Artikel Makna Paling Tepat Bagi Perkataan 0002 سورة يوسف آية 2 - عَرَبِيًّا
إِنَّآ أَنزَلْنَـٰهُ قُرْءَٰنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ﴿سورة يوسف آية ٢﴾.
Makna Paling Tepat bagi Perkataan عَرَبِيًّا dalam Surah Yūsuf Ayat 2
Ayat yang Menjadi Fokus Perbahasan
Allah SWT berfirman dalam Surah Yūsuf, ayat 2:
إِنَّآ أَنزَلْنَـٰهُ قُرْءَٰنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ (Yusof:2).
Maksudnya: “Sesungguhnya Kami menurunkannya sebagai al-Quran dalam bahasa Arab supaya kamu memahaminya.”
Perkataan yang menjadi tumpuan perbahasan ialah عَرَبِيًّا (‘arabiyyan). Untuk menentukan makna yang paling tepat bagi perkataan ini, perhatian perlu diberikan kepada makna bahasa Arabnya, bentuk perkataannya, hubungannya dengan perkataan قُرْآنًا dan penggunaannya dalam keseluruhan ungkapan قُرْآنًا عَرَبِيًّا.
Persoalan utama yang hendak dijelaskan ialah apakah yang dimaksudkan oleh Allah SWT melalui perkataan عَرَبِيًّا dalam ayat ini? Adakah perkataan tersebut sekadar menunjukkan bahawa al-Quran dibaca oleh orang Arab, atau menunjukkan bahawa al-Quran itu sendiri diturunkan dalam bahasa Arab?
Perbezaan ini penting kerana makna sesuatu perkataan hendaklah ditentukan berdasarkan penggunaannya dalam ayat, bukannya berdasarkan andaian yang tidak ditunjukkan oleh susunan bahasa tersebut.
Makna Asas Perkataan عَرَبِيًّا dari Sudut Bahasa
Perkataan عَرَبِيًّا berasal daripada perkataan عَرَبِيٌّ (‘arabiyyun), yang merupakan kata sifat nisbah kepada عَرَب (‘Arab), iaitu orang Arab atau bangsa Arab.
Dalam bahasa Arab, kata sifat nisbah digunakan untuk menunjukkan hubungan sesuatu perkara dengan perkara yang menjadi asal nisbah tersebut. Hubungan itu boleh berkaitan dengan bangsa, tempat, bahasa atau sesuatu lingkungan yang tertentu, mengikut konteks penggunaannya.
Sebagai contoh, perkataan عَرَبِيٌّ boleh digunakan untuk merujuk kepada sesuatu yang bersifat Arab atau mempunyai hubungan dengan bahasa Arab. Apabila digunakan untuk menerangkan bahasa, perkataan ini membawa pengertian “berbahasa Arab” atau “dalam bahasa Arab”.
Oleh itu, apabila perkataan عَرَبِيًّا digunakan dalam Surah Yūsuf ayat 2, maknanya perlu ditentukan berdasarkan perkataan yang diterangkannya. Perkataan tersebut tidak berdiri secara terasing, sebaliknya hadir selepas perkataan قُرْآنًا.
Hubungan inilah yang memberikan petunjuk utama untuk menentukan makna yang paling tepat.
Makna عَرَبِيًّا dalam Ungkapan قُرْآنًا عَرَبِيًّا
Allah SWT berfirman:
قُرْآنًا عَرَبِيًّا
Ungkapan ini bermaksud “al-Quran dalam bahasa Arab” atau “al-Quran yang berbahasa Arab”.
Perkataan قُرْآنًا merujuk kepada al-Quran yang diturunkan oleh Allah SWT, manakala perkataan عَرَبِيًّا menerangkan sifat bahasa al-Quran tersebut.
Dengan demikian, perkataan عَرَبِيًّا dalam ayat ini bukan sekadar menunjukkan bahawa al-Quran ditujukan kepada bangsa Arab, dibaca di tanah Arab atau disampaikan oleh orang Arab. Makna yang lebih tepat ialah bahawa al-Quran itu diturunkan dalam bahasa Arab.
Perbezaan ini perlu diberikan perhatian. Sesuatu kitab boleh ditujukan kepada bangsa tertentu tanpa semestinya ditulis dalam bahasa bangsa tersebut. Begitu juga, sesuatu kitab boleh dibaca oleh masyarakat yang menggunakan pelbagai bahasa. Namun, kedua-dua keadaan itu tidak dengan sendirinya menentukan bahasa asal kitab berkenaan.
Dalam Surah Yūsuf ayat 2, sifat yang disebut melalui perkataan عَرَبِيًّا berkaitan dengan al-Quran itu sendiri. Oleh itu, maknanya merujuk kepada bahasa yang digunakan dalam al-Quran, bukan semata-mata bangsa yang menerimanya atau tempat al-Quran itu dibacakan.
Adakah عَرَبِيًّا Bermaksud Ditujukan kepada Orang Arab?
Tidak tepat untuk menjadikan “ditujukan kepada orang Arab” sebagai makna utama perkataan عَرَبِيًّا dalam ayat ini.
Dari sudut bahasa, sifat nisbah عَرَبِيّ boleh menunjukkan hubungan dengan orang Arab. Walau bagaimanapun, apabila perkataan tersebut menerangkan قُرْآنًا, hubungan yang paling sesuai dalam konteks ayat ialah bahasa yang digunakan oleh al-Quran.
Sekiranya yang hendak dinyatakan hanyalah bahawa al-Quran ditujukan kepada orang Arab, makna itu tidak semestinya dapat disimpulkan daripada perkataan عَرَبِيًّا sahaja. Perlu ada petunjuk bahasa yang menunjukkan bahawa bangsa atau golongan penerima itulah perkara yang sedang diterangkan.
Sebaliknya, dalam ungkapan قُرْآنًا عَرَبِيًّا, perkataan عَرَبِيًّا hadir sebagai sifat bagi al-Quran. Oleh sebab sifat itu berkaitan dengan sesuatu wahyu yang diturunkan, pengertian yang paling langsung ialah bahawa wahyu tersebut berbahasa Arab.
Maka, tidak wajar menggantikan makna “dalam bahasa Arab” dengan makna “untuk orang Arab” seolah-olah kedua-duanya mempunyai pengertian yang sama. Bahasa al-Quran dan golongan yang menerima al-Quran merupakan dua perkara yang berbeza.
Adakah عَرَبِيًّا Bermaksud Al-Quran Diturunkan di Tanah Arab?
Perkataan عَرَبِيًّا dalam ayat ini juga tidak secara langsung bermaksud “diturunkan di tanah Arab”.
Tempat penurunan wahyu dan bahasa wahyu merupakan dua perkara yang berlainan. Sesuatu wahyu boleh diturunkan di sesuatu tempat dan menggunakan bahasa tertentu, tetapi nama tempat penurunan itu tidak sama dengan keterangan tentang bahasanya.
Dalam ayat ini, perkataan عَرَبِيًّا menerangkan al-Quran melalui sifat bahasa. Ia tidak menyebut tempat penurunan sebagai makna langsung perkataan tersebut.
Oleh itu, makna “di tanah Arab” tidak boleh dijadikan pengganti kepada makna “dalam bahasa Arab” bagi perkataan yang sedang dibahaskan.
Penentuan makna perlu berdasarkan perkara yang benar-benar diterangkan oleh perkataan itu dalam susunan ayat. Dalam konteks ini, perkara yang diterangkan ialah al-Quran, manakala sifat yang dinyatakan ialah sifat bahasa Arab.
Peranan عَرَبِيًّا dalam Menentukan Sifat Bahasa Al-Quran
Penggunaan perkataan عَرَبِيًّا memberikan keterangan khusus tentang al-Quran yang disebut sebelumnya. Ia menjelaskan bahawa wahyu yang diturunkan oleh Allah SWT itu bukan sekadar dinamakan al-Quran, bahkan mempunyai sifat bahasa yang tertentu.
Sifat ini penting untuk memahami maksud ayat. Allah SWT bukan sahaja memberitahu bahawa Dia menurunkan al-Quran, tetapi turut menerangkan bahawa al-Quran itu berbahasa Arab.
Dengan adanya perkataan عَرَبِيًّا, ungkapan قُرْآنًا عَرَبِيًّا menjadi lebih khusus. Perkataan pertama mengenal pasti wahyu yang diturunkan, manakala perkataan kedua menerangkan bahasa wahyu tersebut.
Oleh itu, perkataan عَرَبِيًّا tidak patut diabaikan ketika mentafsirkan ayat. Jika perkataan ini hanya difahami sebagai keterangan tentang bangsa penerima atau tempat penurunan, hubungan makna antara قُرْآنًا dengan عَرَبِيًّا tidak akan diterangkan dengan sebaik-baiknya.
Makna yang tepat hendaklah mengekalkan fungsi perkataan itu sebagai sifat yang menerangkan al-Quran.
Hubungan Makna عَرَبِيًّا dengan Tujuan لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ
Selepas menyebut قُرْآنًا عَرَبِيًّا, Allah SWT berfirman:
لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ
Maksudnya: “Supaya kamu memahami.”
Ungkapan ini berkaitan dengan tujuan yang dinyatakan dalam ayat, iaitu supaya manusia menggunakan akal untuk memahami apa yang disampaikan kepada mereka.
Dalam konteks ini, penyebutan sifat عَرَبِيًّا mempunyai hubungan yang jelas dengan kebolehan memahami kandungan wahyu. Al-Quran diturunkan dalam bahasa Arab, dan bahasa tersebut merupakan medium yang membawa makna, petunjuk serta keterangan yang disampaikan melalui ayat-ayatnya.
Bahasa bukan sekadar bunyi yang dilafazkan. Bahasa mempunyai perkataan, susunan ayat, kaedah tatabahasa dan hubungan makna yang membolehkan sesuatu mesej difahami. Oleh itu, memahami al-Quran memerlukan perhatian terhadap bahasa yang digunakan dalam al-Quran.
Walau bagaimanapun, perkataan عَرَبِيًّا sendiri tidak bermaksud “mudah difahami oleh semua orang tanpa memerlukan pembelajaran”. Seseorang yang tidak mengetahui bahasa Arab mungkin memerlukan terjemahan, penerangan atau pembelajaran bahasa untuk memahami kandungan al-Quran.
Justeru, kaitan antara عَرَبِيًّا dengan لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ hendaklah difahami secara cermat. Yang pertama menerangkan bahasa al-Quran, manakala yang kedua menyatakan tujuan supaya manusia memahami. Hubungan kedua-duanya tidak bermaksud bahawa setiap orang secara automatik memahami seluruh kandungan al-Quran hanya dengan mendengar bacaannya.
Makna عَرَبِيًّا Tidak Boleh Diperluas Tanpa Batas
Ketika menentukan makna perkataan عَرَبِيًّا, kita perlu mengelakkan dua kecenderungan yang bertentangan.
Pertama, mengecilkan maknanya sehingga tidak lagi menunjukkan sifat bahasa al-Quran. Contohnya, jika perkataan itu ditafsirkan hanya sebagai “untuk orang Arab”, maka keterangan tentang bahasa al-Quran yang dinyatakan dalam ayat akan menjadi kurang jelas.
Kedua, memperluas maknanya sehingga perkataan itu dianggap mengandungi semua pernyataan tentang bangsa Arab, budaya Arab, tempat penurunan al-Quran atau setiap ciri masyarakat Arab. Perkara-perkara tersebut tidak boleh dianggap sebagai makna langsung perkataan عَرَبِيًّا tanpa petunjuk tambahan.
Perbahasan makna perlu membezakan antara makna langsung perkataan, implikasi yang mungkin berkaitan dengannya dan perbahasan lain yang memerlukan dalil tersendiri.
Dalam Surah Yūsuf ayat 2, makna langsung yang paling kukuh ialah “dalam bahasa Arab”. Makna ini menepati kedudukan perkataan tersebut sebagai sifat bagi قُرْآنًا, dan selaras dengan ungkapan keseluruhan ayat.
Rumusan Makna Paling Tepat bagi عَرَبِيًّا
Berdasarkan makna bahasa dan konteks Surah Yūsuf ayat 2, perkataan عَرَبِيًّا paling tepat diterjemahkan sebagai “dalam bahasa Arab” atau “yang berbahasa Arab”.
Perkataan ini menerangkan sifat bahasa al-Quran yang diturunkan oleh Allah SWT. Ia tidak secara langsung bermaksud bahawa al-Quran hanya ditujukan kepada orang Arab, bahawa al-Quran hanya boleh dibaca oleh orang Arab, atau bahawa perkataan tersebut semata-mata menunjukkan tempat penurunan wahyu.
Perbezaan antara bahasa, bangsa penerima dan tempat penurunan perlu dikekalkan kerana ketiga-tiganya merupakan perkara yang berlainan.
Dalam ungkapan قُرْآنًا عَرَبِيًّا, perkataan قُرْآنًا mengenal pasti wahyu yang diturunkan sebagai al-Quran, manakala عَرَبِيًّا menerangkan bahawa al-Quran itu berbahasa Arab.
Kesimpulannya, عَرَبِيًّا dalam Surah Yūsuf ayat 2 bermaksud bahawa al-Quran diturunkan dalam bahasa Arab. Itulah makna yang paling menepati hubungan perkataan tersebut dengan قُرْآنًا dan konteks keseluruhan ayat, tanpa menambahkan pengertian yang tidak dinyatakan secara langsung oleh perkataan itu sendiri.
asa
asas
https://draft.blogger.com/blog/post/edit/50065684574614780/696916495697708233?hl=en
