Lafaz فَكَشَفْنَا menunjukkan Allah menyingkap dan menghilangkan kesusahan. Ini berada dalam medan makna yang sama dengan keselamatan: Allah mengeluarkan hamba daripada keadaan yang menyakitkan. Maka apabila kita membaca نَجَّيْنَاكُمْ, kita boleh melihatnya sebagai salah satu daripada banyak cara al-Quran menerangkan rahmat Allah kepada hamba yang berada dalam kesusahan.

Namun kita juga perlu menyedari bahawa tidak semua orang yang berdoa akan mendapat bentuk keselamatan dunia yang sama. Para nabi berdoa, tetapi ada perkara yang Allah tetapkan berlaku. Rasulullah ﷺ sendiri kehilangan orang yang baginda kasihi. Para sahabat mengalami kematian dan peperangan. Maka kita tidak boleh menjadikan kisah Bani Isra’il sebagai formula bahawa setiap orang yang dizalimi pasti akan diselamatkan daripada kesan dunia dalam masa yang segera. Yang pasti ialah Allah Maha Adil, dan keselamatan akhirat bagi orang yang beriman adalah jauh lebih besar daripada keselamatan dunia.

Inilah sebabnya konsep نَجَاة dalam al-Quran akhirnya membawa kepada النجاة daripada النار. Allah berfirman: فَمَن زُحْزِحَ عَنِ ٱلنَّارِ وَأُدْخِلَ ٱلْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَ. Kejayaan bukan sekadar bebas daripada kemiskinan, penyakit atau musuh. Kejayaan ialah dijauhkan daripada neraka dan dimasukkan ke dalam syurga. Maka apabila kita memohon Allah menyelamatkan kita, hendaklah keselamatan terbesar yang kita cari ialah keselamatan agama dan akhirat.

Dalam konteks ini, نَجَّيْنَاكُمْ juga mengajar kita supaya tidak berlebihan dalam mengejar keselamatan dunia sehingga mengorbankan keselamatan akhirat. Ada manusia yang mahu selamat daripada kesusahan dunia lalu melakukan dosa. Dia menipu untuk mendapat wang, menzalimi orang untuk mempertahankan kedudukan, mengorbankan agama untuk mendapatkan penerimaan manusia. Secara zahir dia mungkin “selamat” daripada satu masalah, tetapi sebenarnya dia memasukkan dirinya ke dalam masalah yang lebih besar. Keselamatan sebenar ialah keselamatan yang tidak mengorbankan hubungan dengan Allah.

Musa عليه السلام dan Bani Isra’il tidak diselamatkan dengan cara mereka menggadaikan agama. Mereka diselamatkan melalui perintah Allah. Ini memberikan prinsip bahawa seseorang tidak boleh mencari keselamatan dengan melakukan sesuatu yang haram. Jika seseorang berada dalam kesusahan, dia tetap perlu menjaga batas Allah. Allah berfirman: وَمَن يَتَّقِ ٱللَّهَ يَجْعَل لَّهُۥ مَخْرَجًا ۝ وَيَرْزُقْهُۥ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ. Barang siapa bertakwa kepada Allah, Allah akan menjadikan baginya jalan keluar dan memberinya rezeki dari arah yang tidak disangka-sangka. Perhatikan istilah مَخْرَجًا, jalan keluar. Ia sangat dekat dengan idea keselamatan: Allah memberikan jalan keluar daripada kesempitan.

Maka نَجَّيْنَاكُمْ dan مَخْرَجًا bertemu pada satu gambaran: Allah mampu memberikan jalan keluar. Tetapi jalan keluar itu tidak semestinya datang menurut perancangan manusia. Musa tidak merancang laut akan terbelah. Bani Isra’il tidak mengetahui bentuk penyelamatan tersebut. Allah memberikan jalan keluar daripada arah yang tidak mereka sangka. Oleh itu orang beriman perlu terus berusaha, berdoa dan bertawakkal tanpa mengehadkan cara Allah boleh menolongnya.

Satu lagi perkara penting ialah bahawa keselamatan Bani Isra’il bukan alasan untuk mereka menjadi sombong. Jika Allah menyelamatkan seseorang, dia tidak menjadi lebih mulia kerana keselamatan itu semata-mata. Dia menjadi lebih bertanggungjawab. Allah boleh memberikan nikmat kepada seseorang sebagai ujian. Jika dia bersyukur, nikmat itu menjadi kebaikan. Jika dia kufur, nikmat itu boleh menjadi hujah terhadapnya. Oleh itu, seseorang yang pernah mengalami keselamatan yang besar hendaklah semakin merendah diri kepada Allah.

Kita dapat melihat ini pada Rasulullah ﷺ. Allah memberikan kemenangan, tetapi Allah berfirman dalam Surah al-Nasr: إِذَا جَآءَ نَصْرُ ٱللَّهِ وَٱلْفَتْحُ ۝ وَرَأَيْتَ ٱلنَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ ٱللَّهِ أَفْوَاجًا ۝ فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَٱسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُۥ كَانَ تَوَّابًا. Apabila datang pertolongan dan kemenangan Allah, perintahnya ialah bertasbih memuji Allah dan beristighfar. Ini sangat indah. Selepas kemenangan, bukan kesombongan tetapi tasbih dan istighfar. Selepas keselamatan, bukan lupa tetapi syukur. Ini merupakan adab yang sangat sesuai untuk memahami نَجَّيْنَاكُمْ.

Dalam ayat Bani Isra’il, Allah mengingatkan mereka tentang keselamatan daripada Fir‘aun. Dalam Surah al-Nasr, Allah mengingatkan Rasulullah ﷺ tentang pertolongan dan kemenangan. Kedua-duanya menunjukkan bahawa kejayaan perlu membawa manusia kepada Allah. Orang yang menyandarkan kemenangan kepada dirinya sendiri akan mudah jatuh kepada kesombongan. Orang yang menyandarkan kemenangan kepada Allah akan berkata الحمد لله dan semakin tunduk.

Lafaz نَجَّيْنَاكُمْ juga mempunyai unsur rahmat yang sangat jelas. Allah melihat keadaan mereka dan mengeluarkan mereka. Tetapi rahmat Allah bukan bermaksud bahawa semua kehendak mereka mesti dipenuhi. Rahmat Allah kadang-kadang berbentuk pemberian, kadang-kadang berbentuk pencegahan, kadang-kadang berbentuk penangguhan, dan kadang-kadang berbentuk penyelamatan daripada sesuatu yang mereka sendiri tidak sedari. Oleh itu, seorang Muslim hendaklah meminta rahmat Allah dengan penuh kepercayaan kepada-Nya.

Dalam konteks sejarah Musa, Allah bukan sahaja menyelamatkan Bani Isra’il daripada Fir‘aun, tetapi Dia juga menjaga Musa sejak awal. Allah berfirman kepada ibu Musa: وَلَا تَخَافِي وَلَا تَحْزَنِيٓ ۖ إِنَّا رَآدُّوهُ إِلَيْكِ وَجَاعِلُوهُ مِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ. “Janganlah engkau takut dan janganlah engkau bersedih; sesungguhnya Kami akan mengembalikannya kepadamu dan menjadikannya daripada kalangan para rasul.” Allah mengatur keselamatan Musa dalam keadaan yang tidak diketahui oleh manusia. Ini mengajar bahawa keselamatan Allah kadang-kadang bermula jauh sebelum manusia menyedari bahawa dia berada dalam bahaya.

Jika kita renungkan perkara ini, kita akan memahami bahawa hidup manusia penuh dengan نَجَاة yang tersembunyi. Seorang anak mungkin tidak mengetahui berapa banyak bahaya yang dielakkan oleh ibu bapanya. Seseorang mungkin tidak mengetahui berapa banyak musibah yang Allah jauhkan. Kita bangun pagi dan menyangka bahawa kita hanya “bangun seperti biasa”, sedangkan hakikatnya kehidupan itu sendiri merupakan nikmat yang Allah kembalikan kepada kita selepas tidur. Kita keluar rumah dan pulang dengan selamat; kita mungkin menganggapnya perkara biasa, sedangkan keselamatan perjalanan bukan sesuatu yang kita miliki secara mutlak. Maka hati yang memahami نَجَّيْنَاكُمْ akan sentiasa melihat kehidupan dengan rasa syukur.

Allah berfirman: وَإِن تَعُدُّوا۟ نِعْمَتَ ٱللَّهِ لَا تُحْصُوهَآ. Jika kamu menghitung nikmat Allah, kamu tidak akan mampu menghitungnya. Keselamatan merupakan salah satu nikmat yang sangat besar tetapi sering tidak dikira. Manusia menghitung wang, rumah, kereta dan harta, tetapi tidak menghitung berapa banyak bahaya yang Allah jauhkan daripadanya. Padahal jika seseorang mengetahui semua bahaya yang telah dijauhkan, mungkin dia akan lebih banyak bersyukur.

Sebab itu Rasulullah ﷺ mengajar doa memohon العفو والعافية. Keselamatan dan kesejahteraan bukan perkara kecil. Nabi ﷺ juga mengajar supaya kita meminta perlindungan daripada hilangnya nikmat Allah, berubahnya afiat yang diberikan Allah dan datangnya kemurkaan-Nya. Semua ini membentuk jiwa yang menyedari bahawa nikmat boleh berubah dan keselamatan perlu dijaga dengan ketaatan.

Kita juga perlu melihat hubungan نَجَّيْنَاكُمْ dengan konsep “ingat”. Ayat sebelumnya memerintahkan اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ. Kemudian Allah menyebut نَجَّيْنَاكُمْ. Ini menunjukkan bahawa keselamatan ialah sesuatu yang patut dimasukkan dalam memori syukur. Jika seseorang lupa nikmat, dia mudah mengeluh. Jika dia mengingati nikmat, dia lebih mudah bersyukur. Oleh itu, mengingati bagaimana Allah pernah menyelamatkan kita merupakan latihan rohani yang sangat besar.

Seseorang boleh mengambil masa untuk mengingat kembali kehidupannya: berapa banyak kali Allah menyelamatkannya daripada keputusan yang salah, daripada manusia yang buruk, daripada keadaan yang merosakkan, daripada kemalangan, daripada dosa, daripada kejahilan dan daripada pelbagai perkara. Tetapi hendaklah semua itu dilakukan dengan adab. Jangan seseorang mendakwa perkara yang tidak diketahuinya sebagai pasti. Cukuplah dia berkata, “Allah telah memberikan kepadaku banyak keselamatan yang aku sedari dan yang tidak aku sedari.” Ini adalah syukur.

Lafaz نَجَّيْنَاكُمْ juga menunjukkan bahawa Allah boleh menyelamatkan seseorang daripada sesuatu yang manusia sendiri tidak mampu selesaikan. Fir‘aun ialah simbol kekuasaan dunia yang sangat besar. Tetapi kekuasaan itu tidak menghalang Allah. Ini memberi ketenangan kepada hati orang yang berada dalam keadaan dizalimi. Kita tidak boleh menjanjikan bahawa setiap orang akan melihat pembebasan dunia dengan segera, tetapi kita boleh memastikan satu perkara: kezaliman manusia tidak berada di luar pengetahuan Allah. Allah berfirman: وَلَا تَحْسَبَنَّ ٱللَّهَ غَٰفِلًا عَمَّا يَعْمَلُ ٱلظَّٰلِمُونَ. Jangan sekali-kali engkau menyangka Allah lalai terhadap apa yang dilakukan oleh orang-orang zalim.

Musa عليه السلام menunggu ketetapan Allah. Bani Isra’il melalui kesusahan. Tetapi akhirnya datang keselamatan. Ini bukan bermaksud kita boleh menetapkan bila dan bagaimana Allah akan menyelamatkan. Tetapi kita tahu bahawa Allah berkuasa melakukan apa sahaja yang Dia kehendaki. Oleh itu, apabila seseorang dizalimi, dia hendaklah mengambil sebab yang dibenarkan untuk mempertahankan dirinya, tetapi hatinya tidak berputus asa daripada pertolongan Allah.

Allah berfirman: وَمَن يَتَوَكَّلْ عَلَى ٱللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُۥٓ. Barang siapa bertawakkal kepada Allah, maka Allah mencukupkannya. Inilah ruh نَجَّيْنَاكُمْ. Allah mencukupkan hamba-Nya pada saat makhluk tidak mampu mencukupkannya.

Walaupun demikian, seseorang tidak boleh menggunakan kisah Bani Isra’il untuk membenarkan sikap pasif. Musa عليه السلام diperintahkan bertindak. Bani Isra’il diperintahkan bergerak. Mereka tidak duduk menunggu tentera Fir‘aun sampai. Allah memberikan keselamatan melalui perintah dan usaha. Maka tawakkal yang benar sentiasa bersama ketaatan. Orang yang berkata “Allah akan menyelamatkan aku” tetapi sengaja masuk ke dalam bahaya tanpa keperluan bukanlah orang yang memahami tawakkal. Nabi ﷺ bersabda: اعْقِلْهَا وَتَوَكَّلْ — “Ikatlah ia dan bertawakkallah,” dalam hadis yang masyhur tentang unta. Maksudnya ialah ambil sebab kemudian bertawakkal.

Begitu juga dalam menjaga agama. Seseorang tidak boleh berkata, “Kalau Allah mahu menyelamatkan iman aku, Allah akan selamatkan,” lalu dia sengaja duduk dalam lingkungan fitnah tanpa keperluan. Dia perlu mengambil sebab: mencari ilmu, menjauhi maksiat, memilih sahabat yang baik, menjaga solat, membaca al-Quran, berdoa dan meminta perlindungan Allah. Selepas itu dia bergantung kepada Allah. Keselamatan iman ialah nikmat yang sangat besar.

Bani Isra’il telah melihat tanda-tanda Allah yang sangat jelas. Tetapi tanda yang besar tidak semestinya menjadikan seseorang istiqamah jika hatinya rosak. Mereka melihat laut terbelah, tetapi kemudian berlaku penyimpangan. Maka kita tidak boleh menganggap bahawa pengalaman luar biasa secara automatik menjamin iman. Yang penting ialah bagaimana seseorang bertindak terhadap wahyu dan nikmat.

Ini membawa kepada satu makna yang sangat halus: نَجَّيْنَاكُمْ ialah nikmat, tetapi nikmat itu sendiri boleh menjadi hujah terhadap seseorang. Allah telah menyelamatkan Bani Isra’il; maka selepas keselamatan itu mereka mempunyai tanggungjawab untuk mentaati Allah. Jika mereka kufur, nikmat tersebut tidak menjadi alasan untuk mereka. Sebaliknya ia menjadi sebahagian daripada hujah Allah terhadap mereka: “Bukankah Kami telah menyelamatkan kamu?” Ini adalah gaya al-Quran yang sering mengingatkan manusia tentang nikmat sebelum menyebut tanggungjawab.

Allah berfirman kepada manusia dalam Surah al-Nahl: وَٱللَّهُ أَخْرَجَكُم مِّنۢ بُطُونِ أُمَّهَٰتِكُمْ لَا تَعْلَمُونَ شَيْـًٔا وَجَعَلَ لَكُمُ ٱلسَّمْعَ وَٱلْأَبْصَٰرَ وَٱلْأَفْـِٔدَةَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ. Allah mengeluarkan manusia dari perut ibu dalam keadaan tidak mengetahui apa-apa, kemudian memberikan pendengaran, penglihatan dan hati supaya kamu bersyukur. Perkataan أَخْرَجَكُمْ dan نَجَّيْنَاكُمْ sama-sama memberikan gambaran bahawa Allah mengeluarkan manusia daripada satu keadaan kepada keadaan yang lain. Dalam satu ayat manusia dikeluarkan dari rahim ke dunia; dalam ayat kita Bani Isra’il dikeluarkan daripada penindasan kepada keselamatan. Kedua-duanya menuntut syukur.

Bahkan kelahiran manusia sendiri merupakan satu bentuk keselamatan daripada satu keadaan kepada keadaan lain. Kita tidak memilih untuk dilahirkan. Kita tidak memilih untuk mempunyai pendengaran dan penglihatan. Kita tidak mencipta diri kita. Semua itu pemberian Allah. Maka hati yang memahami نَجَّيْنَاكُمْ akan melihat dirinya sebagai makhluk yang sentiasa bergantung kepada Allah.

Dalam masa yang sama, lafaz ini mengingatkan kita bahawa keselamatan bukan hak manusia yang boleh dituntut daripada Allah berdasarkan kekuatan dirinya. Allah memberi dengan فضل dan رحمة-Nya. Walaupun Allah menjanjikan pelbagai janji kepada orang beriman, manusia tidak boleh berasa dia mempunyai kuasa terhadap Allah. Dia beribadah kerana Allah berhak disembah, dan dia berharap rahmat Allah. Nabi ﷺ bersabda bahawa tidak ada seorang pun masuk syurga semata-mata kerana amalnya tanpa rahmat Allah. Ini menjadikan manusia sentiasa berharap dan takut.

Maka apabila kita membaca نَجَّيْنَاكُمْ, kita boleh merasakan betapa dekatnya lafaz ini dengan sifat rahmat Allah. Tetapi rahmat bukan kelembutan tanpa hikmah. Allah menyelamatkan Bani Isra’il daripada Fir‘aun, tetapi kemudian menguji mereka. Allah memberikan nikmat, kemudian melihat apa yang mereka lakukan. Rahmat dan ujian tidak bertentangan. Bahkan kadang-kadang rahmat Allah datang melalui ujian yang akhirnya menyelamatkan manusia daripada sesuatu yang lebih buruk.

Dalam konteks ini, kisah Musa mempunyai banyak lapisan keselamatan. Musa diselamatkan daripada dibunuh ketika bayi. Dia diselamatkan daripada kesan pembunuhan Bani Isra’il. Dia dibesarkan dalam rumah Fir‘aun tetapi tidak menjadi seperti Fir‘aun. Dia meninggalkan Mesir pada satu masa, kemudian kembali sebagai rasul. Bani Isra’il diselamatkan daripada Fir‘aun. Mereka diselamatkan daripada tentera ketika laut terbelah. Semua ini menunjukkan bahawa Allah boleh mengatur keselamatan melalui rangkaian peristiwa yang panjang.

Maka satu lafaz نَجَّيْنَاكُمْ sebenarnya membuka sebuah dunia pemikiran tentang penjagaan Allah terhadap hamba. Allah boleh memulakan penyelamatan jauh sebelum manusia menyedarinya. Allah boleh menggunakan sebab yang kecil untuk menghasilkan hasil yang besar. Allah boleh menggunakan manusia sebagai sebab tetapi keselamatan tetap dinisbahkan kepada-Nya. Allah boleh menyelamatkan seseorang secara kolektif bersama kelompoknya. Allah boleh menyelamatkan daripada bahaya yang nyata. Allah juga boleh menyelamatkan daripada bahaya yang tersembunyi.

Tetapi manusia perlu berhati-hati dengan satu perkara: jangan menyandarkan kepada Allah sesuatu yang tidak diketahui sebagai pasti. Kita boleh berkata Allah Maha Mengetahui dan Maha Bijaksana. Kita boleh berkata Allah mampu menyelamatkan. Tetapi apabila bercakap tentang peristiwa tertentu dalam hidup kita, kita tidak boleh memastikan “Allah melakukan ini kerana sebab sekian” kecuali ada dalil. Ini termasuk adab dalam berbicara tentang perbuatan Allah. Kita beriman kepada apa yang Allah beritakan dan kita berhenti pada perkara yang kita tidak tahu.

Lafaz نَجَّيْنَاكُمْ sendiri sudah cukup untuk kita menetapkan apa yang Allah beritakan: Allah menyelamatkan Bani Isra’il daripada آل فرعون. Kita tidak perlu menambah cerita yang tidak terdapat dalam ayat untuk menjadikan lafaz itu lebih hebat. Al-Quran sendiri sudah cukup hebat. Kita hanya perlu merenungkan susunannya.

Susunan itu bermula dengan وَإِذْ — “dan ketika”. Ini membawa kita kepada satu peristiwa masa lalu. Kemudian نَجَّيْنَاكُمْ — “Kami menyelamatkan kamu”. Selepas itu مِّنْ ءَالِ فِرْعَوْنَ — “daripada kaum Fir‘aun”. Kemudian Allah menjelaskan keadaan mereka: يَسُومُونَكُمْ سُوءَ ٱلْعَذَابِ. Kemudian bentuknya: يُذَبِّحُونَ أَبْنَاءَكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَاءَكُمْ. Kemudian Allah menyimpulkan: وَفِي ذَٰلِكُم بَلَاءٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَظِيمٌ. Jadi lafaz نَجَّيْنَاكُمْ berada di tengah satu struktur yang bergerak daripada ingatan sejarah kepada nikmat, daripada nikmat kepada penderitaan, dan daripada penderitaan kepada kesedaran tentang ujian Allah.

Dengan kata lain, Allah tidak membenarkan manusia membaca sejarah secara terpisah daripada Tuhan. Sejarah Bani Isra’il bukan sekadar sejarah politik Mesir. Ia ialah sejarah pertolongan Allah. Mereka bukan sekadar keluar daripada Mesir; mereka diselamatkan oleh Allah. Fir‘aun bukan sekadar kehilangan kuasa; dia ditundukkan oleh ketetapan Allah. Laut bukan sekadar fenomena alam; dalam kisah tersebut ia menjadi medan mukjizat dan keselamatan. Dengan itu, lafaz نَجَّيْنَاكُمْ mengajar kita membaca peristiwa dengan pandangan iman.

Ini sangat penting dalam kehidupan kita sendiri. Jangan membaca sejarah hidup hanya sebagai “aku berjaya”. Tanya juga: “Di mana Allah menyelamatkan aku?” Jangan berkata hanya “aku keluar daripada masalah”. Katakan dalam hati: “Allah mengeluarkan aku daripada masalah itu.” Jangan berkata hanya “aku sembuh”. Ingat: “Allah memberikan kesembuhan.” Jangan berkata hanya “aku terlepas”. Ingat: “Allah menyelamatkan aku.” Bahasa hati ini mengubah manusia daripada ujub kepada syukur.

Allah berfirman: وَمَا بِكُم مِّن نِّعْمَةٍ فَمِنَ ٱللَّهِ. Apa sahaja nikmat yang ada pada kamu, maka ia daripada Allah. Keselamatan ialah nikmat. Maka ia daripada Allah. Kita boleh berterima kasih kepada manusia yang membantu kita kerana Nabi ﷺ bersabda: مَنْ لَا يَشْكُرِ النَّاسَ لَا يَشْكُرِ اللَّهَ — “Sesiapa yang tidak berterima kasih kepada manusia, dia tidak bersyukur kepada Allah.” Tetapi kita tidak boleh berhenti pada manusia. Kita berterima kasih kepada manusia sebagai sebab, dan kita memuji Allah sebagai Pemberi nikmat.

Musa عليه السلام ialah sebab, tetapi Allah ialah yang menyelamatkan. Para sahabat ialah sebab dalam banyak peristiwa, tetapi kemenangan datang daripada Allah. Doktor ialah sebab dalam rawatan, tetapi kesembuhan daripada Allah. Makanan ialah sebab kenyang, tetapi Allah yang memberikan rezeki dan kemampuan tubuh. Kenderaan ialah sebab perjalanan, tetapi Allah yang menjaga. Ini bukan menafikan sebab; ini meletakkan sebab pada kedudukannya.

Maka lafaz نَجَّيْنَاكُمْ boleh membebaskan hati daripada dua kesalahan besar. Kesalahan pertama ialah menafikan sebab dan meninggalkan usaha. Kesalahan kedua ialah bergantung kepada sebab dan melupakan Allah. Jalan yang benar ialah mengambil sebab dan bergantung kepada Allah. Itulah keseimbangan yang diajarkan oleh syariat.

Jika seseorang benar-benar menghayati نَجَّيْنَاكُمْ, dia juga akan belajar untuk tidak menghina orang yang sedang diuji. Kita tidak tahu bila Allah akan mengeluarkannya daripada kesusahan. Bani Isra’il berada dalam keadaan yang sangat berat, tetapi Allah mempunyai ketetapan untuk mereka. Oleh itu, jangan melihat orang yang sedang jatuh lalu berkata dia tidak akan bangkit. Jangan melihat orang yang sedang miskin lalu menganggap hidupnya akan sentiasa miskin. Jangan melihat orang yang sedang sakit lalu menganggap tiada jalan. Allah berkuasa mengubah keadaan. Tetapi sekali lagi, jangan memberi janji yang Allah tidak janjikan dalam bentuk tertentu. Kita berharap, berdoa dan membantu.

Begitu juga orang yang sedang berada dalam keadaan baik tidak boleh menganggap keselamatannya kekal. Nikmat boleh berubah. Oleh itu dia perlu bersyukur dan menggunakan masa selamat untuk melakukan ketaatan. Nabi ﷺ bersabda: اغْتَنِمْ خَمْسًا قَبْلَ خَمْسٍ — manfaatkan lima perkara sebelum lima perkara, antaranya masa hidup sebelum datang kematian dan masa sihat sebelum sakit. Prinsip ini sangat dekat dengan نَجَّيْنَاكُمْ: gunakan keselamatan sebelum datang ujian berikutnya.

Keselamatan daripada Fir‘aun sepatutnya menjadi peluang kepada Bani Isra’il untuk menyembah Allah dengan lebih bersungguh-sungguh. Tetapi mereka tidak semuanya mengambil peluang itu. Ini memberi amaran kepada kita: jangan tunggu keselamatan sempurna untuk menjadi baik. Jadilah baik ketika sedang diuji. Jika Allah menyelamatkan, teruskan kebaikan. Jika Allah masih menguji, teruskan kesabaran. Kedua-duanya memerlukan Allah.

Satu lagi dimensi ialah bahawa keselamatan bukan semata-mata bebas daripada orang jahat. Bani Isra’il keluar daripada Fir‘aun, tetapi mereka perlu menghadapi kelemahan dalaman mereka sendiri. Ini mengajar bahawa seseorang boleh keluar daripada musuh luar tetapi masih mempunyai musuh dalam dirinya. Hawa nafsu, kesombongan, cinta dunia, marah, hasad dan kejahilan boleh menjadi sebab kebinasaan. Maka selepas Allah menyelamatkan seseorang daripada bahaya luar, dia perlu meminta Allah menyelamatkannya daripada bahaya dalam.

Rasulullah ﷺ bersabda: الْمُجَاهِدُ مَنْ جَاهَدَ نَفْسَهُ فِي طَاعَةِ اللَّهِ dalam riwayat yang masyhur. Perjuangan terhadap diri sendiri ialah perkara yang sangat penting. Seseorang mungkin bebas daripada musuh tetapi menjadi hamba hawa nafsu. Dia mungkin bebas daripada penindasan tetapi menjadi penindas kepada orang lain. Dia mungkin mendapat keamanan tetapi menggunakan keamanan untuk maksiat. Maka keselamatan luaran mesti disusuli dengan pembaikan dalaman.

Dalam hal ini, kisah Bani Isra’il merupakan cermin yang sangat tajam. Allah menyelamatkan mereka daripada Fir‘aun, tetapi mereka perlu belajar menyembah Allah. Mereka tidak boleh membawa perangai yang terbentuk dalam keadaan penindasan ke dalam kehidupan selepas keselamatan. Begitu juga seseorang yang keluar daripada masa susah perlu berhati-hati agar pengalaman susah tidak menyebabkan dia menjadi keras hati terhadap orang lain. Orang yang pernah susah sepatutnya lebih mudah membantu orang yang susah, bukan lebih cepat menghina mereka.

Ini juga merupakan makna syukur. Syukur bukan sekadar berkata الحمد لله selepas mendapat keselamatan. Syukur ialah menggunakan keselamatan untuk mendekati Allah dan membantu makhluk. Jika Allah menyelamatkan kita daripada satu kesusahan, jangan gunakan keselamatan itu untuk menzalimi orang lain. Jika Allah memberikan rezeki selepas kemiskinan, jangan gunakan rezeki untuk sombong. Jika Allah memberikan ilmu selepas kejahilan, jangan gunakan ilmu untuk menghina orang. Jika Allah memberikan kedudukan selepas kelemahan, jangan gunakan kedudukan untuk menindas. Keselamatan yang sebenar ialah keselamatan yang melahirkan kebaikan.

Allah berfirman: وَأَحْسِن كَمَآ أَحْسَنَ ٱللَّهُ إِلَيْكَ. Berbuat baiklah sebagaimana Allah telah berbuat baik kepadamu. Ini sangat sesuai dengan makna نَجَّيْنَاكُمْ. Allah telah menyelamatkan, maka hamba hendaklah menjadi orang yang membawa keselamatan kepada orang lain sejauh yang dia mampu. Bukan bermaksud manusia mempunyai kuasa keselamatan mutlak, tetapi dia boleh menjadi sebab menghilangkan kesusahan orang lain. Rasulullah ﷺ bersabda bahawa sesiapa yang melepaskan satu kesusahan seorang mukmin daripada kesusahan dunia, Allah akan melepaskan satu kesusahannya daripada kesusahan hari kiamat. Ini menunjukkan bahawa orang yang telah merasai nikmat keselamatan sepatutnya membantu orang lain mendapatkan jalan keluar.

Maka seseorang yang benar-benar memahami نَجَّيْنَاكُمْ tidak akan menjadi orang yang hanya mahu dirinya selamat. Dia juga akan membantu keluarganya, jirannya, muridnya dan masyarakatnya selamat daripada keburukan sejauh kemampuan dan batas syarak. Dia membantu orang yang lapar dengan makanan, orang yang tidak tahu dengan ilmu, orang yang tersesat dengan nasihat, orang yang tertekan dengan bantuan dan orang yang dizalimi dengan keadilan. Semua ini merupakan buah syukur terhadap nikmat Allah.

Namun dalam semua usaha tersebut, dia tidak menyandarkan keselamatan mutlak kepada dirinya. Dia hanya menjadi sebab. Allah tetap المنجي. Ini perlu dijaga supaya seseorang yang membantu orang lain tidak menjadi sombong. Jika dia berkata, “Aku yang menyelamatkan kamu,” sedangkan dia hanya sebab, dia perlu memperbetulkan hatinya. Allah yang memberikan kemampuan, kesempatan, ilmu, harta dan kekuatan untuk membantu.

Demikianlah apabila kita membaca نَجَّيْنَاكُمْ, kita sebenarnya sedang diajar untuk membaca setiap nikmat dengan dua pandangan: pandangan terhadap sebab dan pandangan terhadap Musabbib. Pandangan terhadap sebab menjaga kita daripada kejahilan tentang dunia. Pandangan terhadap Allah menjaga kita daripada syirik hati dan ujub. Kedua-duanya perlu berjalan bersama.

Lafaz نَجَّيْنَاكُمْ juga memberikan kita satu kaedah penting dalam memahami perbuatan Allah: kita menetapkan apa yang Allah tetapkan untuk diri-Nya tanpa menyerupakan perbuatan Allah dengan perbuatan makhluk. Allah menyelamatkan Bani Isra’il. Kita beriman kepada hakikat perbuatan tersebut sebagaimana Allah memberitakannya, tanpa bertanya bagaimana cara perbuatan Allah itu berlaku dari sudut yang tidak diberitahu kepada kita. Kita tidak menyerupakan perbuatan Allah dengan perbuatan makhluk. Allah berfirman: لَيْسَ كَمِثْلِهِۦ شَيْءٌ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْبَصِيرُ. Tidak ada sesuatu pun yang menyerupai-Nya, dan Dia Maha Mendengar lagi Maha Melihat.

Ini penting kerana apabila kita menyebut Allah menyelamatkan, kita tidak membayangkan bahawa perbuatan Allah sama seperti manusia menyelamatkan. Manusia memerlukan kemampuan, alat, perancangan, masa dan banyak perkara. Allah tidak bergantung kepada makhluk. Allah berfirman: إِنَّمَآ أَمْرُهُۥٓ إِذَآ أَرَادَ شَيْـًٔا أَن يَقُولَ لَهُۥ كُن فَيَكُونُ. Apabila Dia menghendaki sesuatu, urusan-Nya hanyalah berkata kepadanya “Jadilah”, maka jadilah ia. Kita beriman kepada perbuatan Allah tanpa membayangkan hakikatnya seperti perbuatan makhluk.

Dengan itu, نَجَّيْنَاكُمْ juga mengingatkan bahawa Allah mempunyai perbuatan yang Dia lakukan menurut kehendak dan hikmah-Nya. Dia menyelamatkan siapa yang Dia kehendaki dengan cara yang Dia kehendaki. Kita tidak boleh memaksa Allah dengan kehendak kita. Kita berdoa, kita meminta, kita berharap, tetapi kita menyerahkan keputusan kepada Allah. Inilah adab seorang hamba.

Bani Isra’il mungkin tidak tahu sebelum peristiwa itu bagaimana Allah akan menyelamatkan mereka. Tetapi Allah tahu. Demikian juga kita. Kita tidak tahu bagaimana Allah akan menyelesaikan masalah kita. Tetapi kita boleh yakin bahawa Allah mengetahui. Inilah sebabnya doa seorang mukmin tidak sia-sia. Rasulullah ﷺ bersabda bahawa doa seorang Muslim tidaklah dia berdoa dengan doa yang mengandungi dosa atau memutuskan silaturahim melainkan Allah akan memberinya salah satu daripada tiga perkara: doa itu dikabulkan, atau disimpan untuk akhirat, atau keburukan yang seumpamanya dijauhkan daripadanya. Maka keselamatan Allah boleh berlaku dengan cara yang kita tidak nampak.

Kadang-kadang kita berdoa agar Allah memberikan sesuatu, tetapi Allah menyelamatkan kita dengan tidak memberikannya. Kadang-kadang kita berdoa agar Allah menghilangkan seseorang daripada hidup kita, tetapi Allah mengekalkan keadaan itu untuk mendidik kita. Kadang-kadang kita berdoa agar satu masalah hilang, tetapi Allah memberikan kekuatan untuk menghadapinya. Semua ini memerlukan ilmu, sabar dan tawakkal. Jangan mengehadkan النجاة kepada “masalah hilang seperti yang aku mahu”. Allah mengetahui bentuk keselamatan yang paling sesuai.

Tetapi dalam ayat نَجَّيْنَاكُمْ, Allah memberitahu secara jelas bahawa Bani Isra’il memang diselamatkan daripada Fir‘aun. Maka dalam perkara yang Allah khabarkan, kita tidak ragu. Ini berbeza dengan perkara ghaib yang tidak diberitahu. Kita menerima berita wahyu sebagaimana ia datang.

Satu lagi pengajaran ialah bahawa Allah boleh menyelamatkan satu generasi kerana misi yang berkaitan dengan generasi selepasnya. Musa عليه السلام bukan hanya diselamatkan sebagai individu. Melalui Musa, Allah menyelamatkan Bani Isra’il dan menyampaikan risalah. Ini menunjukkan bahawa seseorang yang Allah selamatkan mungkin mempunyai tanggungjawab yang lebih besar selepas itu. Jika Allah menyelamatkan seorang guru daripada suatu kesulitan, mungkin Allah mahu dia terus mengajar. Jika Allah menyelamatkan seorang ibu daripada kesusahan, mungkin Allah mahu dia membesarkan anak-anaknya. Jika Allah menyelamatkan seorang pendakwah daripada fitnah, mungkin Allah mahu dia terus menyampaikan kebenaran. Keselamatan bukan semestinya rehat; kadang-kadang ia adalah persediaan untuk amanah.

Musa عليه السلام selepas diselamatkan tidak hidup tanpa tugas. Dia membawa risalah kepada Fir‘aun. Ini sangat penting. Allah menyelamatkan Musa daripada keadaan tertentu supaya dia menjalankan misi yang lebih besar. Maka apabila Allah menyelamatkan kita daripada sesuatu, kita perlu bertanya: “Untuk apa Allah memberikan aku peluang kedua ini?” Soalan ini lebih bermanfaat daripada sekadar “Bagaimana aku boleh menikmati hidup selepas selamat?”

Peluang kedua ialah amanah. Keselamatan daripada satu kemalangan boleh menjadi peluang untuk memperbaiki kehidupan. Keselamatan daripada penyakit boleh menjadi peluang untuk memperbaiki ibadah. Keselamatan daripada masalah kewangan boleh menjadi peluang untuk mengurus harta dengan lebih baik. Keselamatan daripada fitnah boleh menjadi peluang untuk lebih berhati-hati. Keselamatan daripada kejahilan melalui ilmu boleh menjadi peluang untuk mengajar orang lain.

Jika seseorang menerima keselamatan tetapi tidak berubah, dia mungkin tidak memahami maksud nikmat tersebut. Allah berfirman: وَلَئِنْ أَذَقْنَٰهُ رَحْمَةً مِّنَّا مِنۢ بَعْدِ ضَرَّآءَ مَسَّتْهُ لَيَقُولَنَّ هَٰذَا لِى. Manusia boleh berubah selepas menerima rahmat dan menganggapnya sebagai hak dirinya. Dia berkata, “Ini milikku.” Ini sama dengan penyakit Qarun. Oleh itu, selepas keselamatan jangan berkata, “Aku sudah selamat kerana aku hebat.” Katakan, “Allah telah menyelamatkan aku.”

Allah juga berfirman: وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ حَبَّبَ إِلَيْكُمُ ٱلْإِيمَٰنَ وَزَيَّنَهُۥ فِي قُلُوبِكُمْ. Hidayah juga nikmat. Maka kita boleh memperluas renungan: jika Allah telah menyelamatkan tubuh daripada bahaya tetapi tidak menyelamatkan hati daripada kesesatan, keselamatan itu belum sempurna. Oleh itu kita sentiasa memohon اهدِنَا ٱلصِّرَٰطَ ٱلْمُسْتَقِيمَ dalam setiap rakaat. Mengapa kita perlu meminta hidayah berulang kali? Kerana kita sentiasa memerlukan Allah untuk kekal di atas jalan-Nya.

Maka antara doa terbesar yang sesuai dengan نَجَّيْنَاكُمْ ialah memohon agar Allah menyelamatkan hati daripada kesesatan. Al-Quran mengajar: رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً. “Wahai Tuhan kami, jangan Engkau pesongkan hati kami setelah Engkau memberikan petunjuk kepada kami dan kurniakanlah kepada kami rahmat dari sisi-Mu.” Ini ialah permohonan النجاة daripada perubahan hati selepas mendapat hidayah.

Bani Isra’il telah diselamatkan daripada Fir‘aun secara fizikal, tetapi mereka masih berdepan ujian hati. Maka kita perlu meminta kedua-duanya: keselamatan daripada bahaya luar dan keselamatan daripada kerosakan dalam. Bahaya luar boleh membunuh tubuh. Bahaya dalam boleh merosakkan iman. Bahaya luar mungkin hanya membawa kesakitan dunia. Bahaya dalam boleh membawa kepada kebinasaan akhirat.

Inilah sebabnya al-Quran sangat banyak mengajar doa perlindungan. Nabi ﷺ mengajar: يَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ ثَبِّتْ قَلْبِي عَلَى دِينِكَ — “Wahai Yang Membolak-balikkan hati, teguhkanlah hatiku di atas agama-Mu.” Jika Rasulullah ﷺ mengajar doa seperti ini, bagaimana mungkin kita berasa aman terhadap hati kita sendiri? Kita perlu sentiasa memohon keselamatan daripada Allah.

Akhirnya, apabila kita benar-benar memusatkan perhatian kepada lafaz نَجَّيْنَاكُمْ, kita akan melihat bahawa lafaz ini bukan hanya bermaksud “Kami menyelamatkan kamu” dalam pengertian sejarah yang telah berlalu. Ia mengajar sebuah cara melihat kehidupan. Allah ialah Yang Menyelamatkan. Manusia ialah makhluk yang memerlukan keselamatan. Bahaya boleh datang daripada makhluk, keadaan, penyakit, kemiskinan, kezaliman, hawa nafsu, syubhat, dosa dan akhirnya neraka. Allah mampu menyelamatkan daripada semuanya. Tetapi keselamatan dunia bukanlah matlamat terakhir. Matlamat terbesar ialah النجاة يوم القيامة.

Maka apabila membaca وَإِذْ نَجَّيْنَاكُم مِّنْ ءَالِ فِرْعَوْنَ, jangan biarkan lafaz itu berlalu sebagai satu kisah lama tentang Bani Isra’il. Rasakan bahawa Allah sedang mengajar manusia sepanjang zaman tentang nikmat keselamatan. Allah pernah menyelamatkan Nuh daripada banjir. Allah pernah menyelamatkan Ibrahim daripada api. Allah pernah menyelamatkan Musa dan Bani Isra’il daripada Fir‘aun. Allah menyelamatkan Lut dan keluarganya yang beriman daripada azab kaumnya. Allah menyelamatkan Yunus daripada kegelapan. Allah menyelamatkan Rasulullah ﷺ dan para sahabat daripada pelbagai ancaman. Semua itu adalah ayat-ayat yang mengajar manusia mengenali Allah sebagai Tuhan yang berkuasa menyelamatkan.

Tetapi selepas semua kisah itu, soalan yang paling penting kembali kepada diri kita: adakah kita termasuk orang yang bersyukur apabila Allah menyelamatkan kita? Adakah keselamatan membuat kita semakin dekat kepada Allah atau semakin jauh? Adakah kita mengingati Allah ketika aman sebagaimana kita mengingati-Nya ketika takut? Adakah kita menggunakan keselamatan untuk ketaatan atau kelalaian? Adakah kita membantu orang lain selepas Allah membantu kita? Adakah kita menjaga agama selepas Allah memberikan kita peluang hidup? Adakah kita memohon kepada Allah agar keselamatan kita berterusan hingga akhir hayat?

Lafaz نَجَّيْنَاكُمْ juga mengajar kita supaya tidak lupa bahawa manusia pada asalnya lemah. Bani Isra’il tidak mampu mengalahkan Fir‘aun dengan kekuatan mereka sendiri. Allah mengeluarkan mereka. Kita juga tidak mampu menjamin diri kita sendiri. Kita boleh merancang, berusaha dan berhati-hati, tetapi kita tetap memerlukan Allah. Oleh itu, hati yang benar-benar memahami lafaz ini akan sentiasa berkata الحمد لله ketika selamat, يا الله ketika takut, أستغفر الله ketika berdosa dan حسبي الله ketika berhadapan dengan perkara yang tidak mampu dikawal.

Dan lebih daripada itu, lafaz نَجَّيْنَاكُمْ mengajar bahawa keselamatan tidak boleh dijadikan alasan untuk melupakan penderitaan orang lain. Bani Isra’il pernah menjadi golongan yang ditindas. Maka orang yang pernah merasai keselamatan sepatutnya mempunyai belas kasihan kepada orang yang masih berada dalam kesusahan. Jika Allah mengeluarkan kita daripada satu keadaan, jangan kita menjadi sebab orang lain masuk ke dalam keadaan yang sama. Jika Allah menyelamatkan kita daripada kezaliman, jangan kita menzalimi. Jika Allah memberikan kita kekuatan selepas kelemahan, jangan kita menggunakan kekuatan untuk menghina yang lemah.

Di sinilah lafaz tersebut berubah daripada sekadar ilmu kepada akhlak. Kita mengetahui bahawa Allah menyelamatkan. Maka kita bersyukur. Kita bersyukur. Maka kita taat. Kita taat. Maka kita tidak menzalimi. Kita tidak menzalimi. Maka kita menjadi sebab kebaikan kepada manusia. Rangkaian ini merupakan antara buah paling indah daripada memahami نَجَّيْنَاكُمْ.

Allah سبحانه وتعالى tidak menceritakan kisah Bani Isra’il tanpa tujuan. Allah mahu manusia mengingati nikmat, mengenali Tuhan, mengambil pelajaran dan membetulkan perjalanan hidup. نَجَّيْنَاكُمْ ialah satu lafaz yang mengajar bahawa di sebalik keselamatan terdapat Penyelamat, di sebalik nikmat terdapat Pemberi nikmat, di sebalik kelemahan terdapat keperluan kepada Allah, dan di sebalik keselamatan terdapat amanah. Orang yang hanya melihat keselamatan akan menikmati hasilnya; orang yang melihat Allah sebagai Yang Menyelamatkan akan mengubah keselamatan itu menjadi ibadah.

Maka apabila kita membaca sekali lagi firman Allah:

وَإِذْ نَجَّيْنَاكُم مِّنْ ءَالِ فِرْعَوْنَ يَسُومُونَكُمْ سُوٓءَ ٱلْعَذَابِ يُذَبِّحُونَ أَبْنَآءَكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَآءَكُمْ ۚ وَفِي ذَٰلِكُم بَلَآءٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَظِيمٌ

maka lafaz نَجَّيْنَاكُمْ seolah-olah mengumpulkan seluruh kisah itu dalam satu titik: kamu berada dalam bahaya, tetapi Kami mengeluarkan kamu daripadanya. Kamu lemah, tetapi Kami berkuasa. Kamu dikejar oleh kekuasaan manusia, tetapi kekuasaan manusia tidak mampu menghalang ketetapan Kami. Kamu tidak mengetahui jalan keluar, tetapi Kami mengetahuinya. Kamu melihat keadaan yang sempit, tetapi Kami membuka jalan. Kamu mengalami penderitaan, tetapi Kami memberikan keselamatan. Maka jangan lupa nikmat itu. Jangan lupa siapa yang menyelamatkan. Jangan lupa bahawa keselamatan itu sendiri adalah ujian. Jangan lupa bahawa selepas keselamatan datang amanah. Dan jangan lupa bahawa keselamatan dunia bukanlah keselamatan yang paling besar.

Keselamatan yang paling besar ialah apabila Allah menyelamatkan seorang hamba daripada syirik, daripada kufur, daripada kesesatan, daripada maksiat yang membinasakan, daripada hati yang keras, daripada cinta dunia yang berlebihan, daripada kesombongan, daripada kezaliman dan akhirnya daripada api neraka. Sebab itu seorang mukmin bukan hanya meminta keselamatan tubuh. Dia meminta العافية في الدين والدنيا والآخرة. Dia mahu selamat ketika hidup, selamat ketika mati dan selamat ketika dibangkitkan. Dia mahu meninggal dalam iman dan bertemu Allah dalam keadaan Allah meredainya.

Dan apabila dia mengingati semua nikmat keselamatan yang telah Allah berikan, dia akan semakin memahami mengapa Allah menyuruh manusia mengingati nikmat-Nya. اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ. Jangan lupa. Ingatlah. Ingatlah siapa yang memberi. Ingatlah bagaimana kamu berada dahulu. Ingatlah bagaimana Allah mengeluarkan kamu. Ingatlah bahawa kamu tidak menyelamatkan dirimu sendiri. Ingatlah bahawa sebab hanyalah sebab. Ingatlah bahawa Allah mampu mengubah keadaan dalam sekelip mata. Ingatlah bahawa nikmat adalah ujian. Ingatlah bahawa syukur ialah kewajipan. Ingatlah bahawa selepas keselamatan ada amanah.

Inilah kedalaman lafaz نَجَّيْنَاكُمْ. Ia bukan sekadar “Kami selamatkan kamu”. Ia ialah bahasa nikmat, bahasa rahmat, bahasa kekuasaan Allah, bahasa pergantungan hamba kepada Tuhan, bahasa sejarah yang menjadi ibrah, bahasa syukur selepas kesusahan, bahasa tawakkal ketika jalan keluar belum kelihatan, dan bahasa peringatan bahawa keselamatan yang diberikan Allah hendaklah membawa manusia kembali kepada Allah. Bani Isra’il diselamatkan daripada Fir‘aun, tetapi kisah mereka juga menjadi peringatan supaya manusia tidak mengulangi kesalahan mereka. Maka kita membaca نَجَّيْنَاكُمْ bukan untuk membanggakan bahawa satu kaum pernah diselamatkan, tetapi untuk bertanya kepada diri sendiri: daripada apakah Allah telah menyelamatkan aku, apakah yang telah aku lakukan dengan keselamatan itu, dan adakah aku sedang berjalan menuju keselamatan yang paling besar pada hari aku bertemu Allah?

Jika jawapan kepada pertanyaan itu membawa kita kepada syukur, maka lafaz itu telah hidup dalam hati. Jika ia membawa kita kepada tawakkal, maka kita telah memahami ruhnya. Jika ia membawa kita kepada ketaatan, maka kita telah mengambil buahnya. Jika ia menjadikan kita lebih rendah hati, lebih belas kepada orang yang diuji dan lebih takut kehilangan iman, maka kita telah mula merasai keluasan makna نَجَّيْنَاكُمْ. Dan jika ia akhirnya membuat kita sentiasa berdoa kepada Allah agar diselamatkan daripada segala keburukan dunia dan akhirat, maka kita memahami bahawa kisah Bani Isra’il itu sebenarnya bukan hanya kisah mereka; ia adalah cermin untuk setiap hamba yang hidup di bawah kekuasaan Allah dan sentiasa memerlukan pertolongan-Nya.

اللَّهُمَّ يَا مُنَجِّيَ الْمُؤْمِنِينَ، نَجِّنَا مِنَ الْفِتَنِ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ، وَنَجِّنَا مِنَ الضَّلَالِ وَالْمَعَاصِي، وَنَجِّنَا مِنْ سُوْءِ الْخَاتِمَةِ، وَنَجِّنَا مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ وَعَذَابِ النَّارِ، وَثَبِّتْنَا عَلَى الْإِيمَانِ وَالْقُرْآنِ وَالسُّنَّةِ حَتَّى نَلْقَاكَ وَأَنْتَ رَاضٍ عَنَّا.

Dan akhirnya, lafaz itu terus berdiri di dalam ayat sebagai satu kenyataan yang sangat agung: نَجَّيْنَاكُمْ — Kami telah menyelamatkan kamu. Allah sendiri yang menisbahkan keselamatan itu kepada-Nya. Maka setiap kali seorang hamba merasakan bahawa dirinya telah terlepas daripada sesuatu keburukan, janganlah hatinya berhenti pada perkataan “aku terselamat”. Hendaklah dia naik satu tingkat lagi kepada kesedaran yang lebih benar: Allah telah menyelamatkan aku. Dan apabila kesedaran itu benar-benar menetap dalam hati, keselamatan tidak lagi menjadi alasan untuk lalai, tetapi menjadi sebab untuk lebih banyak bersujud, lebih banyak bersyukur, lebih banyak mengingati Allah dan lebih bersungguh-sungguh mencari النجاة الكبرى — keselamatan yang sebenar pada hari seluruh manusia berdiri di hadapan Rabb al-‘Alamin.

asa

https://draft.blogger.com/blog/post/edit/50065684574614780/2639137307086209419?hl=en

• Laman Web